1. Կետադրեք տեքստը

Նրա հայրենիքը եղել  է բարձրաբերձ, անառիկ Սասունը: Այդ խուլ, հեռավոր ու հիասքանչ երկրի մոռացված անկյունը, որտեղ ձորերը  դառնում են անդունդներ: Տաք դաշտերում վտակների ափերին աճում են վայրի խաղողը, տանձ, և մարդը երբեք չի տեսնում դրանց բերքը, որովհետև արջերն ավելի շուտ են գտնում դրանք: Այստեղ աճում է նաև վայրի հոնը, թուզը, որը քաղցր է ու անուշահամ: Իսկ բարձրերում, որտեղ ցրված էին աղքատ տնակները, ցանում էին կորեկ ու վաղահաս ցորեն:

2. Երբ է և, ու շաղկապներից առաջ դրվում ստորակետ:

3. Գտեք նախադասության ենթական:

Աշնանը, բերքահավաքի ժամանակ, մարդիկ արտերը եզրին խարույկ էին վառում:

Գիշերները արջերը  կարող են տրորել կորեկը:

Ընկույզի մեծությամբ կարկուտը ջարդել է այդ մարդու տանիքը:

Բոլորի համար անսպասելի պայթեց պատերազմը:

 Վերցնելով կնոջն ու աղջկան, Հազրոն հասավ ինչ-որ հարթավայր: 

4. Գտեք նախադասությունների շաղկապները, ընդգծեք, դրանցից առաջ դրեք ստորակետ:

Մարդիկ փախչում, էին որովհետև լսել էին պատերազմի լուրը:

Հեռուներից եկել էին երկու կին, ովեքր իրենց հետ բերել էին տարբեր զարմանալի առարկաներ:

Նրանք մոռացել էին ընկերոջ մասին, բայց ընկերը նրանց ներեց:

Քամին պոկում էր ծառի վերջին տերևները, և աշունը դանդաղ զիջում էր իր տեղը ձմռանը:

Նրանք ավարտեցին իրենց աշխատանքը, հավաքեցին գործիքները, և լուռ հեռացան:

Մենք չենք անհանգստացնի քեզ, քանի որ դու ամենից լավ աշխատողն ես:

1. Допиши окончания. Выбери три словосочетания и составь с ними предложения.

Красивое платье

Интересная книга

Высокий дом

Теплое  молоко

Лесное  озеро

Умная собака

Злой  волк

Красивая картина

Строгий директор

Улыбчивая бабушка
1) У меня улыбчивая бабушка.
2) Лана купила интересную книгу.
3) Я нарисовала красивую картину.

2. Раскрой скобки

Ты (читать) читаешь новую книгу?

Дети (играть) играют во дворе.

Я (любить) люблю шоколадное мороженое.

Мы (хотеть) хотим посмотреть мультик.

Мария высоко (прыгать) прыгает на батуте.

3. Выполнить задание.

Прииер:

Я читаю

ты читаешь

Он, она, оно читает

Мы читаем

Вы читаете

Они читают

Прыгать, плавать, считать, петь, пить( я пью), играть, сушить, сохранять, проказничать.

Я прыгаю
Ты прыгаешь
Мы прыгаем
Вы прыгаете
Они прыгают.

Я плыву
Ты плаваешь
Мы плаваем
Вы плаваете
Они плавают.

Я считаю
Ты считаешь
Мы считаем
Вы считаете
Они считают.

Я пою
Ты поёшь
Мы поём
Вы пойте
Они поют.

Я пью
Ты пьёшь
Мы пьём
Вы пьёте
Они пьют.

Я играю
Ты играешь
Мы играем
Вы играете
Они играют.

Я сушу
Ты сушешь
Мы сушем
Вы сушаете
Они сушат.

Я сохраняю
Ты сохраняешь
Мы сохраняем
Вы сохраняете
Они сохраняют.

Я проказничаю
Ты проказничаешь
Мы проказничаем
Вы проказничаете
Они проказничают.

4. Переведи

Կարմիր խնձոր, հետաքրքիր քաղաք, մեծ թանգարան, խիստ պապիկ, խելացի շուն, աղմկոտ աքլոր, համեղ պաղպաղակ, մեծ լիճ, կապույտ շորիկ։

Красное яблоко, интересный город, большой музей, строгий дедушка, умная собака, шумный петух, вкусное морожное, большое озеро, голубое платье.

5. Переведи:

Անտառում կան շատ կենդանիներ։

Աղվեսը շատ խորամանկ կենդանի է։

Երևանը շատ գեղեցիկ քաղաք է։

Մեր դպրոցում կա Ագարակ որտեղ կան ձիեր, շներ, մեղուներ, բացիկներ և հավիկներ, անգամ սիրամարգ։

В лесу есть много животных.

Лиса очень хитрое животное.

Ереван очень красивый город.

В нашей школе есть ферма в которой есть лошадьи, собаки, пчёлы, открытки и курицы, даже павлин.

Տարբեր դարաշրջաններում Հայաստանն ունեցել է 12 մայրաքաղաք:
Դրանք են՝ Վան, Արմավիր, Երվանդաշատ, Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Դվին, Բագարան, Շիրակավան, Կարս, Անի, Երևան:

Վան քաղաքը գտնվում է Վանա լճի ափին: Վան քաղաքը ունի նաև այս անունները՝ Տոսպ, Տուշպա, Վանտոսպ, Երվանդավան, Շամիրամ: Վան քաղաքը ամենա հնագույն քաղաքներից է: Վան քաղաքը IX դարում է հիմնադրվել: Վան անունը նշանակում է «ապրելու տեղ» կամ՝ բնակավայր:

Արմավիրը մ.թ.ա. 331թ. դարձել է Երվանդունիների մայրաքաղաքը և գտնվել է ներկայիս Արմավիրի մարզի Հայկավան գյուղի մոտ`բլրի վրա։ Մ. Խորենացին Արմավիրի հիմնադրումը վերագրում է Հայկ Նահապետի թոռ Արամայիսին:

Երվանդաշատը կառուցվել է Երվանդ վերջին արքայի կողմից մ.թ.ա. 220թ-ին Ախուրյանն Արաքսին միախառնվելու վայրում։ Երվանդ վերջին թագավորը արքունի ողջ հարստությունը տեղափոխում է, Արմավիրի բնակչության մի մասը: Մայրաքաղաքը տեղափոխելու պատճառ են էր որ ըստ Մ. Խորհենացու արաքսի հունի փոփոխումն էր, դրանից մարդիկ զրկվել էին ջրից: Երվանդի մահից հետո Երվանդաշատ քաղաք եղել Հայաստանի խոշոր քաղաքներից:

Արտաշատը հիմնել և մայրաքաղաք է հռչակել Արտաշես Առաջին արքան: Արտաշես առաջինը ժողովրդի մոտ հանդես եկած ամենախոշոր գործիչներից էր, Հիմնադրել է Արտաշատը մ.թ.ա. 189թ-ին: Պատմիչների վկայությամբ` քաղաքը կառուցվել է Արաքս և Մեծամոր գետերի միախառնման վայրում:

Տիգրան Մեծի օրոք, երբ Հայաստանը դարձավ աշխարհի մեծագույն տերություններից, մայրաքաղաք Արտաշատը մնաց երկրի հյուսիսում: 80-ական թվականներին կառուցվեց նոր մայրաքաղաք, աղձնիքում՝ Արևմտյան Տիգրիսի վտակ Քաղիրթ գետի հովտում։

Հազար մեկ թվականի աշնանամուտին Անի քաղաքը ցնծության մեջ էր։ Տրադատ ճարտարապետն ավարտել էր Անիի Մայր տաճարի կառուցումը։ Գագիկ արքայի հրավերով եկել էին Հայոց աշխարհի բոլոր իշխաններն ու հոգևորակաները, որպեսզի մասնակից լինեն տաճարի օծմանը։ Հոյակերտ, վայելչատես տաճարը կանգնել էր իր բարձրաբերձ կամարներով ու զարդարուն խորանով։ Տաճարի գլուխը ձուլվել էր ամպերին։ Լուսարձակ ջահերի թրթռացող լույսը նման էր երաժշտական ելևէջի։ Նրբահյուս քանդակների ու զարդանախշ սյուների վրա ծավալվող լույսը մի սրբազան խորհրդավորություն էր ստեղծում շուրջը։ Այդ պահին գմբեթն ասես լողում էր երկնքում, քանի որ շատ թեթև ու օդեղեն էր թվում։

Առաջադրանքներ

1. Տեքստի միջից գտնել թվական և գրել, թե թվականի 4 տեսակներից որ խմբի մեջ է դա մտնում:
   Թվական — հազար մեկ
   Խումբ — քանակական
   
2. Տեքստում գտնել 3 բարդ բառ և առանձնացնել արմատները:
   Զարդանախշ — զարդ+ա+նախշ
   Լուսարձակ — լույս+արձակ
   Նրբահյուս — նուրբ+ա+հյուս
   
3. Տեքստից դուրս գրել երկու անձնանիշ և երկու իրանիշ գոյական, գրել, թե ինչ հոլովով են դրանք դրված:
   Անձ — ճարտարապետն
   Հոլով — հայցական
   
   Իր — տաճար
   Հոլով — ուղղական
   
4. Տեքստից դուրս գրել մեկ նախադասություն, որում թվարկում կա:
   Հոյակերտ, վաելչատես տաճարը կանգնել էր իր բարձրաբերձ կամարներով ու զարդարուն խորանով։

1. Look, read and find the building.
2) You can stay there on holiday.-Hotel
3) You can buy bread there.-Baker’s
4) You can buy vegetables there.-greengrocer’s
5) You can buy meat here.- Butcher’s

2. Where do you see these notices? Read and choose.
1) In a supermarket.
2) In a hotel.
3) In a restaurant.
4) In a cinema.

3. Read and complete the amp.
A (police station)     B (restaurant)                     C (post office)

D (bank)                     E(cinema )                           F(supermarket)

4. Look and find the clothes.
Slippers, jeans, coat, gloves, cap, jumper, scarf.

5. Read the sentences and name the clothes
2) Pyjamas
3) coat
4) gloves
5) slippers
6) socks

6. Read the story again. Then read the sentences and write who says them.
1)  “A very rich man who you to make him a vase’’ – Prokopych2)  “I need to look at something that has life in it.’’ – Danila
7. Read the story again and correct the mistakes.

1) exited  2)rich  3)vase   4)drawing  5) wants   6)woods   7)plants and flowers  8)vase.

8. Read and choose the correct word.
1) slippers
2) gloves
3)jeans
4) pyjamas
5)socks
9. Look, read and complete.

B: It’s opposite the post office.
A: Excuse me, where’s the butcher’s, please.
B: Next to the baker’s.

10. Read and match.
0A
1D
2B
3C

Երիտասարդ խեցգետինը մտածում էր. «Ինչո՞ւ իմ ընտանիքում բոլորը ետ-ետ են քայլում: Ուզում եմ առաջ քայլել սովորել, ինչպես գորտերը: Քիթս կկտրեմ, թե չկարողանամ սովորել»:
Խեցգետինն սկսեց թաքուն վարժություններ անել հարազատ գետի քարերի մեջ: Սկզբում շատ էր հոգնում.  Իրեն էս  ու էն կողմ էր տալիս, քերծում էր զրահն ու կոխկրտում ոտքերը: Բայց, քիչ – քիչ  վարժվեց: Այդպես է, չէ՞,  ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:
Երբ արդեն վստահ էր, որ հասել է նպատակին, կանգնեց իր ընտանիքի անդամների առջև ու ասաց.
— Նայե՛ք:
Ու մի  հպարտ քայլքով գնաց առաջ:
-Զավա՛կս, – հուզմունքից լաց եղավ նրա մայրը,-Հո չես գժվել: Խելքդ գլուխդ հավաքիր, քայլի՛ր եղբայրներիդ նման, որ քեզ շատ են սիրում:
Իսկ եղբայրները նայում ու փռթկացնում էին:
Հայրը   խիստ հայացքով նայեց նրան, հետո ասաց.
-Դե հերի՛ք է: Եթե ուզում ես մեզ հետ մնալ, քայլիր  սովորական խեցգետինների նման: Եթե չես լսի մեզ, գետը մեծ է. գնա ու մեր մասին մոռացիր:
Ճիշտ է՝ խեցգետնուկը սիրում էր իր հարազատներին, բայց  նա նաև հավատում էր, որ ինքը ճիշտ է, նա չէր կասկածում: Ի՞նչ պիտի աներ: Խեցգետինը համբուրեց մորը, հրաժեշտ տվեց հորն ու եղբայրներին ու ճամփա ընկավ դեպի մեծ աշխարհ:
Երբ անցնում էր գետով, գորտերը զարմանքից   շշմել էին: Էս տիկինները  հավաքվել էին իրար գլխի՝ սրանից-նրանից բամբասելու:
-Աշխարհը շուռ է եկել, -ասաց նրանցից մեկը,-նայեք այս խեցգետնին, ո՞վ է այսպիսի բան տեսել;
-Է՜, հարգանք չի մնացել,-ասաց մեկ ուրիշը:
-Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, -հառաչեց երրորդը:
Բայց խեցգետնուկը շարունակեց  գնալ իր ճամփով: Մի քիչ հետո  լսեց, որ իրեն մի մեծ, ծեր, խեցգետին է կանչում, որը տխուր դեմք ուներ ու մեն-մենակ կանգնել էր մի քարի մոտ:
-Բարի  օր,-ասաց երիտասարդ խեցգետինը:
Ծերուկը երկար նայեց նրան, հետո ասաց.
-Այս ի՞նչ ես անում: Ես էլ, երբ երիտասարդ էի, քեզ նման մտածում էի, որ խեցգտիններին պիտի սովորեցնել դեպի առաջ քայլել: Բայց տես, թե ինչի հասա. ապրում եմ մեն-մենակ, ու խեցգետինները ավելի շուտ լեզուները կկտրեն, քան թե կխոսեն ինձ հետ: Քանի դեռ ուշ չէ, ականջ արա ինձ, ապրի՛ր բոլորի նման, ու մի օր, շնորհակալ կլինես այս խորհրդի համար:
Երիտասարդ խեցգետինը չգիտեր ինչ պատասխանել ու լուռ մնաց: Բայց ինքն իրեն ասում էր.
-Չէ՛, ե՛ս եմ իրավացի:
Նա հրաժեշտ տվեց ծեր խեցգետնին, հպարտ-հպարտ շարունակեց իր ճանապարհը:
Տեսնես հեռու կգնա՞: Կհասնի՞ երջանկության: Կուղղի՞ այս աշխարհի բոլոր ծռությունները: Մենք դա չգիտենք, նա դեռ շարունակում է քայլել այնպես, ինչպես որոշել է: Միայն կարող ենք նրան հաջողություն մաղթել՝ասելով.
-ԲԱՐԻ՛ ՃԱՆԱՊԱՐՀ:

Լեզվական առաջադրանքներ

1. Տեքստի միջի կանաչով ընդգծված բառերից գտեք այս բառերին իմաստով հակառակ բառեր՝
Երիտասարդ-ծեր
հարազատներ-օտարներ
մեծ-փոքր
իրավացի-սխալ
հրաժեշտ-ողջույն
լուռ-աղմկոտ
երկար-կարճ
ետ-ետ-առաջ-առաջ

Ողջույն, ծեր, առաջ, կարճ, օտարներ, աղմկոտ, սխալ, փոքր:

2.«Երիտասարդ խեցգետինը»-ից գտեք այս բառերին իմաստով հակառակ բառեր՝

Ծեր-երիտասարդ, առաջ-հետ, գտնել-կորցնել, օտար-հարազատ, հանգստություն-տագնապ, այլանդակ-գեղեցիկ, մեղմորեն- աղմկոտ, վախկոտ-քաջ , թշնամիներ-հարազատ, փոքր-մեծ:

3. Գտեք յուրաքանչյուր բառաշարքում ավելորդ բառը:

Ա. Մրջյուն, սարդ, խեցգետին, լուսատիտիկ, կարիճ:

Բ. Հող, մասրենի, ավազ, քար, ջուր, կրակ:

Գ. Առավոտ, ծիածան, քամի, արթնանալ, աստղեր:

4. Շարունակեք նախադասությունները:

• Մարդկանց ոտքերը նրա համար են, որ քայլեն.:
• Խեցգետինները հետ-հետ են քայլում, որովհետև այդպես են ստեղծված:
• Մի մարդ լողալ չգիտեր, բայց կարողացավ փրկվել:
• Խոտերը կանաչ գույն են, իսկ ծաղիկները՝ գույնզգույն:
• Լուսաբացին արևը շատ մեղմ է, քանի որ նոր է արթնացել:

Առաջադրանքներ տեքստի վերաբերյալ

1. Բացատրիր հետևյալ միտքը՝ ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:
Չպետք է վախենալ նոր բան սովորելուց:

2. Բնութագրեք երիտասարդ խեցգետնին:
համարձակ, նպատակաուղված, դժվարություններից չվախեցող:

3. Ինչո՞վ էր նա տարբերվում մյուս խեցգետիններից:
Նա ապրում էր ոչ ուրիշների նման: Հակառակվում էր ընդունված կարծիքներին և ցանկանում էր ապրել այնպես, ինչպես ինքն էր ուզում։

4. Քո կարծիքով ինչո՞ւ էին բոլորը զարմանում երիտասարդ խեցգետնի վրա և ծաղրում նրան:
Բոլոր խեցգետինները քայլում էին հետ-հետ, իսկ նա քայլում էր առաջ-առաջ և նման չեր ուրիշներին:

5. Եթե համեմատելու լինենք երիտասարդ խեցգետնին և մյուսներին, բնավորության ի՞նչ կարևոր գիծ ուներ նա, որ մյուսները չունեին:
Խեցգետինը համարձակ էր,առաջադեմ էր ու նպատակասլաց:

6. Ի՞նչ է սովորեցնում այս պատմվածքը:
Այս պատմվածքը սովորեցնում է, որ եթե դու որևէ բան երազում ես, չպիտի վախենաս և պիտի փորձես իրականացնել երազանքդ: Պիտի գնաս երազանքիդ հետևից, որ այն անպայման կատարվի։

Արագություն

1) Մեր տնից մինչև դպրոց 5 կմ է։ Ամեն առավոտ մենք դուրս ենք գալիս 08։30 րոպեին և 08։50-ին հասնում ենք դպրոց։ Ի՞նչ արագությամբ է ընթանում մեր մեքենան։
1) 08։50-08։30=20
2) 20:5=4
Պատասխան՝ 4կմ/ր

2) Հեծանվորդները պետք է անցնեն 240 կմ ճանապարհ։ Ինչ արագությամբ նրանք պետք է գնան, որ 30 րոպեում հասնեն ֆինիշին։

240։30=8
Պատասխան՝ 8 կմ/ր։

Ճանապարհ

3) Մենք շարժվեցինք տնից 60 կմ/ժ արագությամբ և 5 ժամ հետո հասանք տատիկիս տուն։ Քանի կիլոմետր ենք մենք անցել։

60×5=300
Պատասխան՝ 300 կմ։

4) Մայրիկս Գյումրիից Երևան է հասել 2 ժամում։  Ավտոբուսն ընթանում էր 40կմ/ժ արագությամբ։ Որքան հեռավորություն է անցել մայրիկս։

40×2=80

Պատասխան՝ 80 կմ։

Ժամանակ

5) Կանգառից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ շարժվեցին երկու ավտոբուս։ Նրանք պետք է անցնեին 54 կմ։ Մեկը շարժվում էր 6 կմ/ր արագությամբ, իսկ մյուսը՝ 3 կմ/ր։ Ո՞ր ավտոբուսը ավելի արագ և քանի՞ րոպեում տեղ կհասնի։

1)54:6=9
2)54:3=18

Պատասխան՝ առաջին ավտոբուսը ավելի արագ կհասնի տեղ (9 րոպեում)

6) Երևանից միաժամանակ շարժվեցին երկու գնացք։ Մեկը դեպի Գյումրի, մյուսը՝ դեպի Սևան։ Դեպի Գյումրի  գնացողը սլանում էր 25 կմ/ժ արագությամբ, իսկ մյուսը՝ 36 կմ/ժ արագությամբ։ Քանի՞ ժամ կգնան գնացքները, եթե դեպի Գյումրի գնացողը պետք է գնա 100 կմ, իսկ Սևան գնացողը՝ 108 կմ։

1)100:25=4
2)108:36=3

Պատասխան՝ դեպի Գյումրի՝4 ժամ, դեպի Սևան՝ 3 ժամ

1.  Գտնել նախադասության ենթակաները և ընդգծել:

Ա. Ծերունին մտավ լքված խրճիթը:

Բ. Կարինեն սիրում էր ճամփորդել:

Գ. Հավաքված կանանցից մի քանիսն մաքրում էին ձավարը:

Դ. Զորավարը հոգատար հայր էր:

 2 .Կետադրեք նախադասությունները, ընդգծեք շաղկապները:

Փոքրիկ տղաները խաղում էին դրսում, իսկ աղջիկները տանն էին:

 Մարդիկ բակ դուրս եկան, երբ անձրևը կտրվեց:

Մայրիկը խիստ բարկացավ, ու Անահիտը հուզված լաց եղավ:

Նա հոգնած էր, որովհետև ամբողջ օրն աշխատել էր:

Ոչ ոք չէր ցանկանում նրան օգնել, քանի որ ստախոս էր:

Արևը շողում էր, և եղանակը տաք էր:

3. Կետադրեք նախադասությունները:

Գլխարկով մարդը մոտեցավ մեզ, ողջունեց, մեղմ ժպտաց ու առանց հրաժեշտ տալու՝ հեռացավ:

Հարսանիքին հավաքվել էին աղքատ, հարուստ, նշանավոր, անհայտ մարդիկ, բոլորը պարում էին, ուրախանում:

Մեքենայից դուրս եկան հորեղբայրս, մորեղբայրս, մայրիկս, պապիս ու տատիս, բայց հայրս չկար:

Նրանք ցարմացած նայում էին այդ բարձրահասակ, շիկահեր, թիկնեղ, խիստ ու բարի դեմքով մարդուն, ով բոլորին ժպտում էր:

Մենք նույնիսկ չէինք հիշում, թե ինչպես դուրս եկանք փողոց, և Արմենը արագ զանգահարեց հեռախոսով, ինչ-որ բան պատմեց ու զայրացած վազեց անհայտ ուղղությամբ:

• Որքա՞ն ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 5 ժամում, եթե շարժվի 70կմ/ժ արագությամբ։
  350 կմ
• Հեծանվորդը 2 ժամում ընթացավ 18կմ/ժ արագությամբ։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ։
  36 կմ
• Գնացքը  2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1800կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը  նա ճանապարհի վրա  ծախսեց 12 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։
  1080 կմ

Մարմնի ծախսած  ժամանակը հավասար  է  նրա  անցած ճանապարհի   և  արագության   քանորդին։

Ժամանակ= Ճանապարհ: Արագություն

• Հայկենց տնից մինչև դպրոց  450մ է։ Նա դպրոց է գնացել 50մ/ր արագությամբ։ Որքա՞ն ժամանակ նա  ծախսեց դպրոց  գնալու  համար։

9 րոպե

• Երևանից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 4 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 70կմ, իսկ երկրորդը՝ 90 կմ։ 1-ին 280 կմ, 2-րդ 360կմ
• Մոտոցիկլավարը 160կմ  ճանապարհի  առաջին 40կմ-ն անցավ 40կմ/ժ  արագությամբ, իսկ մնացած մասը՝ 60կմ/ժ  արագությամբ։ Մոտոցիկլավարը քանի՞ ժամում  անցավ  այդ  ճանապարհը։

3 ժամում

• Բեռնատարը 400 կմ ճանապարհի առաջին 120կմ-ն անցավ 60կմ/ժ  արագությամբ, իսկ մնացած մասը՝ 70կմ/ժ  արագությամբ։ Բեռնատարը քանի՞ ժամում  անցավ  այդ  ճանապարհը։

6 ժամում