1) Հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված բարձրությունը 8 է, իսկ սրունքը՝ 16:
ա) Գտնել եռանկյան հիմքին առընթեր անկյան աստիճանային չափը:
sinα=8/16=1/2
sinα=30^o
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:
8²+x²=16²
x²=√16²-√8²=√256-√64=√192=8√3
հիմք=8√3*2=16√3
S=16√3*8/2=64√3
գ) Գտնել եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:
R=16*16*16√3/4*64√3=16

2) Հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված բարձրությունը
10 է, իսկ սրունքը՝ 20:
ա) Գտնել եռանկյան հիմքին առընթեր անկյան աստիճանային չափը:
sinα=10/20=1/2
sinα=30^o
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:
10²+x²=20²
x²=√400-√100=√300=10√3
հիմք=20√3
S=20√3*10/2=100√3
գ) Գտնել եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:
R=20√3*20*20/4*100√3=20

3) Հավասարասրուն սեղանի հիմքերը 2 և 18 են, սրունքը` 10:
ա) Գտնել սեղանի բարձրությունը:
18-2=16
16/2=8
8²+h²=10²
h²=100-64=36
h=6
բ) Գտնել սեղանի մակերեսը:
S=(2+18)/2*6=60
գ) Գտնել սեղանի անկյունագծի երկարության քառակուսին:

4) Հավասարասրուն սեղանի հիմքերը 4 և 28 են, սրունքը՝ 13:
ա) Գտնել սեղանի բարձրությունը:
28-4=24
24/2=12
h²+12²=13²
h²=169-144=25
h=5
բ) Գտնել սեղանի մակերեսը:
S=(4+28)/2*5=80
գ) Գտնել սեղանի անկյունագծի երկարության քառակուսին:

5) Հավասարասրուն սեղանի փոքր հիմքը 8 է, բարձրությունը՝ 6
իսկ սուր անկյունը՝ 45°։
ա) Գտնել սեղանի մեծ հիմքը:
tan 45^o=6/x=1
x=6
8+6+6=20
բ) Գտնել սեղանի միջին գիծը:
8+20/2=14
գ) Գտնել սեղանի մակերեսը:
S=14*6=84

6) Հավասարասրուն սեղանի փոքր հիմքը 10 է, բարձրությունը՝ 6, իսկ սուր անկյունը՝ 45°:
ա) Գտնել սեղանի մեծ հիմքը:
tan 45^o=6/x=1
x=6
10+6+6=22
բ) Գտնել սեղանի միջին գիծը:
22+10/2=16
գ) Գտնել սեղանի մակերեսը:
S=16*6=96

1)
2x — 4 > 6
2x>10
x>5
x=(5;∞)
2x + 3 ≤ 1
2x≤-2
x≤-1
x=(-∞;-1]
7x — 7 > — 7
7x>-7+7
x>0
x=(0;∞)
10x — 20 > 30
10x>30+20
x>5
x=(5;∞)
25x — 50 ≤ 25
25x≤25+50
x≤3
x=(-∞;3]
4(x — 2) > 2(x + 2)
4x-8>2x+4
4x-2x>4+8
2x>12
x>6
x=(6;∞)
10(x — 4) ≥ 8(x + 2)
10x-40≥8x+16
10x-8x≥16+40
2x≥56
x≥28
x=[28;∞)
2(x — 3) > 4(x + 3)
2x-6>4x+12
2x-4x>12+6
-2x>18
-x>9
x<-9
x=(-∞;-9)
5(x — 2) ≤ 7(x — 3)
5x-10≤7x-21
5x-7x≤-21+10
-2x≤-11
-x≤-5.5
x≥5.5
x=[5.5;∞)

2)
x(x — 5) > 0
x(x-5)=0
x=0
x-5=0, x=5
x=(-∞;0)U(5;∞)
x(2x — 6) > 0
x(2x-6)=0
x=0
2x-6=0, x=3
x=(-∞;0)U(3;∞)
(2x — 4)(3x + 3) > 0
(2x-4)(3x+3)=0
2x-4=0, x=2
3x+3=0, x=-1
x=(-∞;-1)U(2;∞)
(8x + 8)(4x — 4) < 0
(8x+8)(4x-4)=0
8x+8=0, x=-1
4x-4=0, x=1
x=(-1;1)
x(x + 2)(x — 5) ≤ 0
x(x+2)(x-5)=0
x=0
x+2=0, x=-2
x-5=0, x=5
x=(-∞;-2]U[0;5]
(x — 5)(x — 1)(x + 2) > 0
(x-5)(x-1)(x+2)=0
x-5=0, x=5
x-1=0,x=1
x+2=0, x=-2
x=(-2;1)U(5;∞)
(2x — 4)(4x + 4)(5x + 20) > 0
(2x-4)(4x+4)(5x+20)=0
2x-4=0, x=2
4x+4=, x=-1
5x+20=0, x=-4
x=(-4;1)U(2;∞)

3)
(x — 4)/(x + 3) > 0
(x-4)(x+3)=0
x-4=0, x=4
x+3=0, x=-3
x=(-∞;-3)U(4;∞)
(x — 9)/(x + 2) ≥ 0
(x-9)(x+2)=0
x-9=0, x=9
x+2=0, x=-2
x=(-∞;-2]U[9;∞)
(x — 3)/(x + 8) > 0
(x-3)(x+8)=0
x-3=0, x=2
x+8=0, x=-8
x=(-∞;-8)U(2;∞)
(x + 3)/(x — 3) ≤ 0
(x+3)(x-3)=0
x+3=0, x=-3
x=[-3;3]

Պատասխանել հարցերին
ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Սպիտակի երկրաշարժը։
Զոհվեց ավելի քան 25.000 մարդ, մի քանի հարյուր հազար մարդ դարձավ անօթևան։ Երկրի
1/3-րդը ավերված վիճակում էր, հանրապետությունը կրեց տնտեսական հսկայական
վնասներ։ ԱՄՆ-ում պաշտոնական այցն ընդհատեց ու Հայաստան ժամանեց Միխայիլ Գորբաչովը։ Հայաստանին օգնության ձեռք մեկնեցին շուրջ 120 պետություններ ու միջազգային
կազմակերպություններ, սփյուռքահայությունը: Այն մի կողմից ծանրացրեց պետության
բեռը, մյուս կողմից խորացրեց երկրում տիրող սոցիալ-տնտեսական լարվածությունը:
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ քայլեր կատարվեցին Շարժումն առաջնորդելու նպատակով։
Շարժման նպատակներին հասնելու համար 1988 թ. մարտին Իգոր Մուրադյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց կազմակերպչական մարմին՝ «Ղարաբաղ» կոմիտե։ Կոմիտեի կազմը վերանայվեց
1988 թ. մայիսին, այն վերանվանվեց «Ղարաբաղյան շարժման հայաստանյան կոմիտե»։ Շարժումը հետևողականորեն ճնշում էր գործադրում ՀԽՍՀ իշխանությունների վրա՝ պահանջելով Հայաստանի և ԼՂ-ի միավորման որոշման իրագործում։ Որպես այդ պահանջի արձագանք՝ Հայկական ԽՍՀ ԿԿ առաջին քարտուղարի պաշտոնից հեռացվեց Կարեն Դեմիրճյանը։
գ. Վերլուծի՛ր։ Ինչպե՞ս էր ընթանում ներքաղաքական պայքարը Շարժման և Կոմուսի միջև։
Շարունակվեց համառ քաղաքական պայքարը իշխանությունների և Կոմիտեի միջև։ 1988 թ. հունիսի 15-ին ՀԽՍՀ ԳԽ-ն ստիպված եղավ հավանություն տալ ԼՂԻՄ մարզխորհրդի որոշմանը և դիմեց ԽՍՀՄ ԳԽ-ին։ Վերջինս, սակայն, հուլիսի 18-ին մերժեց այդ դիմումը։ Շարժման ճնշման տակ ՀԽՍՀ ԳԽ-ն որոշում ընդունեց, որ Հայաստանում կգործեն ԽՍՀՄ-ի այն որոշումները, որոնք կստանան ՀԽՍՀ ԳԽ համաձայնությունը։ ԽՍՀՄ իշխանություններն այդ որոշումը նույնպես մերժեցին, իսկ նոյեմբերի 24‑ին Երևանում հայտարարվեց պարետային ժամ, այնուհետ ՀԽՍՀ-ում մտցվեց հատուկ դրություն։

Սփյուռքում գործող ՀՅԴ, ՌԱԿ և ՍԴՀԿ կուսակցությունների կոչը 1988 թ. հոկտեմբերին

Պատասխանել հարցերին
ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպիսի՞ն էր դրությունը Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի կազմում գտնվելու
շրջանում։
Լեռնային Ղարաբաղը ԽՍՀՄ տարիներին ընդգրկված էր Ադրբեջանի կազմում՝ որպես ինքնավար մարզ (ԼՂԻՄ), սակայն այնտեղ բնակչության մեծ մասը հայեր էին։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ բնակչությունը բախվում էր ազգային և մշակութային ճնշումների, սահմանափակվում էր հայերեն կրթությունը և մշակութային զարգացումը, բազմաթիվ դիմումներ էին ուղարկվում Մոսկվա՝ Ղարաբաղը Հայաստանին միացնելու պահանջով, սակայն դրանք անտեսվում էին։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչպե՞ս տեղի ունեցավ Սումգայիթյան ոճրագործությունը։
Սումգայիթյան ջարդեր տեղի ունեցան 1988թ. փետրվարին Ադրբեջանում՝ Սումգայիթ քաղաքում, այն տևեց 3 օր։ Ղարաբաղյան շարժման սկսվելուց հետո Ադրբեջանում աճեց հակահայկական լարվածությունը։ Փետրվարի 27–29-ին կազմակերպված խմբերը սկսեցին բռնության ենթարկել հայերին։ Տեղի ունեցան սպանություններ, բռնություններ, թալան, բնակարանների այրում։
գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում ԽՍՀՄ իշխանությունը ԼՂ-ի հարցի շուրջ։ Կարծիքդ հիմնավորի՛ր օրինակներով։
ԽՍՀՄ իշխանությունը վարում էր երկիմաստ և հաճախ հակասական քաղաքականություն։ Ղարաբաղի հայերի պահանջները հիմնականում անտեսվում էին։ Մոսկվան հաճախ փորձում էր զսպել շարժումները ուժային կամ վարչական միջոցներով։ Միաժամանակ թույլ էր տալիս, որ տեղերում լարվածությունը աճի։ ԽՍՀՄ-ը փորձում էր պահպանել միության միասնականությունը, բայց իր անորոշ և ուշացած քայլերով ավելի խորացրեց հակամարտությունը։

731) Согласно мифологии южных славян, небо когда-то почти касалось земли. Достаточно было подняться на цыпочки, чтобы к нему прикоснуться. Как-то женщина стирала на бугорке бельё и вытерла мыльные руки о небо, другая вытерла их о месяц. Тогда Господь немного приподнял небо. А вскоре земледелец скосил траву, высушил, сложил в копны, а из копён решил сложить стог да вилами-то небо пропорол. Вот тодга-то Господь окончательно разъединил землю и небеса.

599) 1. Растёт вниз головой, не летом растёт, а зимой. Чуть солнце её припечёт, заплачет она и умрёт.
2. В землю Тит зашёл, синю шапку нашёл. Из земли вырастал — весь мир одевал.
3. Девица красна в землю вросла.
4. И зелен, и густ — на грядке вырос куст. Начали щипать — стали плакать и рыдать.
5. Рос Демид, вырос, на белый свет вылез, сквозь землю прошёл, красну шапку нашёл.

594) Касаюсь стены, коснуться трудного вопроса, касались новой темы, касается ногами коврика, тебя не касается, нас коснется.

595) Русая коса, косить траву, маленькая косица, молодой косарь, скосить взгляд, коснуться рукой, ранняя косовица, покосившаяся изба, тонкая косичка, прикасаться осторожно, дружная косьба, косой угол, легкое прикосновение, косолапый мишка.