Պատասխանե՛ք հարցերին.
1. Ո՞ր նյութերի խառնուրդներն են համասեռ.
ա) կավճի ու ջրի
բ) սպիրտի և ջրի (օղի)
գ) յուղի և ջրի
դ) յուղի և բենզինի
2. Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը.
«Մաքուր են այն նյութերը, որոնք ունեն հաստատուն բաղադրություն բնորոշ կառուցվածք, ուստիև օժտված են խիստ որոշակի հատկություններով»:
3. Հատկությունների ո՞ր համախումբն է վերաբերում ջուր նյութին.
ա) հեղուկ է, բնորոշ հոտ ունի, խտությունը՝ 0,9 գ/սմ3
բ) հեղուկ է, հոտ չունի, խտությունը՝ 1 գ/սմ
գ) հեղուկ է, հոտ չունի, խտությունը՝ 1,84 գ/սմ3
4. Ստորև թվարկվածներից ո՞րն է «ավելորդ», ինչո՞ւ։ Գույն, փայլ, գեղեցկություն, կարծրություն, խտություն:
Ավելորդ է գեղեցկությունը։ Քանի որ մնացածը նյութի ֆիզիկական հատկություններ են, իսկ գեղեցկությունը ոչ։
Определение наречия
Упражнение 1.
Подбери к данным наречиям как можно больше синонимов и антонимов.
Оригинально
Антонимы — банально, обычно, тривиально
Синонимы — своеобразно, незаурядно, необычно, своеобычно, самобытно
регулярно
Антонимы — редко, изредка, временно, беспорадочно
Синонимы — систематически, постоянно, размеренно, упорядоченно
открыто
Синонимы — пр всех, на людях, в открытую, прямо, прямым текстом, явно
Антонимы — закрыто, скрыто, тайком, втайне, украдкой
нежданно
Синонимы — внезапно, вруг, случайно, чудом, нечаянно
Антонимы — предсказуемо, ожидаемо
упорно
Синонимы — выдержано, постоянно, до упора, неизменно, настойчиво, упрямо
Антонимы — вяло, лениво, пассивно
внезапно
Синонимы — неожиданно, вдруг, сразу, резко, мгновенно
Антонимы — предсказуемо, ожидаемо
отлично
Синонимы — хорошо, очень хорошо, с удовольствием, с радостью, как следует
Антонимы — плохо, ужасно, скверно
по-доброму
Синонимы — ласково, добро, путем переговоров, по согласию, мирным путем, по взаимному соглашению
Антонимы — по-плохому, злобно, коварно, злонамеренно
сначала
Синонимы — для начала, в первую очередь, прежде всего, первым делом, в начале
Антонимы — после, потом, затем, напоследок, позже
Упражнение 2.
Спишите предложения. Выделите наречия в составе сказуемых. Как по-другому можно назвать эти слова.
В это утро в степи было тихо, пасмурно, несмотря на то, что солнце поднялось; было как-то особенно пустынно и мягко. (Л. Толстой.)
Володе стало необыкновенно весело, и он только теперь почувствовал, как хорошо утром выйти из дому. Как славно и легко дышится, как хочется побежать по этой мягкой дороге, помчаться во весь дух. (Ю. Казаков.)
Упражнение 3.
Вставьте пропущенные буквы и объясните их правописание.
Шагнуть влево — в наречиях с приставками из-, до-, с- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
справо обгоняет грузовик — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
уйти засветло — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
задолго до приказа — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
добраться затемно — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
вытереть досуха — в наречиях с приставками из-, до-, с- пишется буква А, если наречие образовано от прилагательного.
изредка интересоваться — в наречиях с приставками из-, до-, с- пишется буква А, если наречие образовано от прилагательного.
начать заново — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
засидеться допоздна — в наречиях с приставками из-, до-, с- пишется буква А, если наречие образовано от прилагательного.
вылизать дочиста — в наречиях с приставками из-, до-, с- пишется буква А, если наречие образовано от прилагательного.
наскоро перекусить — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
надолго запомнить — в наречиях с приставками из-, до-, с-, в- на-, за- пишется буква О, если они образованы от прилагательного с приставкой.
Упражнение 4.
Допишите наречия.
Запросто, досыта, начисто, набело, затемно, насухо, искоса, надолго, дотемна, намертво, изредка, воедино, сызнова, добела, докрасна, сдуру, сгоряча, направо, слева.
В палисаднике стало свежо и пахуче. Горячо билось сердце. Докладчик говорил слишком общо. Угрожающе надвигалась огромная лохматая туча. Ослепляюще сияло солнце. Учиться блестяще. Войскам становится невмочь. Двери открыты настежь. Он ушел прочь. Уснули далеко за полночь.
Дополнительное задание
Выполните тест.
1. В каком наречии пропущена буква О?
донага
издавнa
вправo
дополнa
2. В каком наречии пропущена буква А?
сначала
безнадёжно
изначально
набело
3. В каком наречии пропущена буква О?
справа
дотемна
нередко
изредка
4. В каком наречии пропущена буква О?
искоса
досыта
насухо
досуха
5. В каком наречии пропущена буква О?
сызмала
снова
заново
сызнова
6. В каком наречии пропущена буква А?
дословно
дочерна
досрочно
задолго
7. В каком наречии пропущена буква А?
влево
наголо
втридорога
замертво
Հայոց լեզու 10.06.2023
62. Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը ձմեռվա նուշը:
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, գտնելը դժվար:
Դուրսը քահանա, ներսը սատանա:
Գիտունին գերի եղիր, մի՛ եղիր անգետին սիրելի:
Գիտունի հետ քար քաշի, անգետի հետ փլավ մի՛ ուտի:
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի շյուղն է տեսնում:
63. Պարզի՛ր, թե ընդգծված նույնանունները ո՞ր բառերի ձևերն են:
Ուզում էր`հրի (հրել, բայ), դուրս հանի տղային, բայց ուժը չէր պատում:
Հրի (կրակ, գոյական) լեզվակները մոտենում էին, իսկ հրշեջները դեռ չէին երևում:
Շամանակին Անի (անուն) քաղաքում մի հզոր իշխան կար:
Ամեն ինչ որ ժամանակին անի (անել, բայ), փորձն արդյունավետ կլինի:
Երազում էր (երազել, բայ) տեսնել այդ երկիրը:
Երազում (երազ, գոյական) էր տեսել այդ երկիրը:
64. Տրված նույնանուն բառերով նախադասություններ կազմի՛ր:
Օրինակ`
Բոլորին պատմում էր Մոբի Դիկի` սպիտակ կետի պատմությունը:Մի երկու կետի պատճառով ամբողջ էջը արտագրեց: Սրի, աղի, որդի, գնում է:
67. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով
ա) ուղիղ իմաստով,
բ) որպես դարձվածք:
Ձեռքով անել
Աննան իր ընկերուհուն ձեռքով արեց։
Ես այս վզնոցը ձեռքով եմ արել։ (պատրաստել)
աչքը մտնել
Լանայի աչքը փոշի մտավ։
Լանան ուսուցչուհու աչքը մտավ։ (դուր եկավ)
ձեռք մեկնել
Նա պապիկին ձեռք մեկնեց։ (օգնեց)
Նա ինձ ձեռք մեկնեց։
(ինչ-որ բանի) տակ մտնել:
Մհերը մեքենայի տակ մտավ։
Նա պարտքի տակ մտավ։
68. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով
ա) ուղիղ իմաստով,
բ) որպես դարձվածք:
Ձեռք բերել
Նա նոր հեռախոս ձեռք բերեց։
աչքից ընկնել
Ակնոցներն ընկան տատիկի աչքերից:
Նա իր պահավածքով բոլորի աչկից ընկավ:
լույս տեսնել
Մենք պատուհանից լույս տեսանք։
Լույս տեսավ գիրք։
հացը ցամաք ուտել
Մերին սիրում է հացը ցամաք ուտել։
Արարքիտ համար դու հացը ցամաք կերար։
71. Տրված բառերն ու արտահայտությունները գրի՛ր հոմանիշ դարձվածքների փոխարեն և համեմատի՛ր տրված ու ստացված տեքստերը:
Կոտրվել, գտնել, ամբողջովին, վերադարձնել, ագահ, ուրախանալ, ժլատ, իհարկե, շոշափել,հառաչել:
Մի մարդ /ձեռքը փակ / ժլատ հարեւանից կավե աման վերցրեց: Ամանը պատահաբար /ջարդ ու փշուր եղավ/ կոտրվեց: Հարեւանի հետ հարաբերությունները չփչացնելու համար մարդը նոր՝ ավելի մեծ ու գեղեցիկ, /տակից գլուխ/ անբողջովին ջնարակված աման ձեռք բերեց ու ժլատի ձեռքը տվեց: Ժլատը /աշխարհով մեկ եղավ/ ուրախացավ: Բայց մարդը /աչքը ծակ/ագահ է , չէ՞. երբ ձեռք տվեց ամանին, /ախ ու վախ արեց/հեռաչեց .-Նորը, /խոսք չկա/ իհարկե, շատ լավն է, բայց իմ ամանը յուղով էր ներծծված:
Բնական ռեսուրս և բնական պայման
1. Ի՞նչ տարբերություն կա բնական ռեսուրսների և բնական պայմանների միջև:
Մարդու կողմից բնությունից կորզված այդ տարրերն օգտագործվում են տնտեսության մեջ
արտադրական նպատակների համար, այդ ամենը համարվում է բնական ռեսուրս: Իսկ բնական պայմանները, այն ամենն է, ինչ բնությունը ստեղծում է մարդու համար։
2․ Կարո՞ղ է բնական պայմանը ժամանակի ընթացքում դառնալ բնական ռեսուրս, բերել օրինականեր:
Այո։ Անտառում ծառերը բնական պայմաններ են, բայց երբ մենք կտրում ենք և վերածում փայտի, այն դառնում է բնական ռեսուրս:
3․ Նշեք հինգ սպառվող չվերականգնվող ռեսուրս և հինգ սպառվող վերականգնվող ռեսուրս:
Սպառվող չվերականգնվող — նավթ, մետաղ, պղինձ, արծաթ, ոսկի:
Սպառվող վերականգնվող — միրգ, բանջարեղեն, կենդանական ռեսուրսներ, ծառ, ծաղիկ:
4․ Նշեք հինգ ռեսուրս, որոնց սպառվելու դեպքում կարելի է փոխարինել այլ ռեսուրսով:
Փայտ, հող, գազ, նավթ, բամբակ։
Средства художественной выразительности
Упражнение 1.
Найдите эпитеты, определите их роль в тексте.
1) Сжатая рожь, бурьян, молочай, дикая конопля — все, побуревшее от зноя, рыжее и полумертвое, теперь отмытое росою и обласканное солнцем, оживало, чтобы вновь зацвести. (А. П. Чехов)
2) Стояло лето, шел долгий день, ветер успокаивался на вечер среди сонных, блаженных сосен. (А. П. Платонов)
3) В красном закате плыли величавые лебеди — розовато-золотые в солнце. Отзывался пустынный их крик в парке. (И. С. Шмелев)
Упражнение 2.
Найдите в текстах сравнения. Определите способ их выражения.
1) Уснуло озеро; безмолвен черный лес;
Русалка белая небрежно выплывает;
Как лебедь молодой (при помощи сравнительного союза как), луна среди небес
Скользит и свой двойник на влаге созерцает. (А. А. Фет)
2) А сосны гнутся, как живые (при помощи сравнительного союза как)
И так задумчиво шумят…
И, словно стадо птиц (при помощи сравнительного союза словно) огромных,
Внезапно ветер налетит
И в сучьях спутанных и темных
Нетерпеливо прошумит. (И. С. Тургенев)
3) Тускнеют угли. В полумраке
Прозрачный вьется огонек.
Так плещет на багряном маке
Крылом лазурным мотылек. (А. А. Фет)
4) Дождик лил сквозь солнце
и под елью мшистой
Мы стояли, точно в клетке золотистой. (при помощи сравнительного союза точно) (А. Н. Майков)
Упражнение 3.
Найдите в текстах примеры, когда неживые предметы представлены как живые.
1) Ветер спит, и все немеет,
Только бы уснуть;
Ясный воздух сам робеет
На мороз дохнуть. (А. А. Фет)
2) Тропами потаенными, глухими,
В лесные чащи сумерки идут.
Засыпанные листьями сухими,
Леса молчат — осенней ночи ждут. (И. А. Бунин)
Дополнительное задание
Упражнение 1.
Назовите официальные названия перефразированных высказываний (названий государств или городов) и объясните данные значения
1. Земля Обетованная — Израиль. Согласно библейскому писанию, Израиль это земля обещянная богом.
2. Страна восходящего солнца — Япония. Страна, где раньше всех восходит солнце.
3. Поднебесная — Китай. Символом веры Китая является небо.
4. Страна утренней свежести — Корея. Первый из иероглифов, используемых в древнем названии страны означает «утро», второй — «свежий».
5. Эллада — Греция. По преданию эллины названы по имени прародителя греков в греческой мифологии — Эллина. Греки называют свою страну «Эллада».
6. Страна правды — СССР. В СССР издавалась газета ПРАВДА.
7. Страна березового ситца — село Константиново. Так называл свою родину великий русский поэт Сергей Есенин.
Упражнение 2.
Найдите оксюморон в следующих текстах. Объясните его значение и выразительную роль.
1) Таинственно шумит лесная тишина
Незримо по лесам поет и бродит Осень…
Темнеет день за днем-и вот опять слышна
Тоскующая песнь под звон угрюмых сосен (И.А.Бунин)
Шумит тишина — слишком тихо
Незримо бродит- ходит, но никто не видит
2) С того часу начались для Ильи сладостные мучения,светло опаляющие душу (И.С.Шмелев).
Сладостные мучения — мучения, которые в дальнейшем принесут удовлетворение.
3) В первый раз я от месяца греюсь.В первый раз от прохлады согрет…(С.А.Есенин)
От прохлады согрет — приятная прохлада
4) В тревожно-радостном полусне я слышу это,все торопящееся кап,кап…Радостное за ним стучится,что непременно будет,и оно-то мешает спать…кап-кап..кап-кап..кап-кап…(И.С.Шмелев)
В тревожно-радостном — сосотояние, вызывающее и тревогу, и радость.
5) Любуясь месяцем,оглядывая даль,
Мы чувствуем в душе ту тихую печаль,
Что слаще радости…
Откуда чувства эти? (Н.А.Некрасов)
Печаль слаще радости — чувство, которое приятней чем радость
6) Убогая роскошь наряда (Н.А.Некрасов)
Убогая роскошь — дорогое, но безвкусное убранство
7) Есть тоска веселая в алостях зари. (С.А.Есенин)
Тоска веселая — когда на самом деле на душе не тоскливо, а радостно
8) Кому сказать,с кем поделиться
Той грустной радостью,что я остался жив (С.А.Есенин)
Грустной радостью — когда на самом деле на душе не радостно, а тоскливо
9) Звучит земля-последнее оружье-
Сухая влажность черноземных га…(О.Э. Мандельштам)
Сухая влажность — земли, которые потеряли былую влажность
10) Унылая пора! Очей очарование
Приятна мне твоя прощальная краса
Люблю я пышное природы увяданье
В багрец и золото одетые леса (А.С.Пушкин)
Пышное увяданье — когда все вокруг сразу начинает увядать, высыхать.
Բյուզանդիան Հայկական (Մակեդոնական) հարստության օրոք
1. Ինչ տարածքներ կորցրեց Բյուզանդիան արաբների դեմ մղվող պատերազամների հետևանքով
Բյուզանդիան արաբների հետ պատերազմում կորցրեց Ասորիքը, Պաղեստինը և Փոքր Ասիայի արևելքը:
2. Ով էր Հայկական-Մակենդոնական արքայատոհմի հիմնադիրը:Ինչպես նա հասավ կայսերական աստիճանի
Հայկական (Մակեդոնական) արքայատոհմի հիմնադիրը Վասիլ (Բարսեղ) 1-ինն էր (867–1056): Նա իրեն համարում էր հայ Արշակունիների ժառանգը: Վասիլը ծնվել էր Մակեդոնիայում՝ չքավոր գյուղացու ընտանիքում: Մանուկ հասակում
գերվել էր բուլղարների կողմից և երկար ժամանակ ապրել գերության մեջ: Շուտով Վասիլը դառնում է համակառավարիչ՝ Միքայել III կայսեր հետ: Այնուհետև տապալելով նրան՝ դառնում է կայսր: Ահա այսպես նա հասավ կայսերական աստիճանի։
3. Փաստերով հիմնավորեք,որ Հայկական արքայատոհմի օրոք Բյուզանդիան կրկին հզորացել էր:
Վասիլ I–ը մտցրեց գահաժառանգման նոր կարգ, որի շնորհիվ միայն իշխող
արքայատոհմի ներկայացուցիչները կարող էին կայսր դառնալ: Նրա օրոք Բյուզանդիան վերականգնեց իր տիրապետությունը Միջերկրական և Սև ծովերի ավազաններում:
Նրա հաջորդ Լևոն VI-ը Իմաստասերը կազմեց օրենքների նոր ժողովածու, որը բաղկացած էր 60 գրքերից: Հայկական արքայատոհմի կառավարման տարիներին կայսրությանը հաջողվեց իրեն միացնել Բուլղարական թագավորությունը, Ասորիքը, Հյուսիսային Միջագետքի և Հայաստանի զգալի մասը:
4. Ինչով էր հայտնի Կոստանդին 7-րդ Ծիրանածին կայսրը
Մշակույթի ու գիտության հովանավոր էր Կոստանդին VII Ծիրանածին կայսրը: Նա մի շարք գիտական աշխատությունների հեղինակ է: Դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում կայսրության կառավարման կարգի վերաբերյալ:
5. Որն է բյուզանդկան էպոսը և ինչի հետ է կապված նրա ստեղծումը: Այս առումով կարող ենք այն համեմատել հայկական էպոսի հետ:
ոեմում փառաբանվում են Վասիլ Դիգենիս Ակրիտասի («Երկածին սահմանապահի») սխրանքները։ «Դիգենիս Ակրիտաս»-ն սկսվում Է համառոտ նախերգանքով, ուր ասվում է, թե երգվելու են Վասիլ Դիգենիս Ակրիտասի քաջագործությունները, այն հերոսի, որն իրեն ենթարկեց ամբողջ Ասորիքը, Բաբելոնը, Խարսիանոն, գրավեց Հայաստանը, Կապադովկիան, Ամորիոնը, Իկոնիոնը, Անկյուրան և Զմյուռնիան։ Հայկական էպոսի հերոսը նույնպես ուժեղ, հզոր, դյուցազուն էր։
6. Երբ է բացվել Կոստանդուպոլսի համալսարանը
Կոստանդնուպոլսի համալսարանը բացվեց 1045 թ․
7. Ովքեր էին սելջուկները և պեչենեգները:
Սելջուկներիը Մանազկերտի ճակատամարտում հաղթեցին Բյուզանդական զորքին և ստեղծեցին իրենց պետությունը՝ Իկոնիայի սուլթանությունը։ Պեչենեգները ասպատակում էին Բալկանյան թերակղզին։ Սելջուկները հարձակվում էին Բյուզանդիայի վրա Ասիական կողմից։ Իսկ պեչենեգները Բյուզանդիայի վրա հարձակվում էին եվրոպական կողմից։
8. Երբ է տեղի ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը։ Ինչ հետևանքներ ունեցավ այն:
1071 թվականին տեղի է ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը Անազկերտ քաղաքի մոտ։ Մանազկերտի ճակատամարտում բյուզանդական զորքը պարտվեց սելջուկներին։
9. Որ արքայատոհմին անցավ գահը ծանր վիճակում:
Գահը իր շանր վիճակում անցավ Կոմնենոսներին։
Կից և հակադիր անկյուններ, ուղղահայաց ուղիղներ
Դասարանում
65. ABC և DBE անկյունները հակադիր են: Է՞լ որ չփռված անկյուններն են հակադիր: Ո՞ր անկյուններն են փռված:
Չփռված հակադիր — ABE, CBD
Հակադիր — ABD, CBE
66. ABC և MBN անկյունները հակադիր են: Է՞լ որ չփռված անկյուններն են հակադիր: Ո՞ր անկյուններն են կից:
Չփռված հակադիր — CBN, ABM
Կից — CBN NBM, NBM MBA, ABC CBN, NBA ABM
67. Հակադիր անկյունների գումարը 68°36′ է: Գտեք այդ անկյունները:
68° 36′:2=34° 16′
68. Կից անկյուններից մեկը սուր է: Ինչպիսի՞ն է մյուս անկյունը:
Բութ
69. Երկու անկյունների գումարը 180° է: Կարող ենք պնդել, որ դրանք կից անկյուններ են:
180-45=135°
70. Երկու անկյուններից մեկը սուր է, մյուսը՝ բութ: Կարո՞ղ են այդ անկյունները լինել ա) հակադիր, բ) կից
Կից
71. Գտեք երկու ուղղի հատումից առաջացած չփռված անկյունները, եթե
ա) դրանցից երկուսի տարբերությունը 20° է
180:2=90
90-20=70°
90-20=110°
բ) դրանցից երեքի գումարը 240° է
360-240=120°
Տանը
72. Տրված անկյունը բաժանված է երկու անկյան և տարված են այդ անկյունների կիսորդները: Այդ կիսորդների կազմած անկյունը հավասար է տրված անկյան կից անկյանը: Գտեք տրված անկյունը:
73. Երկու ուղիղների հատմամբ առաջացած անկյուններից մեկն ուղիղ է։ Ապացուցեք, որ այդ ուղիղներն ուղղահայաց են:
Ուղիղ անկյուն առաջանում է միայն ուղղահայաց ուղիղների հատմամբ։
74. Երկու ուղիղների հատմամբ առաջացած հակադիր անկյունների գումարը 180° է։ Ապացուցեք, որ այդ ուղիղներն ուղղահայաց են:
Եթե հակադիր անկյունների գումարը 180օ է, որեմն նրանցից յուրաքանչյուրը 90օ է։ Իսկ ուղիղ անկյուն առաջանում է միայն ուղղահայաց ուղիղների հատմամբ։
75. Երկու ուղիղների հատմամբ առաջացած կից անկյունները հավասար են։ Ապացուցեք, որ այդ ուղիղներն ուղղահայաց են։
Երկու ուղիղների հատմամբ առաջացել են 4 հավասար անկյուններ, յուրաքանչյուրը 90օ, իսկ ուղիղ անկյուն առաջանում է միայն ուղղահայաց ուղիղների հատմամբ։
76․ Նկար 27 ում երեք ուղիղ հատվել են O կետում: Ապացուցեք, որ l+2+3= 180°
Նկարում պատկերված է 6 հակադիր անկյուն
360:6=60
Հետևաբար, ∠1+∠2+∠3=180
Հեղուկի ծավալի որոշումը չափագլանի միջոցով
Չափիչ սարքկի սանդղակի ամենամեծ արժեքը կոչվում է սարքի չափիչ սահման E.
Չափիչ սարքի սանդղակի բաժանման արժեքը որոշելու համար անհրաժեշտ է գտնել սանդղակի մոտակա այն 2 գծիկները որոնց կողքի մեծության թվային արժեքներ են գրված, այնուհետև մեծ թվից հանում ենք փոքրը և ստացված թիվը բաժանել դրանց միջև բաժանումների թվին։
Մեժ թիվը նշանակել a տառով, փոքր թիվը b, բաժանումների թիվը n, բաժանման արժեքը c
բաժանման արժեքի որոշման բանաձևը c=a-b:nՏարբերակ 1
I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել 6ա
նկարում պատկերված չափագլանով.
Նկարում պատկերված չափագլանով կարելի է չափել առավելագույնը 100մլ հեղուկի ծավալ։
II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր մեկ բաժանման արժեքը.
Նկարում պատկերված չափագլանովի ամենափոքր բաժանման արժեքը 2մլ է։
III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը.
Նկարում պատկերված չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը 76մլ է։
Տարբերակ 2
I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել 6բ
նկարում պատկերված չափագլանով.
Նկարում պատկերված չափագլանով առավելագույնը կարելի է չափել 250մլ հեղուկի ծավալ։
II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը.
Նկարում պատկերված չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը 5մլ է։
III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը.
Նկարում պատկերված չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը 165մլ է։
Տարբերակ 3
I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի է չափել 6գ
նկարում պատկերված չափագլանով.
Նկարում պատկերված չափլագլանով առավելագույնը կարելի է չափել 100մլ հեղուկի ծավալ։
II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը.
Նկարում պատկերված չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը 5մլ է։
III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը.
Նկարում պատկերված չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը 60մլ է։
Տարբերակ 4
I. Հեղուկի ի՞նչ առավելագույն ծավալ կարելի չափել 6դ
նկարում պատկերված չափագլանով.
Նկարում պատկերված չափագլանով առավելագույնը կարելի է չափել 1000մլ հեղուկի ծավալ։
II. Ինչքա՞ն է չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը.
Նկարում պատկերված չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը 10մլ է։
III. Ինչքա՞ն է չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը.
Նկարում պատկերված չափագլանում գտնվող հեղուկի ծավալը 940մլ է։
Տառային արտահայտությունների նույնական ձևափոխություններ
Դասարանում
60. Կատարելով նույնական ձևափոխություններ պարզեցրեք արտահայտությունը։
ա) 15+3(6-4)+32=18+9
բ) (1 + 2)² — 3(2+1)=9+3
գ) 7x+(10-6)x + 11=11x+11
դ) 0x + (2x + 1)=3x+0x
ե) 1+1+2+4+8+16=16+16
զ) x + 2x + 4x + 8x + 16x=x+30x
է) 1 + 2b + 4 + 8b=5+10b
ը) 1/2+1/6+1/12+1/20=1/20+1/20
61. Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը և հաշվե՛ք արժեքը փոփոխականի տրված: արժեքի դեպքում
ա) (7x – 3) + (4x – 1), երբ x = 2
(14-3)+(8-1)=18
բ) (a + 8) + (6 – 2a) + (1/2a + 1), երբ a = 5
-0,5a+15 = -2,5+15 = 12,5
գ) y + (-y + 1) + (2y + 10), երբ y = 0
0+(-0+1)+(0+10)=11
դ) x + (2x – 1) + (3x – 2), երբ x = 2
2+(4-1)+(6-2)=9
62. Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը:
(1-1/2)a + (1/2-1/4)a + (1/4-1/8)a + (1/8-1/16)a =
Տանը
63. ա) Գտե՛ք 48-ի 75 %-ի և 30-ի 5/6 -րդ մասի տարբերությունը:
բ) Քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնել 30-ը, որպեսզի ստացվի 48-ից 25 %-ով փոքր թիվ։
64. Արմանը խաղում վաստակեց 270 միավոր բոլոր միավորների 72 %-ը։ Արիանան վաստակեց Արմանից 15 միավոր ավելի:
ա) Բոլոր միավորների քանի՞ տոկոսը վաստակեց Արիանան:
բ) Արիանայի վաստակած միավորները Արմանի վաստակածից քանի՞ տոկոսով են ավելի:
գ) Արմանի վաստակած միավորները Արիանայի վաստակածից քանի՞ տոկոսով են քիչ:
Սնկերի բազմազանությունը և դերը բնության մեջ ու մարդու կյանքում
Լրացուցիչ աշխատանք․
1. Ո՞ր սննդի վրա սնկեր զարգացան:
Երկար ժամանակ դրսում թողնված սննդամթերքի կամ այլ օրգանական նյութերի մնացորդների վրա կարող են զարգանալ բորբոսասնկեր։
2. Ի՞նչ գույն ունեն բորբոսները:
Բորբոսները լինում են տարբեր գույներ, օրինակ՝ մոխրակապույտ։
3. Ի՞նչի մասին կարող են վկայել բորբոսների գույնի տարբերությունները:
Պենիցիլը փչացող մթերքների, բանջարեղենի, խոնավ հողի վրա առաջացնում է մոխրակապույտ բորբոս: Իսկ մուկորը՝ սպիտակ բորբոս է: Մուկորի մոտ սպորները հասունանում են սև գույնի գլխիկներում:
4. Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ բորբոսի աճի համար:
Բորբոսասնկերը բազմանում են սպորերով: Բորբոսասնկերը հաճախ հեշտ է հանդիպել երկար ժամանակ դրսում թողնված սննդամթերքի կամ այլ օրգանական նյութերի մնացորդների վրա` սովորական բորբոսի տեսքով:
୨ৎ Արփի Փիրումյան 𝜗ৎ 