87. Պարզի´ր, թե Ա և Բ բառախմբերն ի՞նչ սկզբունքով են կազմված: Այդ բառախմբերը լրացրո´ւ:

Ա. Ջրառատ, ջրային, ջրկիր, ջրվեժ, հողագործ, հողեղեն, հողոտ, անհող, քարանձավ, քարոտ, քարեդար, փայտագործ, փայտաշեն, փայտե, տնային, մանկատուն, գրավատուն:

Բ. Ջուր, հող, քար, փայտ, տուն:

89. Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ինչո՞վ են միանում:
Մարդամոտ-մարդ+ա+մոտ
Լուսամուտ-լույս+ա+մուտ
Ծնողասեր-ծնող+ա+սեր
Գորգագործ-գորգ+ա+գործ
Փառատոն-փառ+ա+տոն
Բառերը միանում են Ա հոդակապով:

90. Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր:
Սառն (սառ)-սառնարան
միտ (մտ)-ուղամիտ
մուր (մր)-ածխամուր

91. Տրված բառերը կազմող մասերն առանձնացրո՛ւ: Արմատներն ընդգծիր:
Օրինակ՝
մայրություն – մայր + ություն
անամոթ – ան + ամոթ

Ամպոտ-ամպ-ոտ
քարոտ-քար-ոտ
օդային-օդ-ային
անշնորհք-ան-շնորհ-ք
դժգոհ-դժ-գոհ
հեռավոր-հեռ-ավոր
բարություն-բար-ություն
գրավոր-գր-ավոր
անորոշ-ան-որոշ
տհաճ-տ-հաճ

92. Ամեն շարքից մի բաղադրիչ ընտրի´ր և բաղադրյալ բառեր կազմի´ր (քանիսը կստացվի):
Ա.Թութ-թթենի, կարմիր-կարմրավուն, փուշ-փշոտ, ոսկի-ոսկյա, տուն-անտուն, գույն-գունավոր, կաթ(ն)-կաթնեղեն, խորհուրդ-խորհրդարան:
 Բ.Ան-, -յա, -ենի, -ոտ, -արան, -ավուն, -եղեն, -ավոր:

1. Choose the correct sentence!
   Read the sentences and underline the correct one.
   1.
   a. It were my birthday yesterday.
   b. It was my birthday yesterday.
   c. It was being my birthday yesterday.

---

2.
a. We were at the cinema last night.
b. We’re be at the cinema last night.
c. We was at the cinema last night.

---

3.
a. Were Picasso a famous artist?
b. Was Picasso a famous artist?
c. Picasso was a famous artist?

---

4.
a. Was it sunny at the beach?
b. Were it sunny at the beach?
c. It were sunny at the beach?

---

5.
a. They wasn’t at the swimming pool at the weekend.
b. They were’nt at the swimming pool at the weekend.
c. They weren’t at the swimming pool at the weekend.

---

2. Find the mistake!
   Find the mistake, underline it and write the correct sentence.
   a. It were cold and rainy yesterday. It was cold and rainy yesterday.
   b. Was they at the beach last weekend? Were they at the beach last weekend?
   c. You were tired this morning? Were you tired this morning?
   d. No, I weren’t. No, I wasn’t.
   e. Was he be late for school today? Was he late for school today?

1. True or false?
Read and circle true or false for these sentences

Yesterday I was on a trip with my family. We were at the beach all
day. My parents were happy because they weren’t at work. It was a
hot day so the water wasn’t very cold. My sister was in the sea all
morning. It was a great day!

a. He was at the beach yesterday. true false
b. His parents were sad. true false
c. It was a cold day. true false
d. His sister was in the sea all morning. true false
e. It was a bad day. true false

2.Choose the answer!
Read the sentence. Circle the correct answer.
a. He sick yesterday. were / was / is
b. I in the football team last year. am / were / was
c. you at school yesterday? Where / Were / Was
d. She late for school today. wasn’t / weren’t / isn’t
e. Where your brother and sister last weekend? were / was / are
f. We at home last night. wasn’t / weren’t / we’re not
g. It sunny and hot yesterday. has / were / was

3.Make it right!
Find the mistake in each sentence and correct it.
a. He were here yesterday. He was here yesterday.
b. I weres asleep by 11 o’clock last night. I was asleep by 11 o’clock last night.
c. Were she happy with her test result? Was she happy with her test result?
d. Why was you in the garden this afternoon? Why were you in the garden this afternoon?
e. We wasn’t in the same class last year. We weren’t in the same class last year.
f. They was scared of the dark. They were scared of the dark.
g. He is very hungry yesterday. He was very hungry yesterday.
h. It weren’t a very exciting film. It wasn’t a very exciting film.

Նորավանքը գտնվում է Ամաղու գյուղից 3կմ հյուսիս-արևելք, անդնդախոր կիրճի դժվարամատչելի դարավանդի վրա։ Եկեղեցու բեմի տակից աղբյուր է բխել, որն ունեցել է բուժիչ հատկություն: Համալիրի գլխավոր եկեղեցին Բուրթել իշխանի երկհարկ դամբարան-եկեղեցին՝ Ս.Աստվածածինն է (1339թ)։ 17-18-րդ դարերում վանքը շրջափակվել էր պարսպով։ Համալիրի տարածքում կան բազմաթիվ խաչքարեր, որոնց մեջ իրենց բարձր գեղարվեստական արժանիքներով առանձնանում են Մոմիկի խաչքարերը։ Նորավանքում է Մոմիկի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը։

https://lib.mskh.am/images/books/ntercaran-5.pdf

1․ Անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր։
Ես չունեմ անծանոթ բառ։

2․ Նկարագրիր այն աշխարհը, որի մասին պատմվում է։
Այն աշխարհում կաին չքնախ և բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թռթռուն՝ ժայռերի ու դաշտերի վրա։ Այնտեղ կային պայծառ ու կարկաշուն աղբյուրներ։

5․ Բացատրիր տրված փոխաբերությունները․
ա) Նա մեծացավ բոլորի աչքի առջև՝ անտես ու անհայտ։ — Նա մեծացավ և ապրում էր բոլորի աչքի առջև, նրան բոլորը տեսնում էին միշտ, բայց ուշադրություն չէին դարձնում։

բ)Բոլորից ծածուկ՝ իր մատներով շոշափում ու ու զննում էր մարդկանց սրտերը և տեսնում էր, որ քարից էին այդ սրտերը, քար ու ապառաժից։ — Բոլորի իր հետ վերաբերմունքից ն ահասկանում էր, որ նրանք անխիղճ էին և

7) Բնութագրիր տղային։
Տղան աղքատ էր, բայց ուներ նշատ բարի սիրտ։

8) Տրված մտքերից որո՞նք են համապատասխանում պատմվածքին․ պատասխանդ պատճառաբանի՛ր։
ա) Ամենակարևորը սերն է։ Սիրո պակասը ոչնչով չի լրացվում։
բ) Ուժեղ մարդը ոչ մեկի կարիքն էլ չի զգում։ Նա ինքն է լուծում իր խնդիրները։
գ) Բնության գրկում ապրող մարդը միշտ բարի է լինում, որովհետև բնության գեղեցկությունը փխրեցնում է մարդու սիրտը, նրան բարի է դարձնում։
դ) Արվեստը (երգը, բանաստեղծությունը, նկարը և այլն)ամենազորեղն է․ նա է մարդուն մարդ մարդ պահում, օգնում, որ տարբերվի մյուս էակներից։

Ես ընտրեցի Գ-ն, որովհետև երբ մարդը բնության մեջ է ծնվում և ապրում նա սովոր չի լինում հարստությանը և ժլատ չի լինում։

1) I didn’t drink (not/drink) any beer last night.
2) She got on (get on) the bus in the centre of the city.
3) What time did he get up (he/get up) yesterday?
4) Where did you get off (you/get off) the train?
5) I didn’t change (not/change) trains at Victoria.
6) We woke up (wake up) very late.
7) What did he give (he/give) his mother for Christmas?
8) I received (receive) £300 when my uncle died.
9) We didn’t use (not/use) the computer last night.
10) Did she make (she/make) good coffee?
11) They lived (live) in Paris.
12) She read (read) the newspaper yesterday.
13) I didn’t watch (not/watch) TV.
14) He didn’t study (not/study) for the exam.
15) Did he call (he/call) you?
16) Did I forget (I/forget) something?
17) What time did the film start (the film/start)?
18) He had (have) a shower.
19) Why did you come (you/come)?
20) Did he go (he/go) to the party?

1. Choose the correct sentence!
   Read the sentences and underline the correct one.
   a.
   I wented to the park yesterday.
   I went to the park yesterday.
   I goed to the park yesterday.

---

b.
Last night I did play with my little sister.
Last night I didn’t played with my little sister.
Last night I played with my little sister.

---

c.
We didn’t ate all the cake yesterday.
We didn’t eat all the cake yesterday.
We not eat all the cake yesterday.

---

d.
My parents watched me play in a tennis match at the weekend.
My parents did watch me play in a tennis match at the weekend.
My parents didn’t watched me play in a tennis match at the weekend.

---

e.
Last Christmas I writed a long letter to Santa!
Last Christmas I did write a long letter to Santa!
Last Christmas I wrote a long letter to Santa!

---

2. Find the mistake!
   Find the mistake, underline it and write the correct sentence.
   a. We visit our grandparents last month. I went to the park yesterday.
   b. Last weekend I not did any sport. Last weekend I didn’t do any sport.
   c. I didn’t wanted to get up this morning! I didn’t want to get up this morning!
   d. My dad drinked all the milk yesterday! My dad drank all the milk yesterday!
   e. Yesterday my parents didn’t went out. Yesterday my parents didn’t go out.

75. Տրված դարձվածքների իմաստները բացատրի´ր:
Օրինակ՝
ջրից չոր դուրս գալ – փորձանքից, նեղ վիճակից  ազատվել:

Սիրտ տալ-Քաջալերել, խրախուսել
Հոգին առնել-Չարաչար տանջել
Գլուխը կորցնել-Խուճապի մատնվել
Արևը խավարել-Հաջողությունը դադարել
Հալից ընկնել- Մաշվել, հյուծվել
Սիրտը վկայել-Որևէ բանի նախազգացում ունենալ
Երես ղարձնել-Հրաժարվել
Սիրտ անել-համարձակվել, հանդգնել, խիզախել
Բկին չոքել- Բռնադատել, ստիպել

76. Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ պահել, ոտքի վրա, ծայրը ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված են արտահայտությունները նախադասությունների մեջ գործածի´ր։

Օրինակ՝

1.Գիտնականը հետաքրքրվողներին իր հայտնաբերած կենդանու մարմնի բոլոր մասերը ցույց տվեց, միայն գլուխն էր կորցրել:

2.Ուրախությունից գլուխը կորցրել էր:

ա) Ուղիղ իմաստով
Հեռվից աչքիս էին ընկնում գեղեցիկ սարեր։
Անին դեռքը քաշեց կրակից։
Ջայլամը վախեցավ, և գլուխը պահեց ավազի մեջ։
Երեխաների խաղալիքը ընկավ տղու ոտքի վրա։
Վահագը և Լիան պարանը ծայրը ծայրից հասցրեցին և կապեցին։
Մինչև Նոր Տարի օրերը հաշված են։

բ) Որպես դարձվածք
Մի գյուղում կան աչքի ընկնող ծաղիկներ։
Սուսաննան ոչ մի կերպ ձեռք չեր քաշում իր որոշումից։
Պարապունքներին տղան միշտ գլուխ էր պահում:
Պարապունքների հետ միասին, ես իմ դասերը ծայրը ծայրին եմ հասցնում:
Տատիկը թեև շատ վատառողջ էր, բայց ամբողջ օրը անց էր կացնում ոտքի վրա:
Մի ընտանիք ծայրը ծայրին հասցնելով ապրում էր մի խղճուկ տնակում։
Թշնամու օրերը հաշված են։

Պարապունքների հետ միասին, ես իմ դասերը ծայրը ծայրին եմ հասցնում:

 Օրինակ՝

բարձր հասակ ունեցող – բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ
խիղճ չունեցող-անխիղճ
բարձր ձայնով-բարձրաձայն
միշտ ժպտուն-մշտաժպիտ
գանձը պահելու տեղ-գանձարան
կապույտ աչքերով-կապուտաչյա
արքայի որդի-արքայազն
հույների երկիր-Հունաստան
փոքր էշ-իշուկ
ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ
քաղաքում ապրող-քաղաքաբնակ
հայերի երկիր-Հայաստան

79. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:

Ավետիս բերող-ավետաբեր
արագ ընթացող-արագընթաց
բաժակը ձեռքին արտասանվող ճառ-բաժակաճառ
վեպ գրող-վիպագիր
բառարան գրող-բառարանագիր
արտասահմանում ապրող մարդ-արտասահմանցի
բույսերի մասին գիտություն-բուսաբանություն

80.Եթե հնարավոր է՝ ցո՛ւյց տուր բառը կազմող մասերը:

Օրինակ՝ գրասեղան – գր (գիր) + ա + սեղան:
Պահարան – պահ + արան:
Դուռ – չի բաժանվում:

Հականիշ-հակ+ա+նիշ
բանջարանոց-բանջար+անոց
աշակերտ-չունի մասեր
աշակերտական-աշակերտ+ական
տարրական-տար+ական
գլխավոր-գլխ(գլուխ)+ավոր
կարմիր-չունի մասեր
դաշտամուկ-դաշտ+ա+մուկ
հյուր-չունի մասեր
հարստություն-հարստ(հարուստ)+ություն
կերառատ-կեր+առատ
վտանգ-չունի մասեր

81. Ուշադրություն դարձրո՛ւ Ա ե Բ խմբերի բառերի կազմությանը. փորձի´ր բացատել տարբերությունը:

Ա. Մարդ, տեր, սիրտ, կապույտ, արքա, ծաղիկ, կատու, բարի:

 Բ. Մարդասեր, Տիրամայր, սրտատրոփ, կապտավուն, արքայական, ծաղկել, կատվազգի, բարերար:

Ա խմբում պարզ բառեր են, իսկ Բ խմբում բաղադրյալ (բարդ, ածանցավոր)