1․ Դարձվածքների բառարանից օգտվելով գտի՛ր տրված դարձվածքների բացատրությունը։ 
Գլուխ տալ — անգործության մատնվել
Մատը մատին չտալ — ծուլանալ,
Գլուխը կորցնել — ուրախությունից շփոթմունքի մեջ ընկնել
Թիկունքին կանգնել — մարդու կողքին կանգնել, կամ օգնել
Լեզու թափել — խոսքերով համոզել
Աչքը ջուր կտրել — երկար սպասել
2․ Գտի՛ր տրված արևմտահայերեն բառերի հոմանիշները։
Յարմար — Ձեռնտու
համակ — ամբողջ
ճարտար — ճարպիկ
հիանալի — հրաշալի
ձախաւեր — անճարակ
3․ Նշվածներից ո՞ր ածանցն է միանալով աշուն արմատին, նոր բառ կազմում։
Ային, ական, ություն, ավոր, եղեն, ավետ, անոց, ավոր։
Աշնանային
4.Եթե բառերը ճիշտ առանձնացնես և կետադրես, թաքնված առածները կկարդաս։
Ձմեռվա փուշը ,ամառվա նուշն է։
Արգելվածպտուղը միշտ քաղցր է լինում։
Հագուստի նորն է լավ ,ընկերոջ հինը։
Ես աղա ,դու աղա ,բա մեր աղունն ով աղա։

Սեպտեմեր
Իմ առօրյան և նախասիրությունները — սեպտեմբերի 6
김 지소/Կիմ Ջիսու — սեպտեմբերի 13
«Մեր Հայրենիքը» — սեպտեմբերի 14
Ինչպես նորոգել աշխարհը — սեպտեմբերի 19
Հարգիր քո եղբորը — սեպտեմբերի 22
Հնչյունաբանություն — սեպտեմբերի 26
Կոմիտաս Վարդապետ — սեպտեմբերի 28

Հոկտեմբեր
Գ-Կ-Ք-ի ուղղագրությունը — հոկտեմբերի 3
Դ-Տ-Թ-ի ուղղագրությունը — հոկտեմբերի 4
Ձ-Ծ-Ց-ի ուղղագրությունը և ուղղախոսությունը — հոկտեմբերի 10
<<Եռյակ>> — հոկտոմբերի 10
Աֆորիզմներ — հոկտեմբերի 10
Իմ ընտանիքը — հոկտեմբերի 10
Ըստ ինձ իմ թերի և թույլ կողմերը — հոկտեմբերի 11
Իմ սիրելի կենդանին — հոկտեմբերի 11
Իմ Երևան — հոկտեմբերի 12
«Թմկաբերդի առումը» վերլուծել — հոկտեմբերի 15
Ծույլի հանգստյան օրը — հոկտեմեբրի 20
Անդաստան — նոյեմբերի 1

Կրկնենք անցածը
Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Որո՞նք են ամենամեծ և ամենափոքր երկնիշ բացասական ամբողջ թվերը։
Բացասական — Ամենամեծ՝ -99, ամենափոքր՝ -10
Ամբողջ — Ամենամեծ՝ 99, ամենափոքր՝ 10
2) Գրե՛ք ստորև բերված նախադասությունները՝ օգտագործելով + և – նշանները.
ա) Գիշերը օդի ջերմաստիճանը եղել է զրոյից 8⁰ ցածր, իսկ ցերեկը՝ զրոյից 2⁰ բարձր։
Գիշերը՝ -8, ցերեկը՝ +2⁰

բ) Մակընթացության ժամանակ ջրի մակարդակը եղել է 0 նշագծից 315մ-ով բարձր, իսկ տեղատվության ժամանակ՝ 2110մ-ով ցածր։
Մակընթացության ժամանակ՝ +315, տեղատվության ժամանակ՝ -2110

գ) Մեխիկո քաղաքը գտնվում է ծովի մակերեւույթից 2240 մ բարձրության վրա, իսկ Աստրախան քաղաքը՝ ծովի մակերեւույթից 25մ ցածր։
Մեխիկո՝ +2240մ, Աստրախան՝ -25մ
3) Մեքենայի բաքի 1/4-ը լցնելու համար պահանջվում է 50 վայրկյան: Բաքի ո՞ր մասը կլցվի 1 րոպեում:
1/4 — 50 վարկյան
x — 1 րոպե
x=1×1/4:50=1/200
4) Ոսկերիչը 30 ոսկե մատանի պատրաստելու պատվեր ստացավ։ Պահանջված ժամկետում նա հասցրեց պատրաստել միայն 24 մատանի։ Քանի՞ տոկոսով կատարեց ոսկերիչը պատվերը։ Քանի՞ տոկոսով նա թերակատարեց պատվերը։
30 — 100%
24 — x
x=24×100:30=80%
100%-80%=20%
80% կատարեց, 20% թերակատարեց

Լրացուցիչ(տանը)
5) Գոյություն ունե՞ն արդյոք ամենափոքր բացասական եւ ամենամեծ դրական թվեր։
Ոչ, գոյություն չունեն:
6) Ասե՛ք այն երեք հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից՝
ա) ամենափոքրը –7-ն է
—5, —6, —7
բ) ամենամեծը –5-ն է
—5, —6, —7
7) Քանի՞ տոկոսով կփոքրանա քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը փոքրացնենք 20 %-ով։
Այն կփոքրանա 20%-ով։
8) Թիվը փոքրացրել են 20 %-ով։ Քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնել ստացված թիվը, որպեսզի նորից ստացվի տրված թիվը։
25%-ով։

Անդաստան
Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան
կայլակի-կհոսի
թող ըլլա-թող լինի
ցորյանի-ցորենի
աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ
1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․
Ակոս — գործիքով բացած փոս։
կոչնակ — կանչող ձանգ
գյուղակ — փոքր գյուղ
բերրիություն — առատ բերք
ցող — բարակ մանր անձրև
արածանին — արածել
օրհներգություն — օրհներգ
գերանդի — երկար կոթի վրա ամրացվող սուր՝ խոտ և հացաբույսեր հնձելու համար
ամբար — մառան
բերկրություն — բերկրանք
հորդել — լցվել
2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։
Հեղինակն ուզում է, որ ամբողջ աշխարհում խաղաղություն լինի։ Արևելքում՝ խաղաղություն և օրհներգություն, Արևմուտքում՝ բերրիություն, ծիլ ու ծաղիկ, Հյուսիսում՝ առատություն, Հարավում՝ պտղաբերում և սիրերգություն։
3. Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:
Քնարական հերոսը երազում է ունենալ բերրի և պտղաբեր հողով լի հայրենիք, որտեղ օրհնություն է հնչում, անտառներում, դաշտերում ծիլ ու ծաղիկ է, ոչխարները հանգիստ արածում են, գինին լցվում է բաժակների մեջ , և հնչում են բարեմաղթանքներ։ Հերոսի համար շատ կարևոր է, որ աշխարհի չորս կողմերում լինի խաղաղություն։
4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):
Կավելացնեի այստեղ մանուկների ծիծաղն ու ուրախ խաղը։
5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:
Խաղաղություն թող ըլլա
Մեր երկրի համար շատ կարևոր են խաղաղ սահմանները։ Այդ իսկ պատճառով ես ընտրեցի նման վերնագիր։
6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

Առաջադրանքներ (դասարանում)

1) Ի՞նչ են նշանակում հետևյալ գրառումները.
A (–7) — Նշանակում է 0-ից 7 միավոր ձախ
B (+8) — Նշանակում է 0-ից 8 միավոր աջ
C (–4) — Նշանակում է 0-ից 4 միավոր ձախ
D (+21) — Նշանակում է 0-ից 21 միավոր աջ
E (–50) — Նշանակում է 0-ից 50 միավոր ձախ
F (–100) — Նշանակում է 0-ից 100 միավոր ձախ
2) Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝
ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ
3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ
-5
3) Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր. 

A) -5
B) -3
C) -2
D) 1
E) 3
F) 5
4) A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝
ա) -9
B կետը գտնվում է A կետից ձախ, և ունի 5 միավոր հեռավորություն A կետից։

բ) -1
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 3 միավոր հեռավորություն A կետից։

գ) +3
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 7 միավոր հեռավորություն A կետից։

դ) +10
B կետը գտնվում է A կետից աջ, և ունի 12 միավոր հեռավորություն A կետից։

Լրացուցիչ (տանը)

5) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 12սմ է, 1 սմ է։

6) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։ 

7) Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։
Ամենից ձախ՝ G (-10)
Ամենից աջ՝ E (+8)
8) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

9) Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև. 
ա) –5 և 3
6

բ) 0 և 4
3

գ) 7 և 15
7

1օրը=300×30:100+10=100
2օրը=100×45:100+5=50
3օրը=300-150=150, 150×40:100+20=80
4օրը=180×20:100+4=40
5)300-(100+50+80+40)=20կգ
6)180×100:300=60%

20), x+7x=48
8x=48
x=48:8=6 դույլ
21), (x+15)-17=16
x+15=16+17=33
x=33-15=18
23) (x+3)+(x+2)=52
2x=52+3-2=54
x=54:2=27
52-27=25
Պատ՝ առաջին դասարանում

24), 350:50=7
25), 280:14=20
120:20=6
26) , 3x+8=65
3x=65-8=57
3x=57
x=57: 3=19
27) (a-13)x2=44
a-13=44:2=22
a=22+13
a=33
28), a+3a=92
4a=92
a=92:4
a=23
29), a:4-7=32
a:4=33+7=40
a=40×4=160
30), (a+23)x3=250-34
(a+23)x3=216
a+23=216:3=72
a=72-23
a=49

Ծույլի հանգստյան օրը
Մի ծույլ մարդ կար: Ողջ օրը անց էր կացնում թաղտին պարկած: Այս անբանը մի օր երազում տեսավ, որ ինքը դաշտում, քրտինքի մեջ կորած, աշխատում է: Առավոտյան արդնացավ թե չէ, կանչեց կնոջն ու պատվիրեց.
-Ինձ այլևս ծույլ չասես: Ողջ գիշեր աշխատել եմ:
Ասաց ու իրենից գոհ՝ պառկեց:
Հենց այդ ժամանակ պատուհանի մոտով անցնող հարեվանը մի կտոր գաթա դրեց լուսամուտի գոքին ու ասաց.
–Տեղիցտ վե՛ր կաց, մոտեցի՛ր լուսամուտին: Քեզ համար այնտեղ գաթա եմ դրել:
-Ի՜նչ ես ասում, ես այսոր տեղիցս չեմ շարժվելու, քանի որ ողչ գիշեր աշխատել եմ: Այսօր իմ հանգստյան օրն է:
2.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:
Հորդահոս-արագահոս, սառնորակ-բարձրորակ, անուշահամ-քաղցրահամ, կենսագիր-ձեռագիր, զբոսանավ-սուզանավ, կարմրազգեստ-շևազգեստ, գայլաձուկ-շնաձուկ:
3. Տրված բառերի վերջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բառեր:
Բարձրախոս-Բարձրորակ, դեղնակտուց-դեղնագորշ, աշխարհամարտ-աշխարհաբառ, ծովածոց-ծովաբան, լեռնագնաց-լեռնաբերձ, սրբավայր-սրբագիր:

Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Երկու ամբողջ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ.
ա) դրակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
բ) բացասակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
գ) դրակա՞ն թիվը, թե՞ բացասական։
2) x թիվը դրակա՞ն է, թե՞ բացասական, եթե` 
ա) x > 0 — դրական
բ) x < 0 — բացասական
3) Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.
ա) 0 > –3,      դ) –1 < 1,         է) –13 < 2,
բ) –4 < 2,       ե) 5 > –3,         ը) –1000 < 1,
գ) –3 > –10,   զ) –16 < –12,   թ) 25 > –25։
4) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք փոքր են՝ 
ա) 4-ից—3, 2,1,0 ,-1, -2, -3
բ) 0-ից—-1 ,-2, -3, -4, -5, -6, -7
գ) 6-ից—5, 4, 3, 2, 1, 0 , -1
դ) –1-ից—-2, -3, -4, -5, -6, -7, -8
ե) –5-ից—-6, -7, -8, -9, -10, -11, -12
զ) –10-ից—-11, -12, -13, -14, -15, -16, -17
է) 3-ից—2, 1, 0, -1, -2, -3, -4,
ը) –3-ից—-4, -5, -6, -7, -8, -9, -10,

Առաջադրանքներ(տանը)
5) Գրե՛ք հետևյալ թվերը` 
ա) աճման կարգով. 31, –1, – 7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,
-11, -7, -6, -2, -1, 0, 7, 24, 31
բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։
13, 12, 4, 1, 0, -3, -7, -8, -11, -17, -30
6) Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ արժեքները, որոնք աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.
ա) 0 < 1,2 < 3,
բ) –4 < -3, -2, -1 < 0,
գ) –4 < -3, -2, -1, 0, 1, 2 < 3,
դ) –5 < -4, -3, -2, -1, 0 , 1, 2, 3, 4, < 5,
ե) –14 < -13, -12, -11, -10, -9, -8, -7, -6, < –5,
զ) –28 < -27, -26, -25, -24, -23, < –22։
7) Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.
ա) 11-ը մեծ է 0-ից—,11>0
բ) –7-ը փոքր է 0-ից—, -7<0
գ) –10-ը բացասական թիվ է—,-10<0
դ) 2-ը դրական թիվ է—2>0
8) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝
ա) –3-ից, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4
բ) –6-ից, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1
գ) –7-ից, -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0
դ) 0-ից, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
ե) 2-ից, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
զ) 10-ից, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17
է) –5-ից, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2
ը) 5-ից, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12