1. Ձեր կարծիքով ինչու մոնղոլները կարողացան հեշտությամբ նվաճել Ռուսիան
2. 14-րդ դարում ովքեր սկսեցին կրել Մեծ իշխանի տիտղոսը:
14-րդ դարում Մեծ իշխանի տիտղոսը սկսեց կրել Մոսկվայի իշխանը։
3. Ներկայացրեք ռուսական հողերի միավորման նախադրյալները:
Պետք էր կարգի բերել տնտեսական վիճակը, սոցիալական նախադրյալները, նաև արտաքին-քաղաքական կարևոր գործոն էր մոնղոլներից ու Լիտվական մեծ իշխանությունից եկող մշտական վտանգը, իսկ ներքին քաղաքական կարևոր նախադրյալ էր Մոսկվայի հզորացումը:
4. Ձեր կարծիքով ինչը նպաստեց Մոսկվայի դերի ու հեղինակության բարձացմանը:
Մոսկվայի հեղինակությունը բարձրացավ հատկապես 1380 թվականին։ Կուլիկովոյի ճակատամարտից հետո, որտեղ ռուսական զորքը տապալեց մոնղոլներին:
5. Երբ է կառավարել Իվան Ահեղը; Ինչ քայլեր ձեռնարկեց նա պետությունն ամրապնդելու համար:
1547 թ. 17 տարեկան Իվանը թագադրվեց: 1550 թ. ընդունվեց օրենքների նոր ժողովածու՝ «Դատաստանագիրքը»: Այն նպաստեց ավատատիրական հարաբերությունների ամրապնդմանը: Իրականացվեց ռազմական բարեփոխում,
ստեղծվեց մշտական բանակ ավատատերերից՝ ստրելեցների զորքը:
6. Հիմնավորեք, որ Ռուսաստանում նույնպես ստեղծվել էր դասային միապետություն: Հիշեք, թե որ եվրոպական երկրներում էր հաստատվել նման պետություն:
Կառավարման հարցում թագավորին օգնում էր Երկրային ժողովը, նա էր որոշումներ ընդունում կարևորագույն պետական հարցերի վերաբերյալ, օրինակ՝ ֆինանսների, օրենքների, արտաքին քաղաքականության: Եվ Ռուսաստանում ձևավորվեց դասային միապետություն: Նման պետություն հաստատվել է նաև Բրիտանական միապետությունում և Ֆրաբսիական միապետությունում։
7. Ինչու Իվան Ահեղը իր երկրում կիրառեց ահաբեկության քաղաքականություն: Ինչ անունով է հայտնի և ինչ հետևանքներ ունեցավ:
Անսահմանափակ իշխանություն հաստատելու նպատակով Իվան Ահեղը իր քաղաքական հակառակորդների և ընդդիմադիր ուժերի հանդեպ սկսեց կիրառել ահաբեկության քաղաքականություն:
Բռնաճնշումները թուլացրեցին զնվականությանը և ամրապնդեցին ցարի իշխանությունը: Դրա պատճառով էլ անկում ապրե երկրի տնտեսությունը։
8. Նկարագրեք խառնակ ժամանակաշրջանի Ռուսաստանը:
Իվան Ահեղը 1584 թ. մահացավ: Նրա որդի Ֆյոդորը չկարողացավ ինքնուրույն կառավարել, և 1598 թ. Ռուսաստանի ցար ընտրվեց Բորիս Գոդունովը։ Սակայն ժողովուրդը և բոյարների մեծ մասը դժգոհ էին Գոդունովից: Երկրի կայունությունը սասանեցին Գոդունովից հետո եկած ինքնակոչ ցարերն ու նրանց սատարող օտարերկրյա ուժերը: Անկախության կորստի սպառնալիքը ոտքի հանեց երկրի հայրենասիրական ուժերին: Նրանք վտարեցին ինքնակոչներին, ազատագրեցին մայրաքաղաք Մոսկվան:
9. Երբ է հաստատվել Ռոմանովների արքայատոհմը:
1613 թ-ին։ հաստատցեվ Ռոմանովների արքայատոհմը։
Թվական անուն, գործնական աշխատանք, 02. 01. 2024թ.
1. Տրված թվականները խմբավորի՛ր ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ):
Քանակ — հարյուր քսան, վաթսուն, յոթ, ինը, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, ութսունինը,իննսուն:
թվային բաշխում — մեկական, տասը-տասը, քառասուն-քառասուն, հինգական
թվային կարգ — երրորդ, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, հարյուր ութսուներեքերորդ, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ, առաջին
2. Ա շարքի թվականներով բառեր կազմի՛ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբում տրված արմատների և ածանցների հետ:
Ա Երկու, երեք, չորս (քառ), յոթ, ինը, տասը, քառասուն, առաջին:
Բ. ճյուղ, գլուխ, ամ, ակի, անի, յա, յակ, պատիկ, հերթ:
Երկճյուղ, երկգլուխ, երկամյա, երկակի, երեքգլխանի, եռահերթ, եռյակ, եռապատիկ, քառյակ, քառակի, քառապատիկ, յոթգլխանի, յոթյակ,յոթապատիկ, իննամյա, տասնյակ, տասնամյա, առաջնահերթ։
3. Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն` դնելով պահանջված թվով:
Այդ լողացող գործարանը մեկ օրում կարող է մշակել երեսուն կապույտ կետ, ստանալ 600 տոննա ճարպ, որը համարժեք է 2400 հեկտար տարածությամբ արևածաղկի դաշտից ստացվող յուղին:
1961 թվականին արդեն Ասիայում 600 ռնգեղջյուր էր մնացել:
Մի քանի ժամվա ընթացքում Արջակղզում 900 ծովափիղ է խփվել:
Իրենց որսացած 900 ծովափղերից էլ թողել էին տեղում ու տարել էին միայն ժանիքները:
Երկրի վերջին հինգ նախագահները հետևում են կենդանական ու բուսական աշխարհի վերականգնմանը:
Ջրհեղեղի դատարկած վեց գյուղերում արդեն վերաբնակիչներ են ապրում:
Ժլատորեն բաշխվեց թանկարժեք փոշու վերջին հիսուն գրամը:
4. Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:
Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
Օլիմպիական XII և XIII-րղ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:
Ութ տարում երեսունինը անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեք հարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսուն կիլոմետր:
ХХ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
Օլիմպիական XII և XIII խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:
5. Հոլովի՛ր հետևյալ թվականները՝ մեկ, երկու, հինգ, ինը, տասը:
մեկ — մեկ, մեկի, մեկին, մեկ, մեկից, մեկով, մեկում
երկու — երկու, երկուսի, երկուսին, երկու, երկուսից, երկուսով, երկուսում
հինգ — հինգ, հինգի, հինգին, հինգ, հինգից, հինգով, հինգում
ինը — ինը, ինի, ինին, ինը, ինից, ինով, ինում
տասը — տասը, տասի, տասին, տասը, տասից, տասով, տասում
Ազգային տնտեսություն
1. Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները
Տնտեսության զարգացման նախադրյալներ են՝ երկրի բնական պայմանները ու ռեսուրսները, աշխարհագրական դիրքը, հարևան երկրների ազդեցությունը, կլիմայական պայմանները և այլն:
2. Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը՝
ա) գյուղատնտեսությունն է
Ֆրանսիա, Գերմանիա, Կանադա, ԱՄՆ, Ռուսաստան
բ) արդյունաբերությունն է
Ֆրանսիա, Գերմանիա, ԱՄՆ, Ճապոնիա, Չինաստան
գ) սպասարկման ոլորտն է
Ֆրանսիա, Գերմանիա, ԱՄՆ, Ավստրիա, Իտալիա
3. Ի՞նչ ազդեցություն ունի բնակչության սեռատարիքային կազմը տնտեսության զարգացման վրա:
Երկրում տղամարդկանց գերակշռության դեպքում երկրում կարող է զարգանալ ծանր արդյունաբերությունը, իսկ կանանց գերակշռության դեպքում՝ թեթև արդյունաբերությունը, օրինակ՝ տնտեսությունը։
4. Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
Աշխարհագրական դիրքը մեծ ազդեցություն ունի գյուղատնտեսության վրա: Օրինակ՝ գյուղատնտեսության մեջ մտնում է որսորդությունը, եթե երկրի դիրքը այնպիսին է, որ անտառներ չկան, պարզ է որ այդտեղ չի կարող զարգանալ գյուղատնտեսության այդ ոլորտը։ Իսկ եթե երկրով անցնում է գազամուղ, նավթամուղ, ճանապարհներ որոնցով բեռներ են տեղափոխվում հարևան երկրներ, ապա սեփական երկրի տնտեսությունը զարգանում է։
5. Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
Երկրի արդյունաբերությունը կարող է շատ քիչ զարգացում ունենալ, եթե երկիրը չունենա պղնձամոլիբդենային կոմբինատի արտադրանք, ոսկու հանքեր, հանքային ջրեր, նավթ, գազ, անտառներ, ապա երկիրը լավ զարգաղում չի ունենա։ Երկրի վրա բնական ռեսուրսները շատ մեծ ազդեցություն ունեն, հատկապես արդյունաբերության ոլորտում։
6 .Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
Եթե երկիրը իր հարևան երկրների հետ լավ հարաբերությունների մեջ է, ապա հարևան երկրները կարող են օգնել տվյալ երկրին զարգանալ։
Քորդավորների բազմազանությունը
1. Թվարկեք քորդավորներին բնորոշ հատկանիշները
Բոլոր քորդավորների մոտ գոյություն ունի օրգան, որը կոչվում է «քորդա»։ Այն ճկուն լարի նման այն ձգվում է մարմնի ողջ երկարությամբ ու կատարում է ներքին առանցքային կմախքի դեր: Քորդի առջև որոշ քորդավորների մոտ տեղադրված են խռիկներ ու իրենք պահպանվում են ողջ կյանքի ժամանակ, բայց որոշ քորդավորների մոտ այն վաղ զարգացման ժամանակ դառնում են թոքեր։
2. Քանի՞ անգամ է ամենամեծ չափերով քորդավոր կենդանին իր չափերով գերազանցում ամենափոքրին։
Գոյություն ունի քորդավորների որոշակի տեսակ։ Նրանց չափը ընդամենը մի 0,3 միլիմետր է: Ամենամեծ քորդավոր կենդանին կապույտ կետն է, որի երկարությունը հասնում է մինչև 33 մետր։
3. Ի՞նչ է քորդան
Քորդան առաջանում է կենդանիների զարգացման վաղ փուլերում: Ողնաշարավորների մեծ մասի քորդան դեռևս սաղմնային զարգացման ընթացքում փոխարինվում է ողնաշարով, որը զարգանալով քորդայի շուրջը՝ դուրս է մղում այն:
Վերջից լուծվող խնդիրներ, 01.31.2024
1. Չորս գրադարակում կար 164 գիրք։ Երբ առաջինից հանեցին 12 գիրք, երկրորդից երրորդ տեղափոխեցին 15 գիրք, իսկ չորրորդում դրեցին ևս 12 գիրք, ապա բոլոր գրադարակներում եղան հավասար քանակով գրքեր։ Սկզբում քանի՞ գիրք կար յուրաքնչյուր գրադարակում։
2. Գրադարակից հանեցին նախ 8 գիրք, ապա 16 գիրք: Երբ դրանից հետո եղած գրքերին ավելացրին ևս 15 գիրք, գրքերի քանակը դարձավ 43: Սկզբում քանի՞ գիրք կար գրադարակում:
43-15+16+8=52
52-8-16+15=43
3. Առաջին կանգառում ավտոբուսից իջան 3 ուղևոր, երկրորդ կանգառում բարձրացան 6 ուղղևոր, երրորդ կանգառում իջան 4 ուղղևոր և բարձրացան 3 ուղևոր։ Արդյունքում ավտոբուսում մնացին 15 ուղղևոր։ Սկզբում ավտոբուսում քանի՞ ուղղևոր կար։
15-3+4-6+3=13
4. Երեք տղաներ ունեն որոշ քանակով խնձոր։ Նրանցից առաջինը մյուսներին տալիս է այնքան խնձոր, որքան ունեին նրանցից յուրաքնչյուրը։ Այնուհետև երկրորդը մյուսներին տալիս է այնքան խնձոր, որքան խնձոր նրանցից յուրաքնչյուրն արդեն ուներ, իր հերթին երրորդը մյուսներին տալիս է այնքան խնձոր, որքան յուրաքնչյուրն արդեն ուներ այդ պահին։ Դրանից հետո տղաներից յուրաքանչյուրի մոտ եղավ 8 խնձոր։ Սկզբում քանի՞ խնձոր ուներ նրանցից յուրաքանչյուրը։
5. Մտապահված է մի թիվ։ Եթե այդ թվին ավելացնենք 127 և ստացված գումարից հանենք 89, ապա կստանանք 111։ Գտե՛ք մտապահված թիվը։
111+89-127=73
73+127-89=111
6. Մտապահված է մի թիվ։ Եթե այդ թիվը բազմապատկենք 3-ով և ստացված արտադրյալին գումարենք 83, ապա կստացվի 419։ Գտե՛ք մտապահված թիվը։
(419-83):3=113
7․ Եթե Նարեկի մտապահած թվի կրկնապատիկից հանենք 14 և արդյունքը բաժանենք 5-ի, կստանանք 60։ Ո՞ր թիվն է մտապահել Նարեկը։
(60×5+14):2=157
157×2-14:5=60
Աղեխորշավորների դասակարգումը
Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին
1. Ինչպե՞ս են բազմանում հիդրոիդ պոլիպները
Հիդրոիդ պոլիպները բազմանում են սեռական ճանապարհով և բողբոջմամբ։ Հիդրայի որոշ տեսակներ բաժանասեռ են, իսկ որոշները՝ հերմաֆրոիդիտ։ Իրեն բարենպաստ պայմաններում հիդրան բազմանում է անսեռ ճանապարհով։ Նրա մարմնի վրա առաջանում է երիկամ։ Նա մեծանում է, այնուհետև ձևավորվում են շոշափուկները և բերանը։ Աշնանը հիդրան անցնում է սեռական բազմացման։ Ձվի բեղմնավորումը տեղի է ունենում մայրական օրգանիզմում։
2. Ինչպե՞ս են բազմանում մեդուզաները
Մեդուզաները բազմանում են սեռական և անսեռ եղանակներով: Նրանք բաժանասեռ են, սեռական բջիջները առաջանում են էկտոդերմում և բերանային անցքից դուրս են մղվում ջրի մեջ, որտեղ էլ կատարվում է բեղմնավորությունը: Բեղմնավորության արդյունքում ձվաբջջից զարգանում է թարթիչավոր թրթուռ, որը կոչվում է պլանուլա: Այն ամրանում է հատակին և առաջացնում է պոլիպ: Պոլիպը որոշ ժամանակ բազմանում է բողբոջման եղանակով, իսկ հետո նրանից անջատվում են երիտասարդ մեդուզաները:
3. Ի՞նչ առանձնակատուկություններ ունեն կորալյան պոլիպները
Կորալյան պոլիպները, որպես կանոն, ունեն լավ զարգացած կմախք, որը բաղկացած է կրային աղերից: Կորալյան պոլիպները հիմնականում հանդիպում են արևադարձային ծովերում: Նրանց կմախքները առաջացնում են խութեր, կղզիներ և աթոլներ: Ամենամեծ կորալյան խութերը տեղակայված են Ավստրալիայի արևելյան ափին՝ մոտ 2000 կմ երկարությամբ: Կորալյան պոլիպները ջուրը մաքրում են օրգանական նյութերի մնացորդներից, նրանց կմախքը օգտագործվում է որպես շինանյութ՝ կիր ստանալու համար և այլն: Վարդագույն, սև, կարմիր կորալները օգտագործվում են զարդերի պատրաստության մեջ: Որոշ աղեխորշավորներ մակաբույծ են:
Կենսաբանության գիտելիքի ստուգում
Գտնել ճիշտ պատասխանը
1․Հետևյալ ջրիմուռներից ո՞րն է միաբջիջ.
1) սպիրոգիրան
2) ուլվան
3) կանաչուկը
4) ուլոտրիքսը
2․Ո՞ր հիվանդության հարուցիչն է պատկանում պրոկարիոտներին.
1) էնցեֆալիտի
2) խոլերայի
3) հեպատիտի
4) խոզուկի
3․Հետևյալ հիվանդություններից որի՞ հարուցիչն է պատկանում սնկերի թագավորությանը.
1) բրուցելյոզի
2) ժանտախտի
3) դաբաղի
4) ֆիտոֆտորոզի
4․Ո՞ր նյութն է կուտակվում սնկերի բջիջներում որպես պաշարանյութ
1) օսլա
2) խիտին
3) գլիկոգեն
4) միզանյութ
5․Ի՞նչ գործընթացներ է վերահսկում հողաթափիկ Ինֆուզորիայի մեծ կորիզը
1 ) բազմացման և շարժման
2) սննդառության և արտաթորության
3) սննդառություն և բազմացում
4) բազմացում և շնչառություն
Կենդանիներին բնորոշ հատկանիշները
Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․
1. Ի՞նչ հիմնական առանձնահատկություններ ունեն կենդանիները
Կենդանիները միաբջիջ օրգանիզմներ են, հետերոտրոֆ են (նվում են պատրաստի օրգանական նյութերով), ակտիվ տեղաշարժվում են միջավայրում, արտաքին միջավայրից ազդակներ ստանալում և պատասխանում դրանց իրենց վարքագծի փոփոխությամբ, կենդանիներն իրենց կյանքի ընթացքում ունեն մարմնի անսահմանափակ աճ։
2. Ի՞նչ կառուցվածքային առանձնահատկություն ունի կենդանու բջիջը
Կենդանիների բջիջները զուրկ են բջջապատից։ Կենդանիների կառուցվածքով և գործառույթներով միանման բջիջները ձևավորում են հյուսվածքներ, իսկ հետո նրանք վերածվում են օրգանների։ Կենդանիներին բնորոշ են հենաշարժիչ, մարսողության, շնչառության, արյունատար, արտազատության, սեռական, նյարդային օրգան-համակարգները։
3. Նկարագրե՞ք կենդանիների համաչափության տեսակները և բերեք օրինակներ։
Ողնաշար չունեցող կենդանիներին անվանում են անողնաշարներ։ Օրինակ՝ աղեխորշավորները, որդերը, փափկամարմինները ու փշամորթները։ Ողնաշարավորներ են ձկները, թռչուններն, երկկենցաղները, սողունները ու կաթնասունները։
Կրճատ բազմապատկման բանաձևեր
Առաջադրանքներ
1) (m+n)2=m2+2*mn+n2
2) (p-q)2=p2-2pq+q2
3) (c-d)2=c2-2cd+d2
4) (2+a)2=4+4a+a2
5) (3-b)2=9-6b+b2
6) (x+5)2=x2+10x+25
7) (x+1)2=x2+2x+1
8) (3a-b)2=9a2-6a+b2
9) (5z+t)2=25z+10z+t2
10) (a-4)2=a2-8a+16
11) (3x-2y)2=9x2-12xy+4y2
12) (6a-4b)2=36a2-20xy+8b2
13) (a2-b)2=a4+2a2b+b2
14) (c3-1)2=c6-2c3+1
15) (a2+1)2=a⁴+2a²+1
Լրացուցիչ (տանը)
1) (2a+5b)²=4a²+20ab+25b²
2) (7y-3x)²=49y²-42xy+9x2
3) (3y+5x)²=9y²+30xy+25x²
4) (9k-7n)²= 81k²-126kn+49n2
5) (8ab-3b)²=64(ab)²-48ab2+9b²
What does success means for me?
Success means different things to different people. For some, it may mean financial stability and material possessions, while for others, it may be about personal growth and meaningful relationships. As for me, success is a multifaceted concept, I feel successful, when I do things very-very good. Also, success is about maintaining good physical and mental health and taking care of myself. Taking time for self-care and allowing myself moments of relaxation and reflection is an integral part of success.
Success is also about personal life and happiness. It involves having a healthy work-life balance and meaningful relationships with family, friends, and loved ones. It involves being there for others in times of need and sharing both joys and sorrows. True success is about having the support and love of those around me.
୨ৎ Արփի Փիրումյան 𝜗ৎ 