Անդաստան
Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան
կայլակի-կհոսի
թող ըլլա-թող լինի
ցորյանի-ցորենի
աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ
1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․
Ակոս — գործիքով բացած փոս։
կոչնակ — կանչող ձանգ
գյուղակ — փոքր գյուղ
բերրիություն — առատ բերք
ցող — բարակ մանր անձրև
արածանին — արածել
օրհներգություն — օրհներգ
գերանդի — երկար կոթի վրա ամրացվող սուր՝ խոտ և հացաբույսեր հնձելու համար
ամբար — մառան
բերկրություն — բերկրանք
հորդել — լցվել
2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։
Հեղինակն ուզում է, որ ամբողջ աշխարհում խաղաղություն լինի։ Արևելքում՝ խաղաղություն և օրհներգություն, Արևմուտքում՝ բերրիություն, ծիլ ու ծաղիկ, Հյուսիսում՝ առատություն, Հարավում՝ պտղաբերում և սիրերգություն։
3. Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:
Քնարական հերոսը երազում է ունենալ բերրի և պտղաբեր հողով լի հայրենիք, որտեղ օրհնություն է հնչում, անտառներում, դաշտերում ծիլ ու ծաղիկ է, ոչխարները հանգիստ արածում են, գինին լցվում է բաժակների մեջ , և հնչում են բարեմաղթանքներ։ Հերոսի համար շատ կարևոր է, որ աշխարհի չորս կողմերում լինի խաղաղություն։
4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):
Կավելացնեի այստեղ մանուկների ծիծաղն ու ուրախ խաղը։
5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:
Խաղաղություն թող ըլլա
Մեր երկրի համար շատ կարևոր են խաղաղ սահմանները։ Այդ իսկ պատճառով ես ընտրեցի նման վերնագիր։
6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

Առաջադրանքներ (դասարանում)

1) Ի՞նչ են նշանակում հետևյալ գրառումները.
A (–7) — Նշանակում է 0-ից 7 միավոր ձախ
B (+8) — Նշանակում է 0-ից 8 միավոր աջ
C (–4) — Նշանակում է 0-ից 4 միավոր ձախ
D (+21) — Նշանակում է 0-ից 21 միավոր աջ
E (–50) — Նշանակում է 0-ից 50 միավոր ձախ
F (–100) — Նշանակում է 0-ից 100 միավոր ձախ
2) Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝
ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ
3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ
-5
3) Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր. 

A) -5
B) -3
C) -2
D) 1
E) 3
F) 5
4) A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝
ա) -9
B կետը գտնվում է A կետից ձախ, և ունի 5 միավոր հեռավորություն A կետից։

բ) -1
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 3 միավոր հեռավորություն A կետից։

գ) +3
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 7 միավոր հեռավորություն A կետից։

դ) +10
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 12 միավոր հեռավորություն A կետից։

Լրացուցիչ (տանը)

5) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 12սմ է, 1 սմ է։

6) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։ 

7) Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։
Ամենից ձախ՝ G (-10)
Ամենից աջ՝ E (+8)
8) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

9) Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև. 
ա) –5 և 3
6

բ) 0 և 4
3

գ) 7 և 15
7

1օրը=300×30:100+10=100
2օրը=100×45:100+5=50
3օրը=300-150=150, 150×40:100+20=80
4օրը=180×20:100+4=40
5)300-(100+50+80+40)=20կգ
6)180×100:300=60%

20), x+7x=48
8x=48
x=48:8=6 դույլ
21), (x+15)-17=16
x+15=16+17=33
x=33-15=18
23) (x+3)+(x+2)=52
2x=52+3-2=54
x=54:2=27
52-27=25
Պատ՝ առաջին դասարանում

24), 350:50=7
25), 280:14=20
120:20=6
26) , 3x+8=65
3x=65-8=57
3x=57
x=57: 3=19
27) (a-13)x2=44
a-13=44:2=22
a=22+13
a=33
28), a+3a=92
4a=92
a=92:4
a=23
29), a:4-7=32
a:4=33+7=40
a=40×4=160
30), (a+23)x3=250-34
(a+23)x3=216
a+23=216:3=72
a=72-23
a=49

Ծույլի հանգստյան օրը
Մի ծույլ մարդ կար: Ողջ օրը անց էր կացնում թաղտին պարկած: Այս անբանը մի օր երազում տեսավ, որ ինքը դաշտում, քրտինքի մեջ կորած, աշխատում է: Առավոտյան արդնացավ թե չէ, կանչեց կնոջն ու պատվիրեց.
-Ինձ այլևս ծույլ չասես: Ողջ գիշեր աշխատել եմ:
Ասաց ու իրենից գոհ՝ պառկեց:
Հենց այդ ժամանակ պատուհանի մոտով անցնող հարեվանը մի կտոր գաթա դրեց լուսամուտի գոքին ու ասաց.
–Տեղիցտ վե՛ր կաց, մոտեցի՛ր լուսամուտին: Քեզ համար այնտեղ գաթա եմ դրել:
-Ի՜նչ ես ասում, ես այսոր տեղիցս չեմ շարժվելու, քանի որ ողչ գիշեր աշխատել եմ: Այսօր իմ հանգստյան օրն է:
2.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:
Հորդահոս-արագահոս, սառնորակ-բարձրորակ, անուշահամ-քաղցրահամ, կենսագիր-ձեռագիր, զբոսանավ-սուզանավ, կարմրազգեստ-շևազգեստ, գայլաձուկ-շնաձուկ:
3. Տրված բառերի վերջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բառեր:
Բարձրախոս-Բարձրորակ, դեղնակտուց-դեղնագորշ, աշխարհամարտ-աշխարհաբառ, ծովածոց-ծովաբան, լեռնագնաց-լեռնաբերձ, սրբավայր-սրբագիր:

Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Երկու ամբողջ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ.
ա) դրակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
բ) բացասակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
գ) դրակա՞ն թիվը, թե՞ բացասական։
2) x թիվը դրակա՞ն է, թե՞ բացասական, եթե` 
ա) x > 0 — դրական
բ) x < 0 — բացասական
3) Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.
ա) 0 > –3,      դ) –1 < 1,         է) –13 < 2,
բ) –4 < 2,       ե) 5 > –3,         ը) –1000 < 1,
գ) –3 > –10,   զ) –16 < –12,   թ) 25 > –25։
4) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք փոքր են՝ 
ա) 4-ից—3, 2,1,0 ,-1, -2, -3
բ) 0-ից—-1 ,-2, -3, -4, -5, -6, -7
գ) 6-ից—5, 4, 3, 2, 1, 0 , -1
դ) –1-ից—-2, -3, -4, -5, -6, -7, -8
ե) –5-ից—-6, -7, -8, -9, -10, -11, -12
զ) –10-ից—-11, -12, -13, -14, -15, -16, -17
է) 3-ից—2, 1, 0, -1, -2, -3, -4,
ը) –3-ից—-4, -5, -6, -7, -8, -9, -10,

Առաջադրանքներ(տանը)
5) Գրե՛ք հետևյալ թվերը` 
ա) աճման կարգով. 31, –1, – 7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,
-11, -7, -6, -2, -1, 0, 7, 24, 31
բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։
13, 12, 4, 1, 0, -3, -7, -8, -11, -17, -30
6) Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ արժեքները, որոնք աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.
ա) 0 < 1,2 < 3,
բ) –4 < -3, -2, -1 < 0,
գ) –4 < -3, -2, -1, 0, 1, 2 < 3,
դ) –5 < -4, -3, -2, -1, 0 , 1, 2, 3, 4, < 5,
ե) –14 < -13, -12, -11, -10, -9, -8, -7, -6, < –5,
զ) –28 < -27, -26, -25, -24, -23, < –22։
7) Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.
ա) 11-ը մեծ է 0-ից—,11>0
բ) –7-ը փոքր է 0-ից—, -7<0
գ) –10-ը բացասական թիվ է—,-10<0
դ) 2-ը դրական թիվ է—2>0
8) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝
ա) –3-ից, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4
բ) –6-ից, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1
գ) –7-ից, -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0
դ) 0-ից, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
ե) 2-ից, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
զ) 10-ից, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17
է) –5-ից, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2
ը) 5-ից, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12

Ի՞նչ թթուներ կան բնության մեջ:
Քացախաթթու, խնջորաթթու, կիտրոնաթթու կաթնաթթու:
Ի՞նչ բաղադրություն ունեն թթուները:
Ջրածին (H), HCI, CL, H2SO4, SO4, HNO3, NO3 և այլն:
Ինչպե՞ս կարող եք համոզվել ,որ տվյալ նյութը թթու է:
Դրա համար կան հատուկ նյութեր, որոնք, կոչվում են հայտանյութեր: Դրանք փոխում են իրենց գույնը թթուների միջավայրում: Հաճախ կիրառվող հայտանյութերից է լակմուսը, որի որի մանուշակագույն ջրահին լուծույթը թթվի ազդեցությունից դառնում է կարմիր

Առաջադրանքներ (դասարանում)

1) Տրված են –5, –3, 12, +5, +10, –2, 0, +4, 312 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս  գրեք ամբողջ թվերը:
-5, -3, +5, 10, -2, 0, +4
2) Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք բարձրությունները և խորությունները.
ա) Արագած լեռան բարձրությունը  չորս հազար իննսուն մետր է։
+4090մ
բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը  չորս հազար ութ հարյուր  յոթ մետր է։
+4807մ
գ) Կազբեկ  լեռան բարձրությունը  հինգ հազար երեսուներեք մետր է։
+5033մ
դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։
-1620մ
3) Դրակա՞ն է արդյոք այն ամբողջ թիվը, որը 1-ով մեծ է –1-ից։
Ոչ
4) Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք. 
ա) 100 տաքություն- +100°
բ) 0-ից 70 ցածր,- -70°
գ) 30 ցուրտ- -30°
դ) 0-ից 80 բարձր- +80°

Լրացուցիչ(տանը)

5) Մրցամարտից երեք օր առաջ բռնցքամարտիկը սկսեց խստորեն հետևել իր քաշին և այդ պատճառով ամեն օր կշռվում էր: Առաջին կշռումը ցույց տվեց, որ նա նիհարել է 400 գ-ով, երկրորդը` որ նրա քաշն ավելացել է 300 գ-ով, իսկ երրորդից պարզվեց, որ նրա քաշն ավելացել է ևս 200 գ-ով: Այդ երեք օրում բռնցքամարտիկն ավելի թեթև՞, թե՞ ավելի ծանր դարձավ և որքանո՞վ:
300+200-400=100գ ավելի
6) Բազմահարկ շենքի տակ` առաջին հարկից երկու հարկ ներքև, ավտոկայանատեղ կա: Ո՞ր հարկում է ապրում այն մարդը, որը տուն հասնելու համար ավտոկայանատեղից բարձրանում է 11 հարկ:
9 հարկ
7) Բերե՛ք բացասական թվերի օգտագործման օրինակներ։
-5°, -17°
8) Տրված են 15, –6, 58, -534, +10, –1, 0, +100, -717թվերը: Նրանցից դո՛ւրս  գրեք ամբողջ թվերը:
15, +10, -1, 0, +100: