a) Complete each sentence with a word from the box.
Saturday job, earn, full-time, part-time, pocket money, save, spend, waste
1. She only works two hours every morning — it’s just a part-time job.
2. When I’ve got some money, I always put it in the bank and save it.
3. I work every Saturday to earn some money for myself.
4. I go to bed early on a Friday because I’ve got a Saturday job.
5. I like to spend my money on clothes and CDs.
6. I don’t work at all because my parents give me pocket money every month.
7. That film is very awful — so don’t waste your money by going to see it!
8. My brother works 9-5, five days a week — it’s a full-time job!
b) What’s the difference between:
1. A part-time job and a full-time job?
Full-time employment is usually considered between 30-40 hours a week, while part-time employment is usually less than 30 hours a week.
2. To earn money and to spend money?
Earning — your ability to bring in money. Spending — your ability to live frugally and spend wisely.
3. To spend money and to save money?
Spending — your ability to live frugally and spend wisely. Saving — your ability to produce a surplus and to make that surplus grow.
4. To spend money and to waste money?
You can spend your money on things, but if you buy more than is necessary or things that are not useful, you are wasting your money.
Ձկների ընդհանուր բնութագիրը
1. Ի՞նչ բնորոշ հատկանիշներ ունեն ձկները
Ձկները շնչում են խռիկներով, ապրում են ջրային տարածքներում և ունեն թեփուկներ։
2. Ի՞նչ նշանականություն ունեն ձկները բնության մեջ և մարդու կյանքում
Ձկները սնվուm են տարբեր բույսերով և կենդանիներով, դրանով իսկ կարգավորում են նրանց քանակը բնության մեջ։ Իսկ մարդկանց և որոծ կենդանիներ համար, ձկները որպես սնունդ են ծառայում։
3. Ի՞նչ հիմնական տարբերություններ հիման վրա կարելի է տարբերակել ոսկրայն և կռճիկային ձկներին։
Ի տարբերություն կռճիկային ձկների, ոսկրային ձկների կմախքն ամբողջովին կամ մասամբ ոսկրային է։
Դերանունը որպես խոսքի մաս, անձնական դերանուններ․ 12․02․2024
Առարկա կամ հատկանիշ նշանակող խոսքի մասի (գոյականի, ածականի, թվականի կամ մակբայի) փոխարեն գործածվող բառը կոչվում է դերանուն: Այսինքն՝ ամեն մի դերանուն հարաբերակցվում է կամ գոյականի, կամ ածականի, կամ թվականի, կամ մակբայի հետ: Ըստ այդմ՝ լինում են գոյականական, ածականական, թվականական և մակբայական դերանուններ։ Այդ տեսակներից ամեն մեկն ունի համապատասխան խոսքի մասի քերականական հատկանիշեր։Դերանունը ոչ թե անվանում, այլ միայն մատնանշում է առարկա կամ հատկանիշ։ Դերանունը խոսքից դուրս ունի ընդհանրական (չտարբերակված) նշանակություն (ընդհանրապես առարկա կամ հատկանիշ), իսկ խոսքի մեջ որոշակիանում է՝ մատնացույց անելով խոսքի մասնակիցներին արդեն հայտնի կամ նույն խոսքում նախապես հիշատակված առարկան կամ հատկանիշը՝ փոխարինելով դրա անվանը (Երեկ մի դեպք պատահեց։ Դրա մասին դեռ քչերը գիտեն)։
Ըստ իմաստի՝ դերանունները սովորաբար բաժանվում են ութ խմբի՝ անձնական, ցուցական, փոխադարձ, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ, ժխտական:
Դերանունը խոսքիմասային հատուկ (բնորոշ) ձև չունի: Գոյականական (գոյականին հարաբերակից) դերանունները (ինչպես նաև ածականական, թվականական և մակբայական մի շարք դերանուններ գոյականաբար գործածվելիս) ձևափոխվում (հոլովվում) են։ Դրանց մի մասին, ի տարբերություն գոյականական հոլովման, բնորոշ է տարարմատությամբ ձևափոխությունը, որ կոչվում է դերանվանական հոլովում։
Անձնական դերանուններ
Մատնացույց է անում հաղորդակցման մասնակից(ներ)՝ առանց անվանելու:Պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ում, ումի՞ց, ումո՞վ, ո՞ւմ մեջ հարցերին:Ունի դեմք, ինչպես բայը, քանի որ հաղորդակցման մասնակիցները երեք կարգի են՝ խոսող, խոսակից, երրորդ անձ:Հարաբերակից է գոյական անվանը, փոխարինում է նրան (Դուք՝բժիշկներդ, պարտավոր եք մարդասեր լինել)։ Կարող է մատնացույց անել ոչ միայն անձ, այլև կենդանի կամ իր, եթե վերջինիս անունը խոսքում գործածված է անձի առումով (Մենք՝ տիկնիկներս, խնամքի կարիք ունենք)։ Հայերենում անձնական դերանուններն են՝ ես (դու, նա) և ինքս (ինքդ, ինքը), որոնք մատնացույց են անում հաղորդակցման (խոսքի) մասնակից անձ՝ նշելով նրա դեմքը և թիվը: Ինքս (ինքդ, ինքը) դերանունը ես (դու, նա)–ի սաստկականն է, ավելի է շեշտում մասնակցի հատկապես դեմքը, այդ պատճառով էլ հաճախ կիրառվում է նրա հետ միասին՝ ես ինքս (դու ինքդ, նա ինքը) (առանց որևէ կետադրության), 3–րդ դեմքում՝ նաև գոյականի հետ միասին՝ Աշոտն ինքը:Անձնական դերանունները ձևափոխվում են ըստ դեմքի, թվի և հոլովի: Ինքս սաստկականը հոլովվում է միայն 3–րդ դեմքում (ինքը), ինչպես նաև ունի հոգնակիի երեք դեմք՝ ինքներս, ինքներդ, իրենք կամ ինքները (հզվ.): Անձնական դերանվան ձևափոխությանը բնորոշ է տարարմատությունը (դերանվանական հոլովումը), այսինքն՝ դեմքի, թվի կամ հոլովի փոխվելու հետ հաճախ փոխվում է ոչ թե վերջավորությունը, այլ արմատը՝ ես — դու- նա, ես – մենք, ես – իմ – ինձ, դու–քո – քեզ, դուք – ձեզ, նա – նրա, ինքը – իրեն։ Ինքը և նա դերանունները հոգնակի թվում ենթարկվում են ց հոլովման: Անձնական դերանվան հոլովաձևերի թիվը, ի տարբերություն գոյականների և գոյականաբար հոլովվող այլ դերանունների, վեցն է. մեծ մասամբ ձևով տարբերակված են նաև սեռական և տրական հոլովները՝ իմ – ինձ, քո – քեզ, մեր – մեզ, ձեր – ձեզ, իր – իրեն։
Տարահիմք զուգաձևեր են առկա 1–ին և 2–րդ դեմքերի բացառական, գործիական, ներգոյական հոլովներում՝ ինձնից – ինձանից, քեզնով – — քեզանով, մեզնում – – մեզանում և այլն։ Անձնական դերանունների ներգոյական հոլովաձևերը սակավ գործածական են։ Առավել հաճախ հանդիպում է մեզանում ձևը՝ «մեր միջավայրում» իմաստով։
Առաջադրանքներ
1․Կարդալ և պատրաստվել դասարանում անցկացվելիք հարցուպատասխանին։
2․Հոլովել ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք, իրենք դերանունները, յուրաքանչյուրի 3 հոլովական ձևերով կազմել նախադասություններ։
Ուղղական — ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք, իրենք
Սեռական — իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր, նրանց, իրենց
Տրական — ինձ, քեզ, նրան, իրեն, մեզ, ձեզ, նրանց, իրենց
Հայցական — ինձ, քեզ, նրան, իրեն, մեզ, ձեզ, նրանց, իրենց
Բացառական — ինձ(ա)նից, քեզ(ա)նից, նրանից, իրենից, մեզ(ա)նից, ձեզ(ա)նից, նրանցից, իրենցից
Գործիական — ինձ(ա)նով, քեզ(ա)նով, նրանով, իրենով, մեզ(ա)նով, ձեզ(ա)նով, նրանցով, իրենցով
Ներգոյական — ինձնում, քեզնում, նրանում, իրենում, մեզնում, ձեզնում, նրանցում, իրենցում
Ես
1․ Ես այսօր պատրաստվում էի դուրս գալ բակ։
2․ Իմ կատուն ամբողջ օրը քնած է։
3. Աննան միշտ ինձ է մեղադրում, բայց մեղավորը ինքն է։
Դու
1. Դու խոստացել էիր, որ իմ մատիտը հետ կտաս այսօր։
2. Այն տղան քեզ էր փնտրում։
3. Քո քույրիկը երրորդ դասարանում է՞։
Նա
1․ Նա ասում է, որ Լիան այսօր չի եկել դպրոց։
2․ Տղան բոլորին հրավիրեց խնջույքին, բացի նրանից։
3․ Ինչո՞ւ է Մարիան միշտ նրա հետ։
Ինքը
1․ Ինքը անընդհատ նույնն է պնդում։
2. Դա իր նոր պայուսակն է։
3. Ուսուցչուհին միշտ իրեն է հարցնում։
Մենք
1. Մենք այսօր ուզում էինք բակում խաղալ։
2. Սա մեր նախագիծն է։
3․ Մեր ապագան մեզնից է կախված։
Դուք
1. Դուք արդյո՞ք ուզում եք աշխատել այստեղ։
2. Սա ձեր մեղքն է։
3. Այն աղջիկը ուզում էր ձեզ մոտենալ։
Նրանք
1. Նրանք ասացին, որ դու Սոնային վիրավորել ես։
2. Նրանց խմբի անունը դուք պետք է հորինեք։
3. Արդյո՞ք նա նրանցով օգտվում է։
Իրենք
1․ Իրենք դժգոհ են։
2. Ես ուզում եմ աշխատել իրենց հետ։
3. Իրենցից ոչ ոք մեղավոր չէ։
Քիմիա, փետրվարի 12-16
Տնային
1. Գրի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները (Ar) և հաշվի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):
Ar (Fe)=55,845
m0 (Fe)=56 x 1,66 x 10-24=9,296 x 10-23
Ar (Si)=28
m0 (Si)=28 x 1,66 x 10-24=4,648 x 10-23
2. Գրի՛ր նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ, թթվածնի չորս ատոմ:
Ca2SO4
Սովորի՛ր
Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից: Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:
Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական տարրերի նշաններով և ինդեքսներով:
Տարրի հարաբերական ատոմային զանգված է կոչվում այն մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմի զանգվածը քանի անգամ է մեծ որպես միավոր ընդունված ջրածնի ատոմի զանգվածից: Հարաբերական ատոմային զանգվածը նշանակվում է Ar–ով։
Դասարանական
Հարաբերական մոլեկուլային զանգված:
Նյութի մոլեկուլի, ինչպես և ատոմի իրական զանգվածը շատ փոքր է: Այդ իսկ պատճառով ընդունվել է հարաբերական մոլեկուլային զանգված հասկացությունը: Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը:
Հարաբերական մոլեկուլային զանգված նշանակում են Mr-ով: Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը չափողականություն չունի (հարաբերական թիվ է):
Հաշվում ենք հետևյալ ձև.
Mr(H2)= 2Ar(H)=2*1=2
Mr(H2O)=2Ar(H)+Ar(O)=2+16=18
1. Հաշվե՛ք P2O5, SO3 նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:
Mr(P2O5)=2Ar(P)+5Ar(O)=62+80=142
Mr(SO3)=1Ar(S)+3Ar(O)=32+48=80
Չինաստանը և Ճապոնիան միջնադարում
1. Ո՞վ և ե՞րբ միավորվեց Չինաստանը վաղ միջնադարում:
Վաղ միջնադրում 518 թվականին Հյուսիսային Չինաստանում կայսր հռչակված Յանցզյանը միավորեց Չինաստանի տարածքները։
2.Ի՞նչ է կոչվում կառավարման այն համակարգը, որը ստեղծվել է Չինաստանում: Նկարագրեք այն: Ձեզ դո՞ւր է գալիս այդ համակարգը. ինչո՞ւ:
Կառավարման համակարգը կոչվում էր ընտրություն ըստ արժանիքի։ Այն հիմնված էր ծառայողական արժանինքների վրա, և լավ աշխատողներն առաջ էին գնում ծառայողական աստիճանով։ Իհարկե, ինձ այս համակարգը շատ է դուր գալիս, քանի որ մինչ այդ մարդիկ որքան էլ աշխատում էին երբեք ավելին չէին ստանում դրա դիմաց։
3. Ինչպե՞ս Չինաստանն ազատագրվեց մոնղոլական տիրապետությունից:
Մոնղոլների Չինաստան մտնելուց հետո չին ժողովուրդը ոտքի կանգնեց և սկսեց ազատագրական պայքար, որի ղեկավարը Տայցուն էր։ 1368 թվականին նրանք ապստամբեցին և արդյունքնում դուրս մղեցին մոնղոլներին, և դրանից հետո Չինաստանը որոշ ժամանակ ինքնամեկուսացվեց։
4. Ինչո՞ւ էին չինացիները այդքան մեծ ուշադրություն դարձնում իրենց երկրի պատմությանը: Թվարկեք միջնադարյան Չինաստանում կատարված գյուտերը:
Այն, որ մենք հիմա գիտենք նրանց գյուտերի մասին, և օգտագործում ենք դրանք, դա գրի առնելու շնորհիվ է։ Պատմությունը դա իրենց անցած ճանապարհն է, և հենց իրենք էլ բացատրել են, թե ինչու են կարևորում անցյալը, ասելով՝ «Մի՛ մոռացիր անցյալը․ դա ապագայի ուսուցիչն է»։
Չինացիները հայտնի են իրենց գյուտերով։ Դրանցից են՝ թուղթը, լուցկին, տպագրությունը, ճենապակին, վառոդը, կողմնացույցը, թնդանոթը, լրագիրը և այլն։
5. Որտե՞ղ է գտնվում Ճապոնիան: Ե՞րբ եբ այստեղ ստեղծվել առաջին պետությունները:
Ճապոնիան գտնվում է Ասիայի հյուսիսում։ Այնտեղ առաջին պետությունները ստեղծվել են IV-VI դարերում։
6. Ինչպե՞ս Ճապոնիան խուսափեց մոնղոլական նվաճումից:
Ճապոնյան մոնղոլական զորքերի վրա ուժեղ թայֆուն ուղարկեց, որը խորտակեց մոնղոլական նավատորմը։ Հենց այս էլ համարում էին կամիկաձե՝ աստվածային քամի։
7․ Փորձեք պարզաբանել սյոգունության դերը ճապոնական կայսրությունում:
Սյոգունությունը աստվածային քամու դեպքերից և 1603 թվականի Տոկուգավանի սյոգուն դառնալուց հետո դարձավ ժառանգական։
8. Ի՞նչ առանձնահատկություններ ուներ միջնադարի ճապոնական մշակույթը:
Ճապոնացիները Չինացիներից վերցրեցին իրանց այբուբենը, ու բայցի այդ ստեղծեցին հիրագանա կոչվող գաղափարագրերը։ Զարգացավ արվեստը, թատրոնը։ Նրանց առանձնահատկություններից էր Կաբուկի կոչվող թատրոնը, որտեղ ցուցադրվում էր պար, երաժշտություն, դիմախաղ և այլն։
Սյոգունների ժամանակ դպրոցներ բացվեցին բոլոր դասերի համար, ինչպես Չինաստանում։ Դա նպաստեց գրագետ հասարակություն ունենալուն, գիտության ու մշակույթի զարգացմանը։
Common interview questions
1. Tell me about yourself.
My name is Arpi Pirumyan, I’m 13 years old. I have a sister, brother and a cat. I’m good at drawing and writing stories, I also like to read. I like to learn languages, It’s easy for me.
2. Why are you interested in working for this company?
My friends recommended this company, they say, that the boss here is a nice person. That’s very important for me, because I may work with him.
3 .Tell me about your education.
4. Why have you chosen this particular field?
I practiced for this field, It’s more comfortable for me and it fits my schedule.
5. Describe your best/worst boss.
My best boss needs to be a nice, kind and serious person. Someone, who could take care of company and workers.
6. In a job, what interests you most/least?
Colleges and money is important for me. I need to know, that I get paid enough for my work, and that I work with nice people.
7. What is your major weakness?
8. Give an example of how you solved a problem in the past.
I’m solving problems that I need to solve now or if that’s a big problem.
9. What are your strengths?
I’m intelligent, I can help people if I can. If I’ll like the work, I will do it very well.
10. How do others describe you?
I don’t know.
Քորդավորների ընդհանուր բնութագիրը
1. Թվարկեք 4- 5 քորդավոր կենդանի
Ձկներ, երկկենցաղներ, սողուններ, թռչուններ, կաթնասուններ
2. Ներկայացնել Նշտարիկի մարսողությունը և շնչառություն
Նշտարիկի բերանը գտնվում է կարճ շոշափուկներով պսակի հիմքում: Շոշափուկների անընդհատ շարժի շնորհիվ ջուրը մղվում է դեպի նախաբերանային ճեղք, որտեղից էլ դեպի բերան: Բերանին հաջորդում է կլանը, որտեղից էլ սնունդը անցնում է աղիք: Աղիքում կատարվում է մարսողություն, իսկ չմարսված մնացորդները դուրս են բերվում հետանցքով: Կլանի պատերին նշտարիկը ունի 150 զույգ խռիկային ճեղքեր: Խռիկային ճեղքերը միմյանցից բաժանող միջնապատերը շատ հարուստ են արյունատար մազանոթներով: Այդպիսով կատարվում է գազափոխանակություն արյան և ջրի միջև:
3. Ներկայացնել Նշտարիկի արտաթորությունը և սեռական օրգանները
Նշտարիկի արտաթորության համակարգը կազմված է մոտ 100 զույգ անոթներից, որոնք մի ծայրով բացվում են շուրջկլանային խոռոչի մեջ: Մարմնի խոռոչում այդ օրգանները կրում են քորոցաձև երկար բջիջներ, որոնց մեջ ներծծվում են նյութափոխանակության ավելորդ արգասիքները: Շուրջկլանային խոռոչի մեջ են բացվում նաև բազմաթիվ սեռական գեղձերի ծորանները: Սեռական բջիջները դուրս են բերվում ջրի հոսքով: Բեղմնավորումը կատարվում է ջրում:
4. Ներկայացնել Նշտարիկի նյարդային համակարգը և զգայարանները
Նշտարիկի քորդայի վերևում գտնվում է հաստ պատերով նյարդային խողովակը, որը մարմնի գլխային ծայրում փոքր-ինչ ավելի լայն է՝ առաջացնելով ուղեղաբուշտ: Նշտարիկը գլխուղեղ չունի: Նյարդային խողովակից զույգ-զույգ դուրս են գալիս նյարդերը և ուղղվում դեպի մարմնի տարբեր մասեր: Նշտարիկի զգայարանները թույլ են զարգացած: Ունի լուսազգաց բջիջներ, որոնցով տարբերակում է լույսը խավարից: Գլխային ծայրում գտնվում է հոտառական փոսիկը, իսկ մարմնի ամբողջ մակերեսին ցրված են շոշափելիքի ընկալիչները:
Թվականի գործածությունը․ գործնական աշխատանք, 09․02.2024
1. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը.
ա) Մենք՝ ուսանողներս, այդ մասին լսում էինք առաջին (առաջի, առաջին) անգամ:
բ) Շուրջ ութսուն (ութանասուն, ութսուն) դպրոցահասակ երեխաներ էին մասնակցում գարնանային այդ տոնախմբությանը։
գ) Փոքրիկը ձեռքում ամուր պահել էր տասը (տաս, տասը) դրամ։
դ) Բողոքի երթին մասնակցում էին հարյուրավոր (հարուրավոր, հարյուրավոր) մարդիկ։
ե) Իմ տեղը երրորդ կարգի երեսունչորսերորդ (երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ) է:
զ) Երեխաներս սովորում են Երևանի թիվ (թիվ համար, թիվ) տասնչորս դպրոցում։
է) Այս տարի կայացավ հայերենագիտական միջազգային 7–րդ (VII–րդ, 7–րդ) գիտաժողովը։
ը) Բացարձակ գերազանցիկ լինելու համար Սոնային պակասում էր ընդամենը զրո (զրո, զերո) ամբողջ հինգ տասնորդական տոկոս վարկանիշ։
2. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը.
ա) Իմ ուսապարկում մնացած խնձորները երկուական (երկու–երկուական, երկուական) բաժանեցի արշավականներին:
բ) Ես լավ եմ ճանաչում ձեր դասարանի երկու գերազանցիկներին (գերազանցիկին, գերազանցիկներին)։
գ) Ինձ մոտ մնացել է երկու տասանոց (տասնանոց, տասանոց) և երեք հինգանոց թղթադրամ:
դ) Ես բնավ չեմ վախենում տասներեք (տասներեք, տասերեք) թվից, քանի որ ծնվել եմ ամսվա այդ օրը:
ե) Պայմանավորվել ենք, որ հաջորդ անգամ կհանդիպենք այս ամսվա 28–ին (28–ին, 28ին)։
զ) Այդ կինը իր միջնամատերին և մատանեմատերին դրել էր երեք– երեք (երեք– երեք, երեք–երեքական) ոսկե մատանիներ։
է) Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան խաղալիք (խաղալիք, խաղալիքներ)։
ը) Իմ օրագրում երկուներ (երկուներ, երկուսներ) ընդհանրապես չկան:
թ) Շուտով ժամը ինը (ինը, իննը) կլինի, իսկ դու դեռ պատրաստ չես դասի գնալու:
ժ) Եթե՝ մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես խնձոր (խնձոր, խնձորներ)։
ժա) Նախարարն ասաց, որ ընդունելությունը սկսված է, և հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս գա (գան, գա)։
3․Թվականները նշանակում են՝
1. առարկայի քանակ
2. առարկա
3. գործողության հատկանիշ
4. գործողություն
4․Ո՞ր բառը թվական խոսքի մաս չէ.
ա) 1. տասներորդ, 2. վերջին, 3. մեկուկես, 4. առաջին
բ) 1. մեկ երրորդ, 2. տասնհինգական, 3. նախավերջին, 4. վեց–վեց
գ) 1. շատ, 2. հարյուրմեկական, 3. քառորդ, 4. երեքուկես
դ) 1. տասանոց, 2. տասական, 3. տասնորդական, 4. տասնվեց
ե) 1. տասներորդ, 2. միակ, 3. մեկ, 4. մեկ վեցերորդ
5․Ո՞րն է դասական թվական.
ա) 1. կես, 2. քառորդ, 3. առաջին, 4. չորսուկես
բ) 1. հինգական, 2. հինգերորդ, 3. հինգ–հինգ, 4. հինգ
6. Ո՞ր նախադասության մեջ թվականի կազմության սխալ կա.
ա․
1. Քառասուն տարի շարունակ սպասել էր նրան:
2. Հարցարանը գնահատվում է 10 միավորով։
3. Քառորդ ժամ անցավ, մինչ նա կգար:
7. Վաղը նշելու ենք պապիկիս ութանասուն ամյակը։
բ.
1. Գոհարիկը միայն գերազանց գնահատականներ է ստացել I — V դասարաններում։
2. Աշակերտներին բաժանեցին տասական տետր:
3. Սովորում եմ տասներորդ դասարանում։
4. Առաջի հարկում տեղավորվել էին հյուրերը:
7․ Ընդգծված կազմություններից ո՞րն է սխալ.
ա) 1. տասը օր, 2. հինգը պարկ, 3. ինն անգամ, 4. ութսուն լուսատարի
բ) 1. տասնական թվականներ, 2. քառորդ ժամ, 3. յոթանասուն տարի, 4. մեկ տասներորդ մասը
գ) 1. մեկերորդ դասարան, 2. իններորդ շարք, 3. երեսուներեքերորդ համարը, 4. հարյուր տասներորդ մարդը
դ) 1. 2–ական գրիչ, 2. տասնհարկանի շենք, 3. X–ից հետո, 4. տաս է պակաս
Հնդկաստանը 4-ից 17-րդ դարերում
1. Ներկայացրեք Հնդկաստանի վիճակը միջնադարի շեմին:
Հնդկաստանը միջնադար թևակոխեց մասնատված վիճակում: Չկար միասնական պետություն, երկիրը բաժանված էր բազմաթիվ իշխանությունների: Դրանց գլուխ կանգնած էին արքայիկները՝ ռաջաներ: Հնդկաստանի հյուսիսում կառավարող ռաջաներից մեկը՝ Չանդրագուպտան, IV դար ում Գան գեսգետի հովտում ստեղծեց Գուպտաների պետությունը: Վերջինս հզորացավ և իր սահմաններում ընդգրկեց Հնդկաստանի մեծմասը:
2. Ինչ փոփոխություններ կատարվեցին Հնդկաստանում Գուպտաների օրոք
Գուպտաների օրոք փոփոխվեց հասարակության սոցիալական կառուցվածքը: Նախկին չորս հիմնական կաստաները վերածվեցին չորս դասերի, որոնք բաժանվեցին բազմաթիվ ենթադասերի:
3. Ինչ դեր է ունեցել Դելիի սուլթանությունը
Երկրի հյուսիսում 1206 թ. հիմնադրվեց մի պետություն, որը մայրաքաղաքի անունով կոչվում էր Դելիի սուլթանություն: Շուտով սուլթանությունը տիրեց ողջ Հնդկական թերակղզուն: Երկրում սկսեց տարածվել իսլամը: Տեղի ունեցան նոր փոփոխություններ հասարակության կյանքում: Հաստատվեց հողատիրության մուսուլմանական համակարգը. ամբողջ հողը համարվում էր սուլթանի սեփականությունը: Զարգացավ ներքին և արտաքին առևտուրը, դրա հետ կապված՝ վերելք ապրեց քաղաքային կյանքը:
4. Երբ և ով է հիմնադրել Մեծ Մողոլի կայսրությունը: Ինչու է տերությունն այդպես կոչվել:
Մողոլների կայսրությունը համարվում է հիմնադրված 1526 թվականին Զահիրեդդին Մուհամմեդ Բաբուրի կողմից, տերությունն այդպես կոչվեց, որովհետև Բաբուրն իրեն համարում էր Չինգիզ խանի հետնորդ:
5. Ինչ փոփոխություններ տեղի ունեցան Հնդկաստանում շահ Աքբարու կառավարման տարիներին:
Աքբարը ճկուն քաղաքականություն էր վարում, որպեսզի հաշտեցնի և համախմբի
հինդուիզմի հետևորդներին ու մուսուլմաններին: Աքբարը ծառայության էր վերցնում հնդիկ ավատատերերին, հովանավորում վաճառականներին: Նրա հովանավորությունից օգտվում էին նաև Հնդկաստանում հաստատված հայ վաճառականները: Վերելք ապրեցին արհեստները, առևտուրը: Դելիում կառուցվեցին բազմաթիվ պալատներ, շենքեր: Աքբարը կառուցապատեց երկրորդ մայրաքաղաքը՝ Ագրան:
6. Միջնադարում մշակութային ինչ նվաճումներ արձանագրվեցին Հնդկասատանում:
Միջնադարում հնդկական մշակույթը հարստացավ նոր նվաճումներով:
Գուպտաների դարաշրջանում վե րելք ապրեցին ճարտարապետությունը, գրականությունը, մաթեմատիկան, աստղագիտությունն ու բժշկությունը:
7. Հնդկական ճարտարապետության որ կոթողն է ձեզ ավելի շատ դուր գալիս. հիմնավորեք ձեր ընտրությունը:
Ես ամենաշատը հավանեցի Էլլուրի ժայռափոր տաճարը։
8. Սովորեք նոր հասկացությունները, որոնք տրված են հարցերից հետո:
Չանդրագուպտա, Գուպտաների պետություն, չորս հիմնական դասեր, հինդուիզմ, ղազնևիններ, Դելիի սուլթանություն, Գոյա, Կալիկութ, Ագրա, Լահոր, Բաբուր, Մեծ Մողոլի կայսրություն, Աքբար, Աջանտա, Էլլուր, Կալիդասա, Թաջ–Մահալ՝ Հնդկաստանի «մարգարիտ»
Проект «День Святого Саркиса»
Ход проекта:
Прочитайте текст.
День святого Саркиса — национальный праздник, который каждый год отмечается в Республике Армения в конце— января начале февраля. Святой Сарки́с ( арм. Սարգիս, от лат. Sergius; ум. в 362—363) — раннехристианский воин-мученик, почитающийся только в Армянской церкви. Был военачальником римской армии. Св. Саркис родился в провинции Гамерек. Будучи полководцем при войске императора Константина Великого. совершил множество ратных подвигов. За мужество и отвагу император назначил Саркиса князем и спарапетом (стратилатом — главнокомандующим армянской армией) в граничащей с Арменией Каппадокии. Он был не только превосходным военачальником, но и видным христианским проповедником.
С позволения императора в городах, находящихся под его господством, св. Саркис разрушал языческие капища, строил церкви, распространял христианство. Неся Слово Божие , обратил немало своих воинов из язычества в христианство. Однако, когда императорскую власть получил Юлиан || Отступник,то св. Саркис, как и многие воины-христиане, впал в немилость. Когда во времена императора Юлиана Отступника (360—363) начались гонения на христиан, св. Саркис вместе со своим сыном Мартиросом покинул пределы империии нашел убежище в Армении, где царствовал царь Тиран, внук Трдата Великого. Получив известие о том, что император Юлиан с большим войском движется на Персию, и стремясь избежать опасности вторжения в свои земли, армянский царь уговаривает Саркиса перейти на службу к Шаху Шапуху.Шах предложил ему должность главнокомандующего войсками, но потребовал, чтобы Саркис стал огнепоклонником и совершал языческие жертвоприношения. Саркис наотрез отказался, заявив: «Поклоняться следует только истинному Богу — Святой Троице, — Который сотворил небо и землю. А огонь и идолы вовсе не боги, так как созданный из праха человек может их уничтожить». После этих слов Саркис сокрушил статую языческого идола.
Про ашуга Гариба
Разъяренная толпа набросилась на Саркиса и его сына. Мартирос был обезглавлен, а Саркис заточен в тюрьму и вскоре тоже обезглавлен. За христианскую веру погибли и четырнадцать его воинов. Верующие люди похоронили тела мучеников в городе Амии.Для армян св. Саркис — один из самых любимых Святых. Не случайно Св. Месроп Маштоц перенес мощи св. Саркиса в Карби-Уши (Аштаракского округа), где вскоре была построена и освящена церковь в честь св. Саркиса. Про Св. Саркиса существует множество преданий. Вот некоторые из них:
Про любовь девушки
Когда отряд во главе с Саркисом вернулся домой после того, как одержал победу над врагами, их пригласили отпраздновать это в королевском дворце. Усталые воины обильно и сытно поужинали, и, как водится, выпили за победу немало кувшинов доброго армянского вина. После ужина воины отправились спать, а император-отступник, который ненавидел христиан, приказал сорока молодым девушкам убить солдат во сне. Все они выполнили приказ царя, кроме одной. Девушка, пленённая красотой юноши, поцеловала Саркиса и тот проснулся. Увидев, что император предал своих же солдат, полководец оседлал коня и, взяв с собою девушку, вырвался из города. Так любовь спасла жизнь.
Про царя Ушаба
Царь иноверцев Ушаб отдал приказ, чтобы армяне отступились от христианской веры и стали поклоняться огню и солнцу. Но они не подчинились. Царь приказал взять в плен этих людей и силой заставить отречься от своей веры. Весть о расправе дошла до Св. Саркиса. Он собрал армию и напал на войско Ушаба. Узнав о поражении, царь приказал немедленно поймать Саркиса и разрубить на куски. И что же? Св. Саркис загремел как туча, стал метать молнии, разрушил все крепости Ушаба и освободил заключенных там армян.
Вопросы по тексту:
Кем был Св.Саркис, почему он стал святым?
Святой Саркис был раннехристианский воин-мученик, почитающийся только в Армянской церкви. Был военачальником римской армии. Св. Саркис родился в провинции Гамерек. Будучи полководцем при войске императора Константина Великого. совершил множество ратных подвигов. За мужество и отвагу император назначил Саркиса князем и спарапетом в граничащей с Арменией Каппадокии. Он был не только превосходным военачальником, но и видным христианским проповедником.
Почему день Св.Саркиса считают днем влюбленных?
Девушка, пленённая красотой юноши, поцеловала Саркиса и тот проснулся. Увидев, что император предал своих же солдат, полководец оседлал коня и, взяв с собою девушку, вырвался из города. Так любовь спасла жизнь. И поэтому в Армении святой Саркис почитается, как покровитель всех влюблённых.
Чем отличается День Св. Саркиса от Дня всех влюбленных?
Оба праздника соединяют сердца влюблённых.
Чем похожи эти два праздника?
Что именно вам нравится в праздновании Св.Саркиса?
Я не люблю и не праздную этот праздник.
Расскажите что такой Передовой пост. Придерживаетесь ли вы и ваша семья к посту? Если да, то как?
Наша семья не придерживаетя поста.
Задания:
1. Напишите собственную историю с участием Святого Саркиса.
Святой Саркис был влюблён в Клеопатру, но у неё был супруг — Птолемей II. Святого Саркиса это не остановило, он посвятил Клеопатре песню, которую в скором времени спел ей у неё дома. Увидев это, Птолемей очень сильно разозлился на Саркиса. Саркис ещё не знал, что у Клеопатры были дети: Клеопатра Селена Гомез, Птолемей Филадельфия и Птолемей Цезарь. Через несколько недель Саркис узнал о детях Клеопатры и разлюбил её. Ведь если они поженятся, а потом разведутся, то ему нужно будет платить алименты. Но он и не подозревал о том, что эти дети не Клеопатры. Она их украла у Ниночки Симон, Мишель Обамы и у Катюшки II. Птолемей узнал, что это не его родные дети и развёлся с Клеопатрой. Та плакала днями и ночами напролет, но потом узнала, что Птолемей всё рассказал суду. Клеопатру присудили к 666 годам лишения свободы. Но Клеопатра не простая тётенька, она проломала стену камеры и сбежала. Через неделю её опять поймали, и на этот раз её посадили на пожизненный срок. В тюрьме Клеопатра думала о Саркисе, она надеялась на то, что он её спасёт. Но Святой Саркис переименовал себя на Колечку Баскова. Пока Клеопатра тосковала по Баскову, тот открыл шаурмечную и стал миллионером. Ким Чен Ын заминировал камеру Клеопатры и спас её. Скоро они стали жить вместе, Птолемей отдал детей в детдом и сам улетел в Италию. А Басков стал миллионером-ковбоем.
2. Создайте открытку к празднованию дня Святого Саркиса.
В самой середине зимы, 27 января, когда мы уже все устаем от зимних холодов, празднуется День Святого Саркиса. Этот праздник у всех ассоциируется с настоящим весенним расположением духа, а возможно, что это связано с приближением долгожданной теплой весны. У нас по-разному относятся к празднованию этого праздника, особенно для старшего поколения он считается чужим, пришедшим из западных стран. Но мне лично этот день очень нравится. В День Святого Валентина в школе всегда весело и интересно. Мне кажется, что это праздник более молодёжный, если так можно выразиться. В этот день можно напомнить лишний раз человеку, как ты его любишь. Это может быть и мама, и сестра, и папа, и бабушка. И неважно, откуда пришёл к нам этот праздник, с запада, или с востока, он просто добрый и хороший.
3. Перевести отрывок с армянского на русский язык
Այնտեղ, Սև-ջրի չքնաղ եզերքներին էր, որ ապրում էր Հասոն։
Երկրի սիրուն և քաջ պատանին էր նա։ Ոչ մի մարդ նրան չէր կարող զինաթափ անել։ Ավազակը սիրտ չուներ նրա հոտի շուրջը ման գալ և ոչ իսկ գայլը ոչխարի կողքին քարշ գալ։ Հասոն որքան բարի էր դեպի լավը, այնքան էլ անգութ էր դեպի չարը։
Սիրուն էր Հասոն, նոր ծագող արևի պես չքնաղ։ Երկրի աղջիկների խելքը գնում էր նրան տեսնելիս։ Հապա նրա նվագե՞լը։ Նրա սրնգից հանած ձայները կարելի էր, որ հրեշտակները ունենային այնքան գրավիչ, այնքան սիրահույզ։ Ձայներ, որոնք հոսում էին մելամաղձիկ, քչքչում էին որպես հեզիկ վտակ, դայլայլում որպես սիրահար սոխակ։
Մարդ թե անասուն, այդ ձայնը լսելիս, ակամա մոտ էր զալիս, քարանում և աշխատում էր չկորցնել ո՛չ մի խազը, ո՛չ մի գեղզեղանքը։
Նստում էր Հասոն ժայռերի գլխին, աչքերը ուղղած լա՜յն հորիզոնին, Սև-ջուրը գալարապտույտ ոտքերի տակին, զղզղուն զեփյուռը խաղում ճակատին։
୨ৎ Արփի Փիրումյան 𝜗ৎ 