5-րդ դասարան·Անգլերեն

Modals – ‘could’ and ‘couldn’t’



1. True or false?
Read and circle true or false for these sentences.
When I was a baby I couldn’t do anything, but I learned very fast. I could
read when I was four and I could swim when I was five. My parents
couldn’t speak English when they were young but now I’m helping them
learn!

a. She couldn’t do anything when she was a baby. true false
b. She could read when she was two. true false
c. She could swim when she was four. true false
d. Her parents couldn’t speak English when they were young. true false
e. She’s helping her brother learn English. true false

2. Choose the answer!
Read the sentence. Circle the correct answer.
a. I could football when I was five. playing / play / to play
b. He could when he was four. swim / swimming / swam
c. Could she before she started school? to read / reading / read
d. They play chess when they were young. can / could / could to
e. We make a cake until our dad helped us. weren’t / can’t / couldn’t
f. My best friend could a skateboard when she was six. to ride / ride / riding
g. I couldn’t my homework yesterday. do / to do / did
h. How old were you when you speak English? could / can / knew

3. Make it right!
Find the mistake in each sentence and correct it.
a. I couldn’t finding my phone yesterday. I couldn’t find my phone yesterday.
b. My sister could doing karate when she was four. My sister could do karate when she was four.
c. My dad couldn’t to drive when he was young. My dad couldn’t drive when he was young
d. Could you played the piano two years ago? Could you play the piano two years ago?
e. They were eat with chopsticks when they were six. They could eat with chopsticks when they were six.
f. I could to do origami when my teacher showed me. I could do origami when my teacher showed me.
g. We couldn’t understanding English before we started school. We couldn’t understand English before we started school
h. How many languages can you speak when you were seven? How many languages could you speak when you were seven.

4. Write and draw!
What could you do when you were younger? Draw a picture and write about
it like in exercise 1!

When I was little I would go into my room when guests came.
When I was little I would share my candy with my mother when she’s would drink a coffee.
When I was little I would wear my mothers clothes.
When I was little I would wear my dads clothes.
When I was little I would shake my dads hand.

5-րդ դասարան·մաթեմատիկա

Խորանարդի մակերևույթի մակերես

  1. Հաշվեք  5 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    5x5x5=125սմ
    5×5=25
    25×6=150
  2. Հաշվեք  9 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    9x9x9=729դմ
    9×9=81
    81×6=486
  3. Հաշվեք  4 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    4x4x4=64սմ
    4×4=16
    16×6=96
  4. Հաշվեք  17 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    17x17x17=4913մմ
    17×17=289
    289×6=1734
  5. Հաշվեք  3 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    3x3x3=27դմ
    3×3=9
    9×6=54
  6. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    2x2x2=8սմ
    2×2=4
    4×6=24
  7. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    1x1x1=3դմ
    1×1=1
    1×6=6
  8. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    19x19x19=6859մմ
    19×19=361
    361×6=2166
  9. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    2x2x2=8սմ
    2×2=4
    4×6=24
  10. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    1x1x1=3դմ
    1×1=1
    1×6=6
  11. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    19x19x19=6859մմ
    19×19=361
    361×6=2166

5-րդ դասարան·Հայրենագիտություն

Խոր Վիրապ


Խոր վիրապը Ավերված շինության տեղում 1662 թվականին կառուցվել է թաղածածկ մատուռ, որը կանգուն է մինչև օրս: Խոր Վիրապը կարևոր պատմական նշանակություն ունի Հայաստանի համար: Գտնվում է Արարատի մարզի Լուսառատ գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևմուտք: Վանքի տարածքից բացվում է Արարատ լեռան շքեղ տեսարան:
Մոտ 642 թվականին Ներսես Գ կաթողիկոսը սրբազան վիրապի վրա կանգնեցրել է մի մատուռ, որը, ճարտարապետ Մ. Մնացականյանի կարծիքով, 10-րդ դարի արաբ պատմիչ Ալ-Մուկադդասիի նկարագրած՝ սպիտակ կրաքարից, ներսում 8 սյուներով, բոլորաձև կենտրոնակազմ կառույց է։ 13-րդ դարից սկսած Խոր Վիրապը բացի կարևոր սրբատեղի լինելուց, դարձել է կրթության և գիտության համահայկական կենտրոն.

1703 թվականին ավարտին է հասցվել կենտրոնական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնովին վերակառուցումը։ 19-րդ դարի վերջին այդ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կից կառուցվել է սյունազարդ զանգակատունը։ 16-րդ դարում Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական ծանր դրության պատճառով վանքի շինությունները վնասվում են։ 1666-1669 թվականներին Դավիթ վրդ. Վիրապեցին կառուցում է վանքի պարիսպները և ներսում գտնվող շինությունները։

5-րդ դասարան·մաթեմատիկա

Խորանարդ և ուղղանկյունանիստի ծավալ




1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 2 սմ, 9 սմ,  11 սմ
2x9x11=99սմ
2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ,  8 դմ։

5x7x8=280սմ
3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

6x12x10=720սմ
4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 13 սմ, 15 սմ,  10 սմ։

13x10x15=1950սմ
5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 11 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

11x10x12=1320սմ
6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 3 դմ,  20 սմ, 10 սմ։

30x20x10=6000սմ
7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

11x12x14=1848

8․Հաշվեք  2 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
20x20x20=8000սմ
9․ Հաշվեք  5 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

5x5x5=125սմ
10․ Հաշվեք  11 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

11x11x11=1331սմ
11․ Հաշվեք  10 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

10x10x10=1000սմ

Իմ կազմած խնդրիները։

1.Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 2 դմ, 8 դմ,  5 դմ։
2․Հաշվեք 4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։

5-րդ դասարան·Մայրենի

Մայրենի 100-105 էջէր

100. Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցավոր բառեր կազմի՛ր: դեղինով ընդգծիր գործածված մասնիկները (ածանցները): Գրիր, թե ինչու ես որոշ բառեր մեծատառով գրել։

Օրինակ՝
հույն — Հունաստան:

Հիվանդ-հիվանդանոց
ծաղիկ-ծաղկանոց
մուկ-մկստան
հայ-Հայաստան
նիստ-նստարան
այբուբեն-այբենարան
դաս-դասարան
դպիր-դպրոց
դարբին-դարբնոց
հյուր-հյուրանոց
զոր(ք)-զորանոց
ռուս-Ռուսաստան
գործ-գործարան
բրուտ-բրուտանոց
կույս-կուսանոց
ուզբեկ-Ուզբեկստան
հնդիկ-Հնդկասատան
թուփ-թփուտ
ծիրանի-ծիրանանոց
Ես գրել եմ այս բառերը մեծատառով, որովհետև նրանք երկրների անուններ են։
101. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:Շատ ու շատ դարեր առաջ Ասորեստան մի իմաստուն մարդ էր ապրում:
Մորուտում մի առարկա էր  թաքցրել:
Նա որոշել էր այդտեղ իր համար բնակավայր կառուցել:
Տունը դարձրել ես հավանոց:
Երեկոյան դարբնոց  կհանդիպենք:
Գետի ափին մի տնակ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ:
Իրենց գյուղակ փողոցներն ու այգիները հիշեց:
102. Բնակավայր կամ տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակիչ իմաստն արտահայտեն:

Օրինակ՝
լեռն — լեռնցի:

Երևան-Երևանցի
քաղաք-քաղաքացի
Վան-Վանեցի
Մուշ-Մշեցի
Աշտարակ-Աշրտարակեցի
Արտաշատ-Արտաշատցի
Դվին-Դվինեցի
Կարս-Կարսեցի
Գյումրի-Գյումրեցի
Լոռի-Լոռեցի
Ամերիկա-Ամերիկացի
Նյու-Յորք-Նյու-Յորքցի
Լոնդոն-Լոնդոնցի
սար—սարեցի
գյուղ-գյուղացի
103. Տրված բառազույգերի արմատները տեղափոխելով՝ բաղադրյալ նոր բառեր ստացի´ր:

Օրինակ՝
բարեժպիտ, մանկամիտ — բարեմիտ, մանկաժպիտ:

ա) Ջրանկար, ծովահարս
բ) ժանգագույն, արծաթապատ
գ) հողմաղաց, ջրածին
դ) զորամաս, երկրագունդ
104. Տրված բառերր բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ի՞նչ մասնիկով են կապվում:

Օրինակ՝
Գրատախտակ — գր(գիր) + ա + տախտակ:

Ձեռագիր-ձեռ(ձեռք)+ա+գիր
գեղանկար-գեղ(գեղեցիկ)+ա+նկար
շրջագգեստ-շրջ(շրջան)+ա+զգեստ
սիրահոժար-սիր(սիրել)+ա+հոժար
դեղնակտուց-դեղն(դեղին)+ա+կտուց
հոդակապ-հոդ+ա+կապ
Արմատները միանում էն Ա հոդակապով։
105. Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Հրաշամանուկ, հողագունդ, առևտուր, մեծահոգի, փրկագին:
բ) Ջրկիր, սեղանատամ, նախօրոք, դասաժամ, ձեռնտու։

5-րդ դասարան·Մայրենի

Աշունը ձորն է մտնում



Աշունը ձորն է մտնում
Ձորերի միջով:
Մաշված, քաշված մի աշուն,
Վիթխարի մի ձոր…
Ճերմակ նախշեր է քաշում
Ցուրտը մի թևից,
Նայում են ու հառաչում
Աշնան ետևից:
Քո ջրերը հստակված,
Սարերը քո չոր,
Քո ամպերը նստակյաց,
Քարերը քոչվոր …

Ես ընտրել եմ <<Աշունը ձորն է մտնում>> բանաստեղծությունը, որովհետև Սահյանը խոսում է աշնան մասին։

5-րդ դասարան·մաթեմատիկա

Ուղղանկյունանիստ

  1. Քանի՞ ուղղանկյուններից է բաղկացած ուղղանկյունանիստը։
    6 ուղղանկյունից
  2. Ուղղանկյունանիստի նիստերից յուրաքանչյուրը ի՞նչ երկրաչափական պատկեր է։
    2 քառակուսի, 4 ուղղանկյուն
  3. Խորանարդի նիստերից յուրաքանչյուրը ի՞նչ երկրաչափական պատկեր է։
    քառակուսի
  4. Քանի՞ քառակուսիներից է բաղկացած խորանարդը։
    6 քառակուսուց
  5. Քանի՞ նիստ ունի խորանարդը։
    6 նիստ
  6. Քանի՞ գագաթ ունի խորանարդը։
    8 գագաթ
  7. Քանի՞ կող ունի խորանարդը։
    12 կող
  8. Համեմատեք խորանարդը և ուղղանկյունանիստը։
    Նմանությունը երկուսնել տարածական եռաչափ մարմիններ են,երկուսնել ունեն 6 նիստ,8 գագաթ և 12 կող,երկուսնել ունեն լայնություն,երկարություն բարձրություն։Տարբերությունը որ մեկի նիստը ուղղանկյունը մեկինը քառակուսի, խորանարդի լայնությունը բարձրությունը հավասար են իսկ ուղղանկյունանիստինը հավասար չեն։
  9. Ի՞նչ խորանարդի ծավալը։
    Դա նրա տարողղությունն է։
  10. Ի՞նչ ուղղանկյունանիստի ծավալը։
    Դա նրա տարողղությունն է։
  11. Որո՞նք են ուղղանկյունանիստի չափումները։
    Բարձրություն,երկարություն և լայնություն։
  12. Հաշվեք ուղղանկյունանիստի  ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 դմ, 7դմ,  11դմ։
    11x7x6=462 դմ քառ․
  13. Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝     6 դմ,  18 սմ, 10 սմ։
    6 դմ=60 18 դմ=180 սմ
    180x10x6=28800
  14. Հաշվեք  3 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
    3x3x3=18 դմ քառ․
  15. Հաշվեք  15 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
    15x15x15=3375 սմ քառ․
  16. Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 11 սմ, 10 սմ, 16 սմ։
    16x11x10=1760 սմ քառ․
  17. Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
    15 մմ, 18 մմ,  6 մմ։
    18*15*6=1620 մմ քառ․
5-րդ դասարան·русский

Передышка

Наступила зима. Всё кругом – и поля, и леса – засыпал снег. Посреди белого поля
виднелась одна только берёза. Но вот зима прошла. Потекли ручьи, всё кругом зацвело, зазеленело. И только одна Передышка в эту весну не покрылась густой зелёной листвой. Она стояла голая, потемневшая. Ветер обломал у неё сухие ветви.
– Засохла наша берёзка, не будет теперь Передышки, – говорили в деревне. А потом однажды приехали люди с топором и пилою, свалили сухое дерево и увезли на
дрова. Шёл как-то раз лесник из деревни, и ребята с ним тоже пошли в лес за ягодами. Дошли до середины поля, а укрыться от солнца негде, один пень у дороги торчит. Поглядел на него лесник, рукой махнул.

У кого же это, – говорит, – хватило совести Передышку сгубить? Выжгли дыру у самого корня, да ещё всю кору со ствола ободрали. Стыдно стало ребятам. И рассказали они обо всём леснику. Тот покачал головой.
– Ну, – говорит, – что было, то было, а теперь надо вам вашу ошибку исправлять.
Ребята обрадовались. Только как же её исправить?
– А вот как, – сказал старик. – Осенью выкопаем мы в лесу молодые берёзки и всю дорогу ими обсадим. Так и решили. Было это лет десять назад. А теперь от деревни до леса вся дорога деревьями и кустами обсажена. А посередине пути торчит старый широкий пень. В этом месте по-прежнему все садятся передохнуть. И место это по-прежнему „Передышкой” называется.

совесть – խիղճ
лесник – անտառապահ                                
пень – կոճղ

а) Согласны ли вы с тем, что…
1. Когда наступила весна, Передышка покрылась зелёной листвой.
Да
2. Берёза засохла, потому что ветер обломал её ветви.
Нет
3. Передышку срубил лесник.
да
4. Ребятам стало стыдно, и они ничего не рассказали леснику.
да
5. Лесник посадил вдоль дороги новые молодые берёзки.

да

б) Письменно опишите берёзу, используя данные ниже слова.
Передышка была-большая, высокая, развесистая, Передышка стала-сухая, зелёная,
тёмная, ободранная, голая.
Слова для справок: большая, высокая, развесистая, сухая, зелёная,
тёмная, ободранная, голая.

5-րդ դասարան·մաթեմատիկա

Ուղղանկյունանիստ

  • Քանի՞  կող, գագաթ, նիստ  ունի ուղղանկյունանիստը։
    Ուղղանկյունանիստն ունի 12 կող, 8 գագաթ ու 6 նիստ։

    2.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի  ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5դմ, 7դմ,  8դմ։
    280դմ

    3.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝  2 դմ,  12 սմ, 10 սմ։
    240դմ

    4.Հաշվեք 6 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
    216դմ

    5.Հաշվեք  5 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
    125դմ

    6.Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 15սմ, 16սմ, 17 սմ։
    4080դմ

    7.Ո՞ր ուղղանկյունանիստի ծավալն  է ավելի  մեծ, որն ունի 7սմ երկարություն, 5սմ լայնություն և  10սմ բարձրություն, թե՞ այն ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, որն ունի 10սմ երկարություն, 7սմ լայնություն և  5սմ բարձրություն։
    Նույնն էն։
    10×7+10×5+5×7=2155=310 սմ քառ․

    8.Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
    5 դմ, 4 դմ,  6 դմ։
    120դմ

    9.Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
    3 դմ,  6 սմ, 10 սմ։
    180դմ

    10.Հաշվեք  7 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
    343դմ

5-րդ դասարան·Մայրենի

Մայրենի 93-99 էջէր



93. Ամեն շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր ե կազմի՛ր բաղադրյալ բառեր:

Ա. Գետակ, լուսավոր (լուս), գրիչ (գր), անսիրտ (սրտ), միտք, քարոտ:

Բ. Ան-, -ավոր, -իչ, -ակ, -֊ք, -ոտ:

94. Նախորդ վարժության Ա և Բ խմբերի տարբերությունը բացատրի´ր : Ինչպ՞ես կանվանես Բ խմբի մասնիկները:
Ես Բ խմբի մասնիկները կանվանեմ ածանցներ։

97. Տրված բառաշարքերից ընտրի՛ր այն բառերը, որոնք ածանցավոր են և արմատն ածանցից գծիկով բաժանի´ր, որոնք ածացներ չունեն, դեղին գույն ներկիր:

Օրինակ՝
ձկնիկ — ձկն (ձուկն) — իկ:

Տնակ — տն (տուն) — ակ:

ա) Շապիկ –
 մկնիկ – մուկ+իկ
զատիկ – զատ+իկ
ծաղիկ – ծաղ+իկ
մայրիկ – մայր+իկ
աղջիկ – աղջ(աղջնակ)+իկ
շնիկ – շն(շուն)+իկ
փիսիկ – փիս(փիսո)+իկ
գեղեցիկ —
կապիկ – կապ+իկ
փոքրիկ – փոքր+իկ
սիրունիկ – սիրուն+իկ
կողիկ – կող(կոտլետ)+իկ
թիթեռնիկ – թիթեռն(թիթեռ)+իկ
ծիտիկ – ծիտ+իկ
քթիկ – քթ(քիթ)+իկ
տոտիկ – տոտ+իկ
մատիկ – մատ+իկ

բ) Գնդակ – գնդ(գունդ)+ակ
գետակ – գետ+ակ
վանդակ – վանդ+ակ
ելակ —
կատակ – կատ+ակ
նապաստակ – նա+պա+ստակ
առվակ — առ+վակ
զավակ – զա+վակ
բակ —
գուշակ – գու+շակ
որդյակ — որդ(որդի)+յակ
դղյակ — դղ(դուռ)+յակ
կտակ —
պատանյակ – պատան(պատանի)+յակ
թիակ —
թակ —

բլրակ – բլր(բլուր)+յակ
վարդակ – վարդ+ակ
սոխակ – սոխ+ակ
մահակ – մահ+ակ
մոծակ – մոծ+ակ

գ) Գայլուկ
բուկ
մանուկ – ման(մանչ)+ուկ
գառնուկ – գառ+նուկ
ձագուկ – ձագ+ուկ
ձուկ
ձիուկ – ձի+ուկ
բազուկ – բազ+ուկ
մուկ
աղմուկ – աղմ+ուկ
հատուկ – հատ+ուկ
մարդուկ – մարդ+ուկ
պոչուկ – պոչ+ուկ
վհուկ – վհ+ուլ
ձմերուկ – ձմեր+ուլ

99. Տրված բառերից կամ արմատներից նոր բառեր կազմիր՝ ակ, իկ, ուկ ածանցներով: դեղինով ընդգծիր այն բառերը, որոնց նշված ածանցները փոքրացնում կամ քնքշացնում են:

ա) Թափանցիկ(ել), շրջուկ(ել), մարտիկ(նչել), սրտիկ
 բ) Ճաշիկ, ախորժակ, սահունակ, պահակ, ընդունակ(ել), մոլորակ(ել), բռնակ(ն):