Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ² է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մա­կերեսի 16 %-ը։
բ) Լուծում
900 x 1 = 900
900 : 100 = 9
Պատ.՝ 9 սմ քառ.

ա) Լուծում
900 x 16 = 14400
14400 : 100 = 144
Պատ.՝ 144 սմ քառ.

2) Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։
300 x 20/100= 6000 : 100= 60
 Պատ.՝ 60 հատ
3)Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։
Լուծում
1500 x 30/100= 45000 : 100= 450, 1500 – 450= 1050
1500+1050=2550
4)Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի ­1/4մասը։ Ճանապարհի քանի՞ տո­կոսն է նա անցել։
25%-ը
Առաջադրանքներ(տանը)
5)Որքա՞ն է 536-­ի 100 %­ը։
536
6) Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։
1)500×10:100= 50
2) 500+50=550
7)Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։
900×15:100=135
800×20:100=160
Պատ՝ ավելիշատ է 800-ի 20 %
8)Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին. 
ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը.
1×100=100
100:10=10%
բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները.
1տոննա=1 ցենտները
1×100=100
100:10=10%
գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։
1000×100:10000=10%
Լրացուցիչ առաջադրանք
9)Ուսանողի թոշակն ավելացել է 2 անգամ։ Քանի՞ տոկոսով է ավելացել թոշակը։
100%-ով

Լեզվի ամենափոքրիկ միավորը հնչյունն է, հնչյունից հետո տառն է, տառերի խմբից կազմվում է բառ, բառերից` բառակապակցություն, բառակապակցություններից նախադասություն, իսկ նախադասություններից տեքստ։
Բառակազմություն
Բառերը ըստ տեսակի և ձևի լինում են` պարզ, ածանցավոր և բարդ։ Ածանցները լինում են, նախածանցներ և վերջածանցներ։
Պարզ բառեր-գիրք, սեղան, շիշ, աչք
Ածանցավոր բառեր-դժբախտ, անգլուխ, թափառական, տգետ
Բարդ բառեր-գրչատուփ, հեռախոս, մազակալ, զգեստապահարան
Գոյականներ
Հատուկ գոյականներ — Անահիտ, Դեբեդ, Հունաստան
Հասարակ գոյականներ — հայրիկ, գետ, քարեր
1. Անահիտը հայրիկի հետ գնացին վարսավիրի մոտ։
2. Արմենը և Հայկը քարերը գցում էին Դեբեդ գետի մեջ։
3. Հունաստանում Լիան առաջին անգամ էր։
Ածական անուն
Ածականը ցույց է տալիս ինչպիսություն որպիսություն։
Ածականները լինում են որակական և հարաբերական։
Հարաբերական ածականները ունեն համեմատության աստիճաններ։
Համեմատության աստիճաններն են՝ դրական, բաղդակական և գերադրական։
Օրինակներ՝
Լավ, ավելի լավ, լավագույն
Գեղեցիկ, ավելի գեղեցիկ, ամենագեղեցիկ

Закрепляем пройденную тему.
Образуйте множественное число существительных:
дом-дома
книга-книги
окно- окнои
стол-столы
человек-люди
ребенок- дети
ухо-уши
глаз-глаза
рот-рты
рука-руки
. волос-волосы
цветок-цветы
стул-стулы
яблоко-яблоки
машина-машины
сын-сыновя
, дочь-дочери
стакан-стаканы
небо-небеса
ноготь-ногти
Вопросы к пройденной теме :
Какие существительные употребляются только в единственном числе ?
пальто,кофе,тюль, сахар, чай
Какие существительные употребляются только во множественном числе ?
брюки, весы, очки, часы, бусы, ножницы, штаны.
Домашняя работа:
Запишите форму множественного числа существительных.
Торт -торты
судно -суда
фронт-фронты
мать -матери
месяц-месяцы
утенок – утята
катер -катера
собака-собаки
курица-курицы
камень-камни
сон-сонсны
телефон-телефоны
зуб-зубы
язык-языки
врач-врачи
мяч-мячи
класс-классы
друг-друзья
родитель-родители
карта-карты
нож-ножы
орел-орлы
2.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме множественного числа:
ученицы, брюки, кресла, ножницы, весы, птицы, ворота, улицы, шашки.
3.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме единственного числа:
кофе, кот, молоко, гора, какао, парта, мед, сливки, сахар,чай,

1) Ունենք վեց թվերի հաջորդականություն, որում յուրաքանչյուրհաջորդ թիվ 2 անգամ մեծ է նախորդից։ Քանի՞ անգամ է այդհաջորդականության վերջին թիվը մեծ երկրորդից։

2

4

8

16

32

64

64:4=16

3

6

12

24

48

96

96:6=16

2) Երկու գումարելիներից մեկը 2004 է և գումարի ­3/7—ն է։ Գտե՛ք երկրորդ գումարելին։

2004:3=668

668×7=4676

4676-2004=2672

3) 8 փոքր տակառների ընդհանուր տարողությունը 96 լ է։ Քանի՞լիտր հեղուկ կտեղավորվի 7 մեծ տակառներում, եթե նրանցից յուրա քան չյուրի տարողությունը 19 լ­ով ավելի է, քան փոքր տակառինը։

96:8=12լ (մեկ տակառ)

12+19=31լ (մեկ մեծ տակառ)

31×7=217լ (յոթ մեծ տակառ)

Պատ․ 217լ

4) Երկու կայարանների հեռավորությունը 4000 կմ է։ Չվացուցակի համաձայն՝ մարդատար գնացքն այդ ճանապարհը պիտի անցնի50 ժամում։ Գնացքը 2100 կմ անցել է 30 ժամում։ Ի՞նչ արագությամբ պիտի ընթանա գնացքը դրանից հետո, որպեսզի ժամանակին տեղ հասնի։

2100:30=70կմ/ժ

4000-2100=1900կմ

50-30=20ժ

1900:20=95կմ/ժ

Պատ. 95կմ/ժ

5) Երկու գումարելիներից մեկը 644 է և գումարի 4/5—­ն է։ Որքանո՞վ է այդ գումարելին մեծ մյուսից։

644:4×5=805

805-644=161

644-161=482-ով մեծ

Պատ. 482-ով մեծ

6) Քանի՞ կիլոմետր կանցնի ավտոբուսը 7 ժամում, եթե նրա արա­ գությունը 2 անգամ փոքր է մեքենայի արագությունից, որը 5 ժա­մում անցնում է 560 կմ։

560:5=112կմ/ժ (Ավտո)

112:2=56կմ/ժ (Ավտոբուս)

56×7=392կմ

Պատ.392կմ

7) Համեմատե՛ք թվերը.

ա)69/200 < 5/3

բ)901/1000 < 8.7/9

գ)4.6/25 > 42/125

դ)3/2500 < 823/17

ե)137/26 < 497/98

զ)14.5/8 > 353/24

1. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում քայքայման։
   Այն ռեակցիաները, որոնց ընթացքում որևէ բարդ նյութ քայքայվում է առաջացնելով մեկ այլ նյութեր, որոնք կարող են լինել բարդ կամ պարզ կոչվում են քայքայման ռեակցիաներ։
2. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում միացման։
   Այն ռեակցիաները,որոնց ընթացքում երկու և ավելի նյութերի միացումից առաջանում է մեկ նոր նյութ կոչվում է միացման ռեակցիա։
3. Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Ի՞նչ քիմիական ռեակցիա է տեղի ունենում։
   2500 աստիճան C-ի ժամանակ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Այդ ժամանակ տեղի է ունենում քայքայման ռեակցիա։
4. Բերվածներից որո՞նք են միացման ռեակցիա։
   ա) C+O2 =CO2-միացման ռեակցիա
   գ)H2+S=H2S-միացման ռեակցիա

Աղջիկը ուներ եղբայր, որը հաշմանդամ էր։ Եվ այդ պատճառով քուկրը նրան ատում էր, և դպրոցում ընկերոիհիների հետ նրան ծաղրում։ Աղջիկը հորը բողոքում էր, թե եղբայրը միշտ նրան խանգառում է, իսկ հայրը ոչինչ չեր անում։ Աղջկա ծննդյան օրը եղբայրը և հայը որոշեցին աղջկան միասին շնորհավորեին։ Բայց երբ եղբայրը բերում էր ծննդյան տորթը, նա ընկավ և տորթը փչացավ։ Աղջիկը զայրացավ, և լացելով գնաց տուն։ Հայրը եկավ և պատմեց աղջկան, որ եղբայջը հաշմանդամ է նրա պատճառով։ Երբ նրանք փոքր էին աղջլա խաղալիքը գլորվեց փողոցին։ Եվ երբ աղջիկը ուզեց խաղալիքը վերցնել մեքենան արդեն մոտենում էր, և եղբայրը փրկեց քրոջը, բայց կորցրեց իր մեկ ոտքը։ Աղջիկը երբ այդ լսեց,վազեց եղբոր մոտ և ներողություն խնդրեց։ Այդ օրվանից հետո քույրը եղբորը շատ շատ է սիրուն, և թույլ չի տա նրան նեղացնեն։

Առաջադրանքներ (դասարանում)

1) Ստուգե՛ք, որ աղյուսակում տրված են ուղիղ համեմատական մե­ծություններ, և գտե՛ք նրանց համեմատականության գործակիցը.

6:1=12:2=18:3=24:4=30:5=36:6=6
y/x=6

3:3/5=5
4:4/5=5
5:1=5
6:1.1/5=5
7:1.1/5=4.2/3

2) Հաշվե՛ք x կողմով քառակուսու մակերեսը, եթե x = 2 սմ, 3 սմ, 4 սմ, 5 սմ։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինեն արդյոք քառակուսու մակե­րեսը և նրա կողմի երկարությունը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։
5 սմ։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինեն արդյոք քառակուսու մակե­րեսը և նրա կողմի երկարությունը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

Մակերես	4	9	16	25
Կողմ	2	3	4	5

Ուղիղ համեմատական չէ, որովհետև 4:2 հավասար չէ 9:3, 16:4, 25:5:

3) 3 1/5կգ ապրանքի համար վճարել են 19520 դրամ: Որքա՞ն է պետք  վճարել նույն տեսակի 112կգ ապրանքի համար:
19520 : 3.1/5 = x : 1.1/2
x=19520 x 1.1/2 : 3.1/5=9131.4/16 դրամ

4) Հետևյալ մեծություններից որո՞նք են ուղիղ համեմատական.

ա) անցած ճանապարհը և արագությունը, եթե ժամանակը հաստատուն է, 
Այո

բ) եռանկյան կողմը և պարագիծը,
Այո

գ) ուղղանկյունանիստի ծավալը և բարձրությունը, եթե հիմքի մակերեսը հաստատուն է,
Այո

դ) ուղղանկյունանիստի ծավալը և բարձրությունը, եթե հիմքի կողմերի երկարությունները հաստատուն են,
Այո

ե) մարդու տարիքը և հասակը։
Այո

Լրացուցիչ (տանը)

5) x տառով նշանակենք քառակուսու կողմը, իսկ y­ով՝ նրա պարա­գիծը։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինի արդյոք x մեծությունը y մեծու­թյանը։
x=2, 4, 6
y=8, 16, 24
Պատ. Ուղիղ համեմատական է: 

6) Երկու բանվոր որոշակի ժամանակում պատրաստել են 30 մանրակ: Քանի՞ բանվոր պիտի աշխատի նույն ժամանակում 45, 90,120 մանրակ պատրաստելու համար:
Բ=2, 3, 6, 8
Մ=30, 45, 90, 120

7) Ստուգե՛ք, որ աղյուսակում տրված են հակադարձ համեմատական մեծություններ, և գտե՛ք նրանց հակադարձ համեմատականության գործակիցը.

ա) 2 անգամ փոքրանում է  
բ) 1-ով փոքրանում է

8) Հաշվե՛ք x կողով խորանարդի ծավալը, եթե x = 3 սմ, 4 սմ, 5 սմ, 6 սմ։ Հակադարձ համեմատակա՞ն են արդյոք խորանարդի ծավալը և նրա կողի երկարությունը։ Իսկ ուղի՞ղ համեմատական։

Կողմ	3	4	5	6
Ծավալ	27	64	125	216

Այս աղյուսակը ուղիղ համեմատական չէ:

9) 15 բանվորներ կատարել են աշխատանքը 24 օրում: Քանի՞ օրում այդ նույն աշխատանքը կկատարեին 18 բանվորներ:
24:15=x:18
x=24×18/15=432/15=28.12/15=28.4/5

10) Հետևյալ մեծություններից որո՞նք են հակադարձ համեմատական.

ա) նույն արտադրողականությամբ աշխատող բանվորների քանակը և այդ աշխատանքը կատարելու ժամանակը,
Ոչ

բ) ավազանի՝ ջրով լցվելու ժամանակը և որոշակի ժամանակահատվածում նրա մեջ լցվող ջրի քանակությունը,
Այո

գ) շենքի հարկերի քանակը և նրա բարձրությունը,
Այո

դ) տրված ծավալով հեղուկը տեղափոխելու համար անհրաժեշտ միատեսակ անոթների քանակը և մեկ անոթի տարողությունը,
Ոչ

ե) գնացքի երկարությունը և սլաքավարի խցիկի մոտով նրա անցնելու ժամանակը գնացքի հաստատուն արագության դեպքում։
Ոչ

Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:
Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր:
Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով.
– Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության:
Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր.
– Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի:
Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն.
– Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել:
– Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր:
– Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:

Հեղինակ՝ Գաբրիել Գարսիա Մարկե

Առաջադրանքներ

1. Բնութագրի՛ր գիտնականին։ 

Հոգթտթր, ուսուցանոզ

2. Ինչո՞ւ էր գիտնականը աշխարհի խնդիրների պատճառը փնտրում լաբորատորիայում։ 

Որպեսզի նրան ոչոք չշեղի։

3. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ 

Պետէ է ուշադիր լինել։

4. Քո կարծիքով ո՞ր նախադասությունը կարող է լինել գիտնականի փնտրտուքների պատասխանը։ 

Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված:

Продолжаем читать сказку   Аксакова  «Аленький цветочек».

Вопросы для обсуждения:

Сколько было у купца дочерей? Как их звали?

Какие подарки просили девочки ,чтобы отец привез для них ?

Куда ездил купец?

Каким образом и откуда купец покупал(находил) подарки для своих дочерей?

Повторяем и закрепляем пройденные темы.

Род и падеж существительных.

1.Поставьте  и  напишите  в  скобках  вопрос  и  определите     падеж   существительного.

1.Катались (на чём?)  на  машине. (предложный падеж).

2.Шли (по чему?)  по  площади. (дательный падеж).

3.Отплыл (от чего?) от  причала. (родительный падеж).

4.Подбежал (к чему?) к кровати. (дательный падеж).

5.Прыгает (Кто?) белка. (именительный падеж).

6.Достали (что?) мяч. (именительный падеж)

7.Гуляли (за чем?) за школой. (творительный падеж).

8.Написал (в чём) в тетради. (предложный падеж).

9.Кружились (в чём?) в воздухе. (предложный падеж).

10. Мылись (чем?) шампунем. (творительный падеж).

2.Определите род имён существительных. Составьте словосочетания.

Страшное существо — ср.р, хороший шампунь — м.р, солённое море — ср.р, странный депутат — м.р, каменная перила — ж.р, весёлый дружище — м.р, белая курица — ж.р, высокий секретарь — м.р, длинная биография — ж.р, дорогой адвокат — м.р, вкусный окунь — м.р, красное желе — ср.р, болючая мозоль — ж.р, белая сорока — ж.р, рыжая собака- ж.р, старый библиотекарь — м.р, красивый юноша — м.р, деревянная дверь — ж.р, длинное поле — ср.р, школьная тетрадь — ж.р, спелое яблоко — ср.р, жадный обжора — м.р, случайная авария — ж.р.

Классная работа
Определи, верно ли имена существительные мужского ,женского и среднего рода распределены по столбикам.

М.р	Ср.р	Ж.р.
Носорог-правильно	Сторож-неправильно(м.р)	Анна-правильно
Ночь-неправильно(ж.р)	Солнце-правильно	Кукла-правильно
Звездопад-правильно	Рассказ-неправильно(м.р)	Шишечка-правильно
Варежка-неправильно(ж.р)	Стихотворение-правильно	Дядя-неправильно(м.р
Сочинение-неправильно(ср.р)	Пение-правильно	Подсказка-правильно

Домашнее задание
1.Учебник стр. 23 упражнение 9
2.Составь сочетания имен существительных со словами мой, моя, мое, укажи род.
Свеча—моя (ж.р)
полотно-моё (ср.р)
друг-мой (м.р)
взгляд-мой (м.р)
дочка-моя (ж.р)
вьюга-моя (ж.р)
ружье- моё (ср.р)
озеро-моё (ср.р)
кроссворд-мой (м.р)
жилище-моё (ср.р)
3.Определи род существительных, запиши слова в три столбика. Над столбиками напиши м.р, ж.р, ср.р.
М.р Ж.р Ср.р
кино Жидкость питье
килограмм киносъемка новоселье
подъезд рассада
троллейбус поездка
свет