5-րդ դասարան·русский

Мороз Иванович

В одном доме жили две девочки – Рукодельница да Ленивица. Рукодельница была умная девочка. Она рано вставала, одевалась, за дело принималась: печку топила, избу мыла, а потом на колодец за водой ходила. А Ленивица в постельке лежала, потягивалась, с боку на бок переваливалась. Потом встанет, да и сядет к окошку мух считать: сколько прилетело, да сколько улетело. Как всех пересчитает Ленивица, так уж не знает, за что приняться и чем бы заняться. Сидит и плачет, что ей скучно. Между тем Рукодельница воду принесёт, затем примется чулки вязать, да рубашки шить. И не было никогда ей скучно. Однажды Рукодельница пошла за водой, опустила ведро в колодец на верёвке. Верёвка оборвалась, и ведро упало в глубокий колодец…
Нечего было делать. Рукодельница ухватилась за верёвку и опустилась по ней к самому дну. Только тут с ней чудо случилось, смотрит: перед ней печка, а в печке сидит румяный пирожок, поглядывает да приговаривает:
– Я совсем готов, подрумянился. Кто меня из печки возьмёт, тот со мной и пойдёт!
Рукодельница схватила лопатку, вынула пирожок и положила его за пазуху. Идёт она дальше. Перед нею сад, а в саду стоит дерево, а на дереве золотые яблочки; яблочки листьями шевелят и говорят:
– Мы яблочки наливные, вкусные. Кто нас с дерева стрясёт, тот нас себе и возьмёт. Рукодельница подошла к дереву, потрясла его, и золотые яблочки так и посыпались к ней в передник. Рукодельница идёт дальше. Смотрит перед ней Мороз Иванович. Сидит он на ледяной лавочке да снежные комочки ест.
– А! – сказал он. – Здорово, Рукодельница! Спасибо, что ты мне пирожок принесла.
Тут он посадил Рукодельницу возле себя, и они вместе пирожком позавтракали, а золотыми яблочками закусили.
– Знаю я, зачем ты пришла, – говорит Мороз Иванович, – ты ведёрко в мой колодец уронила. Отдам я тебе ведёрко, только ты мне за то три дня послужи. Будешь умна, тебе ж лучше; будешь ленива, тебе ж хуже.

чудо – հրաշք                                                                     передник – фартук
положить за пазуху – ծոցը դնել                                     лавочка – скамейка
послужить – ծառայել

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Чем занималась Рукодельница рано утром?
Она рано вставала, одевалась, печку топила, избу мела, а потом на колодец за водой ходила.
2. Почему Ленивице было скучно?
Потому что она ничего не делала.
3. Скучала ли Рукодельница?

Нет
4. Что случилось однажды у колодца?

Рукодельница брала воду, но верёвка порвалась и ведро упало в колодец
5. О чём попросили девочку пирожок и яблочки?

Пирожок попросил девочку его достать из печки.
Яблоко попросило девочку стрясти его с дерева.
6. Кого встретила на дне колодца девочка?

Печку, Дерево и Мороза Ивановича.
7. Что предложил Мороз Иванович Рукодельнице?

Чтобы она три дня ему послужила.
Согласны ли вы с тем. что …
1. Девочку звали Ленивицей, потому что она была очень ленивой. Да
2. Девочку звали Рукодельницей, потому что она всё умела делать. Да
3. Всю работу делала Рукодельница, и Ленивице нечего было делать. Да
4. На дне колодца первым встретился девочке Мороз Иванович. Нет
5. Девочка пришла к Морозу Ивановичу с пустыми руками. Нет
6. Он был очень сердитый и не хотел отдавать ведро. Нет
Подберите антонимы к данным словам.
Глупый — умный
добрый — злой
бледный — румянный
поздно — рано
весело — грустно
лучше — хуже
отнести — принести
подняться — опустится
Спишите. Вместо точек вставьте нужные глаголы.
1. Рукодельница всегда рано вставала (встала, вставала) и принималась (принялась, принималась) за дело.
2. Каждый день девочка топила (топила, растопила) печку.
3. Верёвка оборвалась, и ведро упало (падало, упало) в колодец.
4. Мороз Иванович посадил девочку возле себя, и они вместе пирожком позавтракали (завтракали, позавтракали).

5-րդ դասարան·մաթեմատիկա

Մեզ շրջապատով ուղղանկյունանիստերը

1.Հաշվեք ձեր պահարանի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 160, 230, 60:
160×2+230×2+60×2=900սմ
2.Հաշվեք 6 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
V=6x6x6=216
6×6=36
36×6=216

Image preview
Image preview
5-րդ դասարան·Մայրենի

Մայրենի 190-191-196-199 առաջադրանքներ

Գոյականի թիվը
190. Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին: Փորձի՛ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է -եր վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ -ներ:
Ա. Ծառ- ծառեր
ձայն-ձայներ
հոտ-հոտեր
քար-քարեր
կով-կովեր
արջ-արջեր
փունջ-փնջեր
լուր-լուրեր
բառ-բառեր
բեղ-բեղեր
հայ-հայեր
հայր-հայրեր
ցեղ-ցեղեր
սիրտ-սրտեր
գիր-գրեր
սյուն-սյուներ
պատ-պատեր
հույն-հույներ
ձու-ձվեր
սուր-սրեր
քիթ-քթեր
քույր-քույրեր
մայր-մայրեր
ձեռք-ձեռքեր
ոտք-ոտքեր
տատ-տատեր
պապ-պապեր
Բ. Եղբայր- եղբայրներ
աթոռ-աթոռներ
պապիկ-պապիկներ
տատիկ-տատիկներ
գրպան-գրպաններ
թութակ-թութակներ
եղնիկ-եղնիկներ
ոչխար-ոչխարներ
սեղան-սեղաններ
թռչուն-թռչուններ
մեքենա-մեքենաներ
բարեկամ-բարեկամներ
աշակերտ-աշակերտներ
մատյան-մատյաններ
հեռախոս-հեռախոսներ
ծաղկավաճառ-ծաղկավաճառներ
պանրագործարան-պանրագործարաններ
191. Գրի՛ր, թե նախորդ առաջադրանքը կատարելիս
ա) ո՞ր բառերի մեջ երկու ն գրեցիր.
Երկու ն գրեցի այն բառերի մեջ, որոնք վերջանում էին ն-ով։
բ) ո՞ր բառերի մեջ հնչյուններ փոխվեցին:
Հնչյուններ փոխվեցին այն բառերի մեջ, որոնք անկանոն ձևով են կազմում իրենց հոգնակի թիվը, օրինակ՝ ձու, քիթ, սուր, փունջ։
192․ Նյութը կարդացեք շատ ուշադիր, որ հասկանաք և կարողանաք որևէ մեկին բացատրել։
Գոյականը երկու թիվ ունի՝ եզակի և հոգնակի: Եզակին ցույց է տալիս մեկ առարկա, հոգնակին՝ մեկից ավելի: Հոգնակին կազմվում է եզակիից՝ հիմնականում -եր կամ -ներ մասնիկների օգնությամբ. (-եր-ը ավելանում է միավանկ բառերին, ները՝ բազմավանկ)

Գոյականի հոլովումը
196. Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն տրված գոյականները գրի՛ր (դրանք ինչպե՞ս փոխվեցին):
Այգում մի մարդ ինչո՞վ գործ էր անում:
բահով, մկրատով, թիակով։
Բահ, մկրատ, թիակ:
Առարկա ցույց տվող բառերն ստացել են -ով վերջավորություն։

197. Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն տրված գոյականները գրի՛ր (դրանք ինչպե՞ս փոխվեցին):
Հիանում էր ինչո՞վ:
Երգով, աշխարհով, ընկերներով, շարժումներով։
Բառերը
Երգ, աշխարհ, ընկերներ, շարժումներ:

Առարկա և անձ ցույց տվող բառերն ստացել են -ով վերջավորություն։

198. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ դպրոց բառով՝ ուշադրություն դարձնելով վերջավորություններին:
Ամեն առավոտ դպրոց եմ գնում:
Մի մեքենա մոտեցավ մեր դպրոցին:
Այսօր Արան վերջինը դուրս եկավ դպրոցից:
Մեր դպրոցով բոլորս էլ հիանում ենք:
Ես ու քույրս սովորում ենք դպրոցում:
199. Բառակապակցություններ կազմի՛ր հարցում արտահայտող բառի փոխարեն՝ տրված գոյականները գրելով: Բառերին ի՞նչ վերջավորություններ ավելացան:
Պառկել որտե՞ղ:
Ծովափին, մահճակալին, անդունդի եզրին, գետի ափին, անտառի բացատին անկողնում, հիվանդանոցում

Ծովափ, մահճակալ, անդունդի եզր, գետի ափ, անտառի բացատ, անկողին, հիվանդանոց:

Բառերն ստացեն են -ին և -ում վերջավորություններ։

5-րդ դասարան·русский

Зимние загадки

Дети его лепят зимой во дворе,
из три шарика состоит,
В место носа морковка,
в место глаз камушки, а на голове ведро.

Это дерево такое,
но всё лето и всю зиму зелёное,
на верху звёздочка сияет,
а на веточках игрушки, и обмотана
герляндой, стоин в углу красивая.

Идёт с неба белое,
с узорами красивое,
на одежду падает,
а в руке тает.

5-րդ դասարան·Անգլերեն

Simple Past or Past Continuous

1.She didn’t know ✔ that I was watching ✔ her while she was singing.
2.James fell ✔ off the stairs yesterday while I was cooking ✔ dinner.
3.When the train arrived ✔, we were chatting ✔ with my friends.
4.When you first came ✔ to this country, I was working ✔ as a cashier.
5.The first time I saw you, you were playing ✔ the guitar and Bella was singing ✔ our favorite song by the beach.
6. I called ✔ you as soon as I heard ✔ the news.
7. I don’t know what it said but when she received ✔ his e-mail, she cried ✔ a lot.
8. While it was raining ✔ yesterday, we were swimming ✔ in the sea.
9. We called ✔ the insurance company when our car broke down ✔ in the middle of the highway.
10. My dad came ✔ home just when the game ended ✔.



5-րդ դասարան·Հայրենագիտություն

Վեդին գետ

Վեդին Հայաստանի Արարատի մարզում՝ Արաքսի ձախակողմյան վտակն է։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի ծայր հարավում ընկած Մանկունք լեռնագագաթի հարավարևելյան լանջերի՝ մոտ 2700 մ բարձրություններից։ Հոսքի ընդհանուր ուղղությունը հարավարևմտյան է։ Վերին հոսանքում գետն ունի լեռնային բնույթ։ Ստորին հոսանքում անցնում է Արարատյան հարթավայրով ու թափվում Արաքսը Եղեգնավան գյուղից մոտ 2 կմ հարավ՝ ծովի մակարդակից մոտ 810 մ բարձրության վրա: Վեդիի երկարությունը 58 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը 633 կմ², որի մի մասը մտնում է Խոսրովի անտառ արգելոցի մեջ։ Խոշոր վտակներից են Մանկունքը, Սպիտակաջուր , Խոսրովը, Շաղափը ու Կոտուցը (Կետուզչայ) (վտակները ներկայացված են ըստ Վեդիի մեջ թափվելու հերթականության)։ Ջրի միջին տարեկան ծախսը մոտ 2,3 մ³/վրկ է, հոսքը՝ մոտ 72 միլիոն մ³։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (47%), ստորերկրյա (42%) ու անձրևային է։ Հորդանում է մարտից մինչև հունիս, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 70%-ը։ Ջուրը օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով։ Սակավաջուր տարիներին ու ոռոգման շրջանում գետը հաճախ Արաքսին չի հասնում։

5-րդ դասարան·Բնագիտություն

ՋՐԻ ՇԱՐԺՈՒՄՆ ՕՎԿԻԱՆՈՍՈՒՄ, ՕՎԿԻԱՆՈՍԱՅԻՆ ՀՈՍԱՆՔՆԵՐ

Համաշխարհային օվկիանոսում ջուրր գտնվում է մշտական շարժման մեջ: Դրա տեսակներից են ալիքավորումը և ցունամին:Ալիքավորումն առաջանում է հիմնականում քամիների ներգործու­թյամբ: Ալիքավորման դեպքում ջուրր միայն տատանողական շարժում է կատարում: Առաջացած տատանումներն ալիքի տեսքով հասնում են մինչե ցամաք, հարվածում ափին և փշրվում:
Ալիքավորման տարատեսակ է ցունամին, որն առաջանում է օվկիա­նոսի հատակում տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժից: Ցունամին շատ հա­ճախ ավերում է ափամերձ բնակավայրերը՝ պատճառելով նյութական վնասներ և մարդկային զոհեր:Օվկիանոսում ջրի ուղղաձիգ շարժման պատճառներից է նաև Ա­րեգակի ե Լուսնի ձգողական ուժը, որի շնորհիվ առաջանում է մակրնթացության և տեղատվության երևույթը Երկրի վրա:Օվկիանոսում ջրի մակարդակի բարձրացումր կոչվում է մակընթա­ցություն, իսկ իջեցումը՝ տեղատ­վություն: Օրվա րնթացքում դիտվում է երկու մակրնթացություն և երկու տեղատվություն, որոնք իրար հաջորդում են 6 ժամը մեկ:
Համաշխարհային օվկիանոսում ջրի հորիզոնական շարժումն արտա­հայտվում է օվկիանոսային հոսանքների ձևով, որոնք կարծես թե վիթխա­րի գետեր լինեն օվկիանոսում:Օվկիանոսային հոսանքների առաջացման հիմնական պատճառր մշտապես նույն ուղղությամբ փչող քամիներն են:Համաշխարհային օվկիանոսում հոսանքներն առաջացնում են վիթ­խարի շրջապտույտ. հասարակածային շրջաններից տաքացած ջուրր տե­ղափոխում են մերձբեևռային շրջաններ, որտեղ, սառելով, ծանրանում, իջ­նում է օվկիանոսի խորքերը և հատակով նորից վերադառնում հասարա­կածային շրջաններ:Օվկիանոսային հոսանքները լինում են տաք և սառը: Տաք են կոչվում այն հոսանքները, որոնց ջերմաստիճանը բարձր է հարևան ջրերից: Քար­տեզներում տաք հոսանքները պատկերվում են կարմիր, իսկ սա­ռը՝ կապույտ գույնով։Առավել հայտնի տաք հոսանքներից են Գոլֆստրիմը՝ Ատլանտյան օվկիանոսում, Հյուսիսխաղաղօվկիանոսյանը՝ Խաղաղ օվկիանոսում:Սառը հոսանքներից են Լաբրադորյանը՝ Ատլանտյան օվկիանոսում, Կալիֆոռնիականը՝ Խաղաղ օվկիանոսում:

Օվկիանոսային հոսանքների դերը կիմայի ձեավորմաս գործում: Օվկիանոսային հոսանքների դերը մեծ է երկրագնդի կլիմաների ձևավորման գործում: Հասարակածային շրջաններից դեպի մերձբևեռային շրջան­ներ շարժվելով՝ տաք հոսանքներն իրենց հետ մեծ քանակությամբ ջեր­մություն են տեղափոխում՝ մեղմելով այդ շրջանների ցուրտը:Տաք հոսանքների վրա ձևավորված ջրային գոլորշիները, տեղափոխ­վելով ցամաք, իրենց հետ բերում են ջերմություն ու խոնավություն:
Սառը հոսանքների վրա ջրի ջերմաստիճանը ցածր է, օդը համեմա­տաբար չոր է, տեղափոխվելով ցամաք՝ տեղումներ չի առաջացնում, և գոյանում են անապատներ:

Հարցեր և առաջադրանքներ
1.Համաշխարհային օվկիանոսում ջրի շարժման ի՞նչ տեսակներ գի­տեք։
Ես գիտեմ ալիքավորումը և ցունամին:
2.Ի՞նչ են մակընթացությունը և տեղատվությունը:
Օվկիանոսում ջրի մակարդակի բարձրացումր կոչվում է մակընթա­ցություն, իսկ իջեցումը՝ տեղատ­վություն:
3.Ի՞նչ է օվկիանոսային հոսանքը:
Օվկիանոսային հոսանքների դերը մեծ է երկրագնդի կլիմաների ձևավորման գործում: Հասարակածային շրջաններից դեպի մերձբևեռային շրջան­ներ շարժվելով՝ տաք հոսանքներն իրենց հետ մեծ քանակությամբ ջեր­մություն են տեղափոխում՝ մեղմելով այդ շրջանների ցուրտը:
4.Օվկիանոսային հոսանքի ի՞նչ տեսակներ գիտեք: Բերեք օրինակներ:
Տաք հոսանքների վրա ձևավորված ջրային գոլորշիները, տեղափոխ­վելով ցամաք, իրենց հետ բերում են ջերմություն ու խոնավություն:
Սառը հոսանքների վրա ջրի ջերմաստիճանը ցածր է, օդը համեմա­տաբար չոր է, տեղափոխվելով ցամաք՝ տեղումներ չի առաջացնում, և գոյանում են անապատներ:
5.Օվկիանոսային հոսանքներն ի՞նչ ազդեցություն ունեն կլիմայի ձևավորման վրա:
Օվկիանոսային հոսանքների դերը մեծ է երկրագնդի կլիմաների ձևավորման գործում:

5-րդ դասարան·Հայրենագիտություն

Երևանի պատմության թանգարան🌏

🌎Դեկտեմբերի 3-ին դասարանով գնացինք Երևանի պատմության թանգարան: Արդեն 2-րդ անգամ էի գնում: Գիտը մեզ պատմում էր, թե ինչպես են անցյալում կերակրվել, ինչ սպասք են օգտվել և ինչ կենցաղով են ապրել: Մենք բոլորս անթարթ նայում էինք ու համակ ուշադրությամբ լսում էինք գիտին: Ես այդ թանգարանը շատ հավանեցի: Ինձ նաև շատ դուր եկան մեր նախնիների բոլոր կավից պատրաստած իրերը: Թանգարանում շատ հետաքրքիր էր: Մենք հարուստ ենք եղել նաև կավագործական աշխատանքներով: Շատ գեղեցիկ էին նաև կուժերը, որոնք օգտագործվել էին գինի պատրաստելու և օգտագործելու համար: Նաև մենք խաղ խաղացինք, շատ հետաքրքիր էր։ Ուրախ եմ, որ ունենք նման թանգարան, որտեղ ամեն ինչ շատ գեղեցիկ տեղադրված է, և պատրաստված։ Հուսամ՝ նորից կայցելեմ այս հրաշակի տեղը։🌏