1. Բացատրի´ր նշված «ձմեռային» դարձվածքների իմաստները.
ա) կյանքի ձմեռ – ծերություն, կյանքի վերջին օրեր
բ) անձյուն ձմեռ – Անճարակ մարդ
գ) անցյալ ձմռան ձյուն – արժեք չունեցող մի բան, հնուց մնացած մի բան
դ) գլխին ձյուն գալ – դժբախտություն բերել
2. Այբբենական կարգի հակառակ հաջորդականությամբ թվարկի´ր այս տարի սովորածդ ամենակարևոր բառերը։

3. Գրի´ր, թե նշված թվականներից յուրաքանչյուրը ո՞ր ստեղծագործությունների վերնագրերում է քեզ հանդիպել:
ա) երեք — «Երեք խոզուկները»
բ) տասներկու — «տասերկու ամիսներ»
գ) քառասուն —  «Ալի Բաբան ու քառասուն ավազակները»
դ) հազար — «հազար ու մի գիշեր»
4. Բացատրի´ր երեք դարձվածքների իմաստները և գտի´ր ավելորդ արտահայտությունը, որը չունի դարձվածային իմաստ:
Ա) կարապի երգ — վերջին երգ
Բ) ճնճղուկի սիրտ — վախկոտ սիրտ
Գ) հավի խելք — մոռացկոտ
Դ) ծիծեռնակի ձայն — դարձվացք չի
5. Եթե հնարավոր լիներ, խաղալիքների փոխարեն ի՞նչ բառ-մաղթանքներով կզարդարեիր տոնածառը: Ի՞նչ բառ-մաղթանքով կզարդարեիր տոնածառի գագաթը:
Գագաթ — Հույր
Խաղալիքներ — Սեր, ուրախություն, բարություն, երջանկություն, առողջություն, խաղաղություն։
6. Նշված բառերից տառեր օգտագործելով ու վերադասավորելով՝ հավաքի´ր այլ բառեր:
Եղջերվասահնակ-Սահնակ, նավ, սրահ, նվեր, վանկ, վերջ, հավասար
ցրտաշունչ-շունչ, ցուրտ, շուն, աշուն, արտ
ձյունաճերմակ-ճերմակ, ձյուն, նամակ, մերկ, երամ, ձայն
խնդրանք-քար, դար, դրանք, նրանք, քնար
քաղցրավենիք-քաղցր, քաղաք, վարք, վերք, ներքին
տարեմուտ-մետր, տեր, մատ, մարտ, տետր
7. Փոխադրի՛ր արևմտահայերեն հատվածը արևելահայերեն:
Կաղանդ պապա,
Որքան կրնաս, շուտ եկուր,
Ալ չեմ վախնար, ես կը սիրեմ քեզ հիմա․
Դուն մի նայիր իմ բառերուս կցկտուր,
Դէմքիս գոյնին ու քայլերուս դողահար։

Ձմեռ պապիկ
Որքան կարող ես, շուտ արի,
Էլ չեմ վաղենա, սիրել եմ քեզ․
Դու մի լսիր իմ կցկտուր բառերը,
Դեմքիս գույնին ու քայլերից դողահար։
8․ Բացատրի´ր «մարդ» բառի հոմանիշների ծագումը, իմաստները;
ա) մահկանացու – մարդ, որը անմահ չէ:
բ) ադամորդի – Ադամի որդի, մարդ, մահկանացու:
գ) հողածին – Հողից ստեղծված, մարդ:
9. Պատկերացրո´ւ՝ Ձմեռ պապը քեզ խնդրել է գրել իր ամանորա ուղերձի խոսքը՝ աշխարհի բոլոր մանուկներին ուղղված: ( Գրի´ր այդ ուղերձը՝ օգնիր նրան)։
Ողջուն, իմ սիրելի թոռնիկներ: Արդեն ձմեռ է, և մենք շուտով կհանդիպենք: Ես մաղթում եմ ձեզ խաղաղություն, առողջություն և երջանկություն: Միշտ ուրախ եղեք և բարի՛ն սփռեք աշխարհով մեկ։ Ձեզ լավ Ամանօր և Նոր Տարի

Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք հետևյալ կետերը՝ A (+3, +4), B (–2, +1), C (–3, –4), D(0, +1), E (–5, +3), F (+3, –5), G (+1, 0), M (+6, +4), N (–2, –4), K (–1, –3)։

2) Ի՞նչ կենդանի է պատկերված

 (- 9; 5), (- 7; 5), (- 6; 6), (- 5; 6), (- 4; 7), (- 4; 6), (- 1; 3), (8; 3), (10; 1), (10; -4), (9; — 5), (9; — 1), (7; — 7), (5; — 7), (6; — 6), (6; — 4), (5; — 2), (5; — 1), (3; — 2), (0; — 1), (- 3; — 2), (- 3; — 7), (- 5; — 7), (- 4; — 6), (- 4; — 1), (- 6; 3), (- 9; 4), (- 9; 5).
Աչք` (- 6; 5)

3)  Ի՞նչ կենդանի է պատկերված
(- 9; 6), (- 5; 9), (- 5; 10), (- 4; 10), (- 4; 4), (- 3; 4), (0; 7), (2; 4), (4; 7), (7;4), (9;3), (9; 1), (8; — 1), (8; 1), (7; 1), (7; — 7), (6; — 7), (6; — 2), (4; — 1), (- 5; — 1), (-5;7), (- 6; — 7), (- 6; 5), (- 7;5), (- 8; 4), (- 9; 4), (- 9; 6).
Աչք` (- 6; 7).

Լրացուցիչ (տանը)
5) Ի՞նչ կենդանիներ են պատկերված.
(14; — 3), (6,5; 0), (4; 7), (2; 9), (3; 11), (3; 13), (0; 10), (- 2; 10), (- 8; 5,5), (- 8; 3), (- 7; 2), (- 5; 3),   (- 5; 4,5), (0; 4), (- 2; 0), (- 2; — 3), (- 5; — 1), (- 7; — 2), (- 5; — 10), (- 2; — 11), (- 2; — 8,5), (- 4; — 8), (- 4; — 4), (0; — 7,5), (3; — 5).
Աչք`  (- 2; 7).

6) Կոորդինատային հարթության ո՞ր քառորդում են գտնվում հետևյալ կետերը.
ա) (–7, +2) – II
բ) (+3, +1) – I,
գ) (–3, –5) – III,
դ) (–15, +6) – II,
ե) (+10, 0) – IV,
զ) (0, –30) – Y,
է) (+4, –2) – IV,
ը) (+3, –7) – IV

Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Կոորդինատային ուղղի վրա պատկերեք A(-2) և B(3) կետերը: Գտնել A և B կետերի հեռավորությունը:
3+2=5
2) A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝
ա) –8
8-4=4
բ) 1
4+1=5
գ) +6
6+4=10
դ) -10
10-4=6
3) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը:

4) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։

Լրացուցիչ (տանը)

5)Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։
Ամենից ձախ — G (–10)
Ամենից աջ — E (+8)
6) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

7) Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև.
ա) –6 և 2-1
բ) 0 և 5-4
գ) -7 և 7-6
8) Գտնել բաց թողած թիվը.

? = 13

1. Քանի՞ կգ մաքոր սպիրտ և քանի՞ կգ ջուր է պարունակում 30 կգ 40 % — անոց սպիրտի լուծույթը:
100-40=60%
30×60:100=18 կգ
30-18=12 կգ
2. Քանի՞ կգ աղ և քանի՞ կգ ջուր է պարունակում 25 կգ 24 % — անոց աղի լուծույթը:
100-24=76%
25×76:100=19 կգ
25-19=6 կգ
3. Քանի՞տոկոսանոց սպիրտի լուծույթ կստացվի,եթե 8 կգ մաքուր սպիրտը խառնենք12 կգ թորած ջրի հետ:
12+8=20
20-100
8-?
8×100:20=40%
4. Քանի՞ տոկոսանոց աղի լուծույթ կստացվի,եթե 40գ աղը խառնենք120 գ թորած ջրի հետ:
40+120=160
40×100:160=25%
5. 30%-անոց սպիրտի լուծույթը պարունակում է 56 գ ջուր։ Գտեք լուծույթի կշիռը։
100-30=70%
70-56
100-?
56×100:70=80գ
6. 35%-անոց աղի լուծույթը պարունակում է 39 կգ ջուր։ Գտեք լուծույթի կշիռը:
100-35=65%
39×100:65=60գ
7. 25%-անոց սպիրտի լուծույթը պարունակում է 30 գ սպիրտ: Գտեք լուծույթի կշիռը:
100-25=75%
30×100:25=120

8. 32%-անոց աղի լուծույթը պարունակում է 80 գ աղ։ Գտեք լուծույթի կշիռը:
100×80:32=
9. 15% -անոց սպիրտի լուծույթը պարունակում է 153 գ ջուր։ Քանի՞ գրամ սպիրտ է պարու- նակում այդ լուծույթը:
100-15=85
153-85%
?-15%
153×15:85=27գ
10. 34 % — անոց աղի լուծույթը պարունակում է 165 գ ջուր։ Քանի՞ գրամ աղ է պարունակում
այդ լուծույթը:
100-34=66%
165×34:66=85գ

Պաուլո Կոելիո, երկու պատմվածք:
Պատմվածքները բաժանի՛ր հատվածների և ենթավերնագրեր ընտրի՛ ր։

«Խոսեի սանդալները»
Խոսեի կորցրած սանդալը

Սուրբ Ծննդյան հեքիաթ սրինգ նվագող աղջկա մասին
Ազատ նվագող աղջիկա մասին։

Պատմվածքների համար այլ վերնագրեր մտածի՛ր։

«Խոսեի սանդալները»
Գտնված սանդալը
Սուրբ Ծննդյան հեքիաթ սրինգ նվագող աղջկա մասին
Նվագող աղջիկա կաղարդական սրինգը։

Սովորի՛ ր ամանորյա բանաստեղծություններից  քեզ դուր եկածը։

Առաջադրանքներ (դասարանում)
1)Տրված են –5, –11, +18, –9, +6 թվերը։ Գտե՛ք՝
ա) այդ թվերի գումարին հակադիր թիվը,
–5 + (–11) + (+18) + (–9) + (+6)=-1 հակադիր +1
բ) այդ թվերին հակադիր թվերի գումարը։
+5 + (+11) + (-18) + (+9) + (-6)=+1
2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2), B (+5), C (–8), D (–1), E (+2) կետերը։

3) Գնացքը 3 ժամում անցավ 250 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 40 %-ը, երկրորդ ժամում՝ մնացածի 40 %-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։
50×40:100=100
250-100=150
150×40:100=60
150-60=90
4)Կառքի առջևի անիվը 96 պտույտ է կատարում, երբ հետևի անիվը կատարում է 64 պտույտ: Որքա՞ն է հետևի անիվի շրջագծի երկարությունը, եթե առջևի անիվինը 2 մ է:
96×2=192
192:64=3

Լրացուցիչ (տանը)
5)Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝
ա) –11-ի
-11, -20, -23, -12
բ) 0-ի
0, -1, -6, -3
գ) +2-ի
2, 1, 0, -1
դ) –1-ի
-1, -2, -3, -8
6)Ավտոբուսի արագությունը մեքենայի արագության 5/7-ն է։ Ինչքա՞ն է մեքենայի արագությունը, եթե ավտոբուսի արագությունը նրանից փոքր է 30 կմ/ժ-ով։
7-5=2 մաս
2 մաս=30կմ/ժ
30:2=15կմ/ժ
15×7=105կմ/ժ
7)Ճի՞շտ է արդյոք, որ եթե «a + |a| = 0» գրառման մեջ a-ի փոխարեն գրենք որևէ բացասական թիվ, կստացվի հավասարություն: Իսկ եթե գրենք զրո կամ դրակա՞ն թիվ:
Եթե բացասական դնենք ու զրո դնենք կստացվի հավասարություն:
-1+|-1|=0
0+|0|=0
8)Գնել են երկու տեսակի կոնֆետներ` վճարելով ընդամենը 6500 դրամ: Առաջին տեսակի կոնֆետից, որի 1 կիլոգրամն արժե 2200 դրամ, գնել են 2 կգ: Մնացած գումարով գնել են երկրորդ տեսակի կոնֆետներ` 1 կիլոգրամը 700 դրամով: Երկրորդ տեսակի քանի՞ կիլոգրամ կոնֆետ են գնել:
2200×2=4400
6500-4400=2100
2100:700=3

Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Հաշվե՛ք.
ա) (–7) · (+16)=-116
բ) (+16) · (–4)=-64
գ) (–1) · (+1)=-1
դ) (+20) · (–19)=-38
ե) (–4) · (+5)=-20
զ) (+23) · (–6)=-138
2) Հաշվե՛ք.
ա) +38 ։ (–19)=-2
դ) –420 ։ (–15)=-28
է) 0 ։ (–14)=0
բ) –600 ։ (–150)=-4
ե) –531 ։ (+3)=-177
ը) –121 ։ (–11)=-11
3) Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.
ա) –3 · -7 = 21  
բ) 6 · -6 = –36
գ) –10 · 10 = 0
դ) –9 · -9 + 1 = –80
ե) –15 · -3 = 45
զ)  3 · 7 = 21
Լրացուցիչ (տանը)
4) Հաշվե՛ք.
ա) 8 ։ (–2) – 14 ։ (–7) + (–12) ։ 4=-4-(-2)+(-3)=-5
բ) –18 ։ (–9) + 16 ։ (–8) – 24 ։ (–6)=2+(-2)-(-4)=4
գ) (33 ։ (–3) – 40 ։ (–8)) ։ (–3)=(-11-(-5)):(-3)=2
դ) (–55 ։ 11 + 48 ։ (–16)) ։ (–4)=(-5-3):(-4)=2
ե) –66 ։ (72 ։ (–9) + 105 ։ (–35))=-66: (-8+(-3))=-66:(-11)=6
զ) –84 ։ (–56 ։ (–7) + 54 ։ (–9))=-84: (8+(-6))=-84:2=-42
5) a-ի և b-ի ի՞նչ արժեքների դեպքում կստացվի հավասարություն.
ա) a : b = 0
a=0, b=յուր. թիվ
բ) a : b = 1
a=b
գ) a : b = a
a= յուր. թիվ, b=1
դ) a : b = –a
a= յուր. թիվ, b=-1
ե) (–a) : b = –1
a=b
զ) a : (–b) = –1
a=b
6) Հայտնի են բաժանման հետևյալ հատկությունները.
(a + b) : c = a : c + b : c, (a · b) : c = (a : c) · b:
7) Ստուգե՛ք, որ այս հարաբերակցությունները ճիշտ են հետևյալ ամբողջ թվերի համար.
ա) a = 20, b = 10, c = –5,
(20 + 10) : (-5) = 30 : (-5) = -6
(20 + 10) : (-5) = 20 : (-5) + 10 : (-5) = -4 + -2 = -6
(20 · 10) : (-5) = 200 : (-5) = -40
(20 · 10) : (-5) = (20 : (-5)) · 10 = -4 · 10 = -40

բ) a = –18, b = –9, c = 3:
(-18 + -9) : 3 = -18 : 3 + -9 : 3 = -6 + -3 = +9 = 9
(-18 · (-9)) : 3 = (-18 : 3) · 9 = -6 · 9 = -(6 · 9) = -54

Классная работа

1. Вставьте нужные формы местоимений в эти предложения:
1. Что ты знаешь о нём? 
2. Зачем ты едешь к ней? 
3. Он не любит меня. 
4. Кто это с вами? 
5. Какие отношения между тобой и ней? 
6. Я не хочу с ними говорить. 
7. Она постоянно думает о нём. 
8. Кто пойдёт в кино с нами? 
9. Давайте позвоним ей. 
10. Она уже забыла обо мне.
Упражнение 2.
Спишите, вставляя подходящие предлоги. Определите падежи местоимений.
1) Егор сидел рядом со мной.
2) Ты всегда был строг ко мне.
3) Сердце во мне сжалось.
4) Вникните во всё это хорошенько.
5) Все принялись хохотать со мною.
6) Вспомните обо мне.
7) Мелькнуло передо мною моё детство.
8) Он славился во всём округе гостеприимством и радушием.
9) В темноте я больно ушибся о что-то.

Домашнее задание

Упражнение 1. 
Замените существительные в скобках местоимениями 3-го лица; где надо, добавляйте к местоимению н. Определите падежи этих местоимений.
1) Будет буря, мы поспорим и поборемся мы с ними.
2) Поутру над её брегами теснился кучами народ.
3) Под ними струя светлей лазури. Над ними луч солнца золотой.
4) Буре плач их подобен.
5) У ног их плескалось море.
6) С ними подружился я в то время. Мне нравились их черты.
Упражнение 2.
Спишите, вставляя пропущенные буквы и раскрывая скобки.
1. Ничья судьба, кроме своей собственной, вас более не интересует.
2. Пилат повернулся и пошел к помосту, назад к ступеням, не глядя ни на что, кроме разноцветных шашек настила под ногами, чтобы не оступиться.
3. Но никакого Коровьева так и не нашли, и никакого Коровьева никто в доме не знал и не видел.
4. Стало совершенно ясно, что Никанор Иванович ни к каким разговорам не пригоден.
5. Больше ничто не тревожило друзей.
6. Пастух клялся потом, что зверь шел через лес, ни на кого не обращая внимания.
7. Настоящую нежность не спутаешь ни с чем, и она тиха (Ахм.)
8. Скучен день до вечера, коли делать нечего (Посл.).
9. Не с кем мне поговорить и некого послушать.
10. Но некому мне шляпой поклониться, ни в чьих глазах не нахожу приют (Ес.).
11. Все были уверены, что он [Дубровский], а никто иной, предводительствовал отважными злодеями (П.)
12. Ей казалось, что никто, кроме него, не мог снять с нее непоправимой вины, невыносимой тяжести (Пауст).
13. Скованный ни чем непреодолимой усталостью, я уже не слышал, некто пререкался с хозяином, нечто явилось причиной спора.
14. Ничто не нарушало тишины.
15. В Мещёрском крае нет никаких особенных красот и богатств, кроме лесов, лугов и прозрачного воздуха (Пауст.).
16. Больному мог помочь только хирург и никто другой.
17. Этот цветок ни что иное, как нарцисс.
18. Дверь захлопнуло порывом ветра, а ни чем иным.
Упражнение 3.
Просклонять по падежам следующие местоимения: Этот, твой ,наш ,они, кто-то.
Этот-этот, этого, этому, этот (этого- воодушевленное), этим, об этом
Твой-твой, твоего, твоему, твой (твоего — воодушевленное), твоим, о твоём
Наш-наш, нашего, нашему, наш (нашего — воодушевленное), нашим, о нашем
Они-они, их, им, их, ими, о них
Кто-то-кто-то, кого-то, кому-то, кого-то, кем-то, о ком-то