9 ր 20 վ արտահայտիր վայկյաններով։ 9.60=560

5 կիլոմետր 25 մետրը արտահայտիր մետրերով։ 5000+25=5025

9 ժ 45 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։ 540+45=585

8 ժ 40 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։ 480+40=520

5 կմ 7 մ 3 դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով։50.000+700+30=5730

6 կգ 400 գ –ը արտահայտիր գրամներով։6000+400=6400

240000 մ-ը արտահայտիր կիլոմետրերով3 ժ 46 րոպեն արտահայտիր րոպեներով. 240կմ

4000 կգ-ը արտահայտիր ցենտներներով: 4000:1000=4

8 տ 4 ց 60 կգ-ը արտահայտիր կիլոգրամներով։ 80.000+4000+60=84.060

6 տ 4 ց 5 կգ –ը արտահայտիր կլիլոգրամներով, ի՞նչ թիվ կստանանք: 60.000+4000+5=64.005

9 կգ 705 գ-ն արտահայտիր գրամներով։ 9000+705=9705

6 կմ 75 մ-ն արտահայտիր մետրերով։ 6000+75=6075

360 վայրկյանը արտահայտիր րոպեներով։ 360:60=6

6 ժամ 35 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․ 360+35=395

5 դեցիմետր 20 սանտիմետրը արտահայտիր սանտիմետրերով․50+20=70

8 կգ 200 գ –ը արտահայտիր գրամներով։8000+200=8200

5 ժամ 25 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․300+25=325

8 կմ 6 մ 5 դմ-ը արտահայտիր դեցիմետրերով։ 8000+600+5=8605

Ընտրիր այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշի փոխարեն՝ կստացվի ճիշտ անհավասարություն․

• 10 ց 740 կգ < 10ց 840կգ։
• 6 տ * 1ց < 6 տ 500 կգ
• 8 տ 750 կգ > 8 տ 7 ց
• 20 դմ 320 սմ > 20 դմ 250 սմ։
•  8 կմ 30 դմ > 8 կմ 1մ
• 8 տ 640 կգ > 8 տ 550 կգ։
• 8 ց 840 կգ < 8 ց 40 կգ։
• 10 կմ 220 մ > 10 կմ 150 մ։

1. Արտահայտիր մետրով

5 կմ-5000մ 1կմ=1000մ

23 կմ 23մ=23.023մ

 400կմ- 400.000մ

4մ-400սմ

• Արտահայտիր դեցիմետրով

5մ 4դմ-54դմ 1մ =10դմ

3կմ — 30000դմ

4կմ 6մ-40600դմ

7մ-700դմ

1. Արտահայտիր սանտիմետրով

5մ-500սմ

4մ 5դմ 6սմ-456սմ

35դմ-350սմ

• Արտահայտիր միլիմետրով

7մ 5սմ 6մմ-7056մմ
5մ 4դմ 7սմ 6մմ-5476մմ

• Արտահայտիր նշված միավորներով․

5ր 40վ=340 վ

5օր 18ժ =138 ժ

7տարի 11 ամիս = 95 ամիս
10դար 54տարի  = 1054 տարի

6․ Արտահայտիր գրամներով

5կգ-5000գ

 7կգ 250գ-7250գ

5ց-50.000գ

 5ց 12կգ 60գ -501․260գ

7․ Արտահայտիր ցենտներով

5տ 12տ 7ց-1707ց

8․ Արտահայտիր կիլոգրամով

12տ -12․000կգ

22տ 5ց- 22․500կգ

4տ 5ց 62կգ-4562կգ

9․ Մեծ միավորներից մեկը արտահայտիր փոքր միավորով:

5տ 3ց-503ց

 30կգ 60գ-30.060գ

 6օր 14ժ-158ժ

 30ր 40վ-1840վ

 10մ 9սմ-1009սմ

 20կմ 70մ-20.070մ

1. Աղյուսակի դատարկ վանդակներում եղած պատկերներից տեղադրիր այնպես, որ յուրաքանչյուր տողում և սյունակում լինեն չորս տարբեր պատկերներ: Ի՞նչ պատկեր կլինի առաջին տողի ձախ վանդակում:
Պատ․՝շրջան

2. Նկարում պատկերված յուրաքանչյուր տառ համապատասխանում է 1-9 որևէ թվի, ընդ որում, տարբեր տառերին՝ տարբեր թվեր: Յուրաքանչյուր սլաք տանում է մեծ թվից ավելի փոքր թիվ: Ի՞նչ թիվ է գրված F տառի փոխարեն:
Պատ․՝6

3. Թվային շարքի 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 կենտրոնում չորս թիվն է, իսկ ի՞նչ թիվ կլինի այս շարքի կենտրոնում՝ 1, 2, 3, 4, .., 14, 15:
Լուծում
6+7=13
Պատ․՝13

4. Այս պահից 3 տարի առաջ եղբոր և քրոջ տարիքների գումարը 7 էր: Որքա՞ն կլինի նրանց տարիքների գումարը 5 տարի հետո:
Լուծում
5×2=10
10+7=17
Պատ․՝17

5. Քառակուսի հատակով սենյակը սալիկապատում են քառակուսի սալիկներով: Միայն հատակի եզրերը շարելիս օգտագործվեց 84 սալիկ: Քանի՞ սալիկ է հարկավոր ողջ հատակը սալիկապատելու համար:
Լուծում
84:4=21
21×21=441
Պատ.`441

․Հունվարի 11-ը երկուշաբթի է։ Շաբաթվա ի՞նչ օր կլինի հունվարի 28-ը:
11+7=18
18+10=28 պատ․՝ 28-հինգշաբթի

2․Երեք կիլոգրամ ալյուրից կարելի է թխել 50 միանման գաթա: Յոթ ու կես կիլոգրամ ալյուրից քանի՞ այդպիսի գաթա կթխվի:

50×2=100
50:2=25
100+25=125
Պտա․՝ 125

3․ Դդմախաղի ժամանակ Գայանեն, Գևորգը, Տիգրանը և Էլլան միասին խաղաղացին 10 տարբեր խաղեր, որոնցից յուրաքանչյուրը խաղում էր մենակ: Ամենաշատ խաղերը Գայանեն խաղաց, իսկ ամենաքիչը՝ Էլլան։ Տղաները միասին քանի՞ խաղ խաղացին:

Էլլա-1 Տիգրան-2 Գևորգ-3 Գայանե-4 Պատ․՝5

 4․ Դդումներ գնելու համար Կառլենն ուներ 1000 դրամ։ Մեծ դդումն արժեր 200 դրամ, իսկ փոքր դդումը՝ 150 դրամ։ Տաբեր չափերի ամենաշատը քանի՞ դդում կարող է գնել այդ գումարով: 2×200+4×150=1000 Պատ․՝6

5․Դդմագլոր խաղի համար Հյուսիսային դպրոցի երկու ջոկատներ դդումներ ունեին: Եթե առաջին ջոկատը 2 դդում փոխանցի մյուս ջոկատին, ապա իր մոտ կմնա 2 անգամ ավելի քիչ դդում, քան մյուս ջոկատում, իսկ եթե երկրորդ ջոկատը 2 դդում փոխանցի առաջինին, ապա երկու ջոկատներում կլինեն հավասար քանակությամբ դդումներ։ Յուրաքանչյուր ջոկատ քանի՞ դդում ուներ:

6․ Երեք տարբեր բնական թվերի գումարը ութ է։ Նշեք այդ թվերից ամենամեծը։
1. 5+3=8 — 5
2. 6+2=8 — 6

7․Պարկում 4 սև, 5 կարմիր, 6 դեղին, 7 նարնջագույն մատիտ կա: Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ է հարկավոր հանել պարկից, որ չորս գույնի մատիտներից էլ դուրս գա։

8․Հյուսիսային դպրոցի 4-1 դասարանի բոլոր սովորողները մասնակցել են Դիջիթեք 2021 և Բնագիտատեխնիկական ստուգատեսերին։ Նրանցից 19-ը մասնակցել է Դիջիթեքին, 16-ը՝ բնագիտատեխնիկական ստուգատեսին, իսկ 7-ը՝ երկու ստուգատեսերին միաժամանակ։ Քանի՞ սովորող կա այդ դասարանում։
9․Կարենը մի թիվ մտապահեց։ Այդ թվի եռապատիկից հանեց 8, տարբերությունը փոքրացրեց երկու անգամ, հետո 5-ով մեծացրեց և բաժանելով՝ 10-ի ստացավ 1։ Ի՞նչ թիվ էր մտապահել Կարենը։

 10․ Արտադրամասում 800լ մասուրի հյութի մի մասը լցրեցին 3լ տարողությամբ տուփերի մեջ, և այդ տուփերը, 5-ական տեղավորելով 40 արկղերի մեջ, ուղարկեցին խանութ: Քանի՞ լիտր հյութ մնաց արտադրամասում:

Ինքնաստուգում

1․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

4286	+2409 = 6695

—	6	6	9՛	5
	2	4	0	9
	4	2	8	6

2068

+618=2686

		—	2	6	8	6
				6	1	8
			2	0	6	8

3478	+1095 = 4573

	—	4	5	7	3
		1	0	9	5
		3	4	7	8

3675	+898 = 4573

		4	5	7	3
			8	9	8
		3	6	7	5

4691

+698=5089

	—	5	0	8	9
			6	9	8
		4	3	9	1

195

+905=1100

	—	1	1	0	0
			9	0	5
			1	9	5

2.Լրացրու նախադասությունը․

 Անհայտ ․․․ գտնելու համար անհրաժեշտ  է գումարից հանել հայտնի գումարելին։

• Նվազելին
• Գումարելին
• Արտադրիչը
• Բաժանելին

3.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից մեկը մեծացնենք

11-ով։ Գումարը կմեծանա 11-ով։

4.Երկու թվերի գումարը 25-ով մեծ է երկրորդ թվից։ Ո՞րն է առաջին թիվը։
Առաջին թիվը 25-ն է։

5.Գումարելիներից մեկը փոքրացրել են 9-ով, իսկ մյուսը թողել են նույնը: Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը: գումարը կնվազի 9-ով։

6.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի գումարը, եթե գումարելիներից յուրաքանչյուրը մեծացնենք 21-ով։ Գումարը կավելանա 42-ով։

Ես այս շրջանում մասնակցել եմ մաթեմատիկայի նախագծերից իմ ընտանիքը նախագծին:

Ուսումնական առաջին շրջանում մասնակցել եմ սեպտեմբերյան և նոյեմբերյան առաջին ու երկրորդ մակարդակների ֆլեշմոբներին։

Այս ընթացքում իմ կատարած աշխատանքները տեղադրված են —> այստեղ <—:

Եթե տարբերությանը գումարենք հանելին, ապա կստանանք նվազելին։

Նվազելի

—

Հանելի

=

Տարբերություն

Օրինակ՝

4567

—

3569

=

998

4567-ը  նվազելին  է,  3569-ը՝ հանելին, իսկ 998-ը՝ տարբերությունը։

Նվազելին

=

Հանելի

+

Տարբերություն

4567

=

3569

+

998

Հանելին

=

Նվազելի

—

Տարբերություն

3569

=

4567

—

998

Առաջադրանքներ

1. Գտի՛ր անհայտ նվազելին․

 Օրինակ՝

7263	-5694=1569

+	5	6	9	4
	1	5	6	9
	7	2	6	3

28395

-2698=25697

		2	5	6	9	7
	+		2	6	9	8
		2	8	3	9	5

87596

-78510=9086

		7	8	5	1	0
	+		9	0	8	6
		8	7	5	9	6

31973

-1904=30069

			3	0	0	6	9
		+		1	9	0	4
			3	1	9	7	3

9302

-604=8698

		8	6	9	8
	+		6	0	4
		9	3	0	2

2․ Գտի՛ր անհայտ  հանելին․

Օրինակ՝

1506-

1182

=324

—	1	5՛	0	6
		3	2	4
	1	1	8	2

82580-

81078

=1562

7006-

4438

=2568

1000-

832

=168

3․Լրացրու նախադասությունը 

Անհայտ ․․․ գտնելու համար պետք  է նվազելիից հանել տարբերությունը։

• Հանելին
• Բաժանելին
• Նվազելին
• Գումարելին

4․Լրացրու նախադասությունը 

Եթե տարբերությանը գումարենք հանելին, ապա կստանանք ․․․ ։

• Հանելին
• Բաժանելին
• Նվազելին
• Գումարելին

5.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի տարբերությունը, եթե նվազելին մեծացնենք 20-ով։ Տարբերությունը կմեծանա 20-ով

6.Ինչպե՞ս կփոխվի տարբերությունը, եթե նվազելին և հանելին միաժամանակ մեծացնենք 8-ով։ Տարբերությունը չի փոխվելու

7. Գտիր նվազելին, եթե հանելին 11 է, տարբերությունը՝ 36։ 47

8.Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի տարբերությունը, եթե հանելին մեծացնենք 10-ով։ 10-ով կավելանա

9. Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի տարբերությունը, եթե նվազելին մեծացնենք 15-ով։ 15-ով կպակասի

Արտադրիչ

·

Արտադրիչ

=

Արտադրյալ

 Անհայտ արտադրիչ գտնելը

Օրինակ՝   3  ·  5      = 15

 3-ն ու 5-ը  արտադրիչներ  են, իսկ 15-ը՝ արտադրյալը։

 Անհայտ  արտադրիչը  գտնելու համար  պետք  է  արտադրյալը  բաժանել  հայտնի   արտադրիչի                     վրա։

Թիվը  չի կարելի   բաժանել 0-ի վրա։

1. Գտիր անհայտ արտադրիչը,   արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով։

Օրինակ՝

‧24=2760

—	2	7	6	0	2	4					Ստուգում՝		․	1	1	5
	2	4			1	1	5								2	4
	—	3	6										+	4	6	0
		2	4										2	3	0
	—	1	2	0									2	7	6	0
		1	2	0
				0

324

‧

80

=

25920

	2	5	9	2		8
	2	4				3	2	4
		1	9
		1	6
			3	2
			3	2
				0

342

‧

60

=

20520

		2	0	5	2	0	6	0
		1	8				3	4	2
			2	5
			2	4
				1	2
				1	2
					0

	6	7	2	0	5	6
	5	6			1	2	0
	1	1	2
	1	1	2
	1	2	0

56 ‧

120

=6720

6420

‧40=

256800

		2	5	6	8	0		4
		2	4					6	4	2	0
			1	6
			1	6
				0	8
					8
					0

18560=

58‧

320

		1	8	5	6	0	5	8
		1	7	4			3	2	0
			1	1	6
			1	1	6
					0

24 ‧

250

=6000

	—	6	0	0	0	2	4
		4	8			2	5	0
	—	1	2	0
		1	2	0
				0

2․Լրացրո՛ւ աղյուսակը․

Արտադրիչ	56	300	19
Արտադրիչ	123	25	1350
Արտադրյալ	1253	7500	25650

3․ Լրացրու նախադասությունը․

• Անհայտ  ․․․   գտնելու համար  պետք  է  արտադրյալը  բաժանել  հայտնի   արտադրիչի    վրա։
• Հանելին
• Բաժանելին
• Նվազելին 
• Գումարելին
• Արտադրիչը
• Արտադրյալը