Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Թվարկե՛ք մագնիսից ձգվող նյութեր:
Մագնիսից ձգվում են՝ կոբալտ, երկաթ, պողպատ, նիկել և դրանց համաձուլվածքները։
2. Ո՞ր մարմիններն են կոչվում հաստատուն մագնիսներ:
Այն մարմինները, որոնք երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները, կոչվում են հաստատուն մագնիսներ։
3. Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում մագնիսի բևեռներ:
Մագնիսի ծայրամասերը, որտեղ մագնիսական ուժը ամենաուժեղն է, կոչվում են մագնիսի բևեռներ (հյուսիսային և հարավային)։
4. Ինչպե՞ս են փոխազդում մագնիսների` ա. նույանուն բևեռները, բ. տարանուն բևեռները:
Նույնանուն բևեռները՝ իրար վանում են։ Տարանուն բևեռները՝ իրար ձգում են։
5. Ինչպե՞ս կարել է որոշել մագնիսի բևեռները, եթե դրանք նշված չեն մագնիսի վրա:
Մագնիսը կախում են թելով կամ մոտեցնում կողմնացույցի սլաքին։ Հյուսիս ցույց տվող բևեռը՝ հյուսիսային բևեռ է: Մյուսը՝ հարավային բևեռ։
6. Պողպատե երկու չորսուներից միայն մեկն է մագնիսացված: Չօգտագործելով ոչինչ, բացի այդ չորսուներից, ինչպե՞ս կարելի է տարբերել մագնիսացած չորսուն:

Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ի՞նչ նմանություն ունեն երկու լիցքերի և երկու մագնիսների փոխազդեցությունները:
Նույնանունները վանում են, իսկ տարանունները ձգում են։
2. Ո՞րն է Էրստեդի հայտնագործության էությունը:
Էլեկտրական հոսանքը ստեղծում է մագնիսական դաշտ, որը շեղում է մագնիսական սլաքը։
3. Կարելի՞ է արդյոք մագնիսական սլաքի օգնությամբ որոշել հոսանքի առկայությունը հաղորդալարում: Պատասխանը հիմնավորեք:
Այո։ Եթե հաղորդալարով հոսանք անցնի, ապա մագնիսական սլաքը կշեղվի։
4. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել հոսանքակիր կոճի բևեռները մագնիսական սլաքի միջոցով:
Մագնիսական սլաքը մոտեցնում են կոճին։ Սլաքի հյուսիսային ծայրը ձգվում է դեպի կոճի հարավային բևեռը։
5. Ինչո՞վ են տարբերվում հաստատուն մագնիսը և հոսանքակիր կոճը:
6. Ո՞րն է Ամպերի վարկածի էությունը:
Մագնիսական երևույթները առաջանում են նյութի ներսում գտնվող փոքր էլեկտրական հոսանքներից։
7. Ինչպե՞ս կարելի է համոզվել, որ դասասենյակում մագնիսական դաշտ կա:
Կողմնացույցը միշտ ուղղվում է հյուսիս-հարավ ուղղությամբ, ինչը ցույց է տալիս, որ Երկիրը ունի մագնիսական դաշտ։
8. Ի՞նչ են մագնիսական դաշտի գծերը:
Դրանք երևակայական գծեր են, որոնք ցույց են տալիս մագնիսական դաշտի ուղղությունն ու ձևը։
9. Պատկերեք հաստատուն մագնիսի և հոսանքակիր կոճի մագնիսական դաշտերի գծերը` նշելով դրանց ուղղությունները:

Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ո՞ր սարքն են անվանում էլեկտրամագնիս:
Երկաթե միջուկով կոճը, որի միջով հոսանք անցնելիս առաջանում է մագնիսական դաշտ, կոչվում է էլեկտրամագնիս։
2. Բերե՛ք էլեկտրամագնիսի կիրառության օրինակներ։
Վերելակային մագնիսներ, էլեկտրական զանգ, էլեկտրական շարժիչներ։
3. Ի՞նչ կառուցվածք ունի կողմնացույցը:
Կողմնացույցը ունի մագնիսական սլաք, շրջանաձև սանդղակ և առանցք։
4. Որտե՞ղ են տեղակայված Երկրի մագնիսական բևեռները:
Դրանք գտնվում են մոտավորապես աշխարհագրական բևեռների մոտ։
5. Ինչո՞վ է պայմանավորված մագնիսական շեղման երևույթը:
Այն առաջանում է, քանի որ աշխարհագրական և մագնիսական բևեռները չեն համընկնում։
6. Ի՞նչ է մագնիսական փոթորիկը, և ինչո՞վ է այն պայմանավորված:
Մագնիսական դաշտի ուժեղ փոփոխություն է, որը առաջանում է Արևի ակտիվության պատճառով։
7. Մագնիսացած ասեղն ամրացրեք խցանին և դրեք ջրի մակերևույթին: Ի՞նչ տեղի կունենա:

Առաջադրանք
1․ ՀՀ Սահմանադրությունից հանե՛ք այն հոդվածները, որոնք վերաբերում են ՀՀ քաղաքացիությանը։
Հոդված 48. ՀՀ քաղաքացիությունը
1. Հայաստանի Հանրապետությունում գործում է մեկ միասնական քաղաքացիություն։
2. ՀՀ քաղաքացիությունը ձեռք է բերվում և դադարեցվում է օրենքով սահմանված կարգով։
3. ՀՀ քաղաքացին չի կարող զրկվել իր քաղաքացիությունից կամ իրավունքից փոխելու այն։
4.Հայաստանի Հանրապետությունը պաշտպանում է իր քաղաքացիներին նաև արտերկրում։
5. Քաղաքացիության հետ կապված այլ հարցերը կարգավորվում են օրենքով։
2․ Համեմատե՛ք «մարդ» և «քաղաքացի» հասկացությունները։
Մարդը կենսաբանական և սոցիալական էակ է, որը ունի բնական իրավունքներ անկախ իր բնակության վայրից կամ պետությունից։ Իսկ քաղաքացին այն մարդն է, ով ունի իրավական կապ որևէ պետության հետ և ունի այդ պետության սահմանադրությամբ և օրենքներով սահմանված իրավունքներ և պարտականություններ։
3․ Թվարկե՛ք ակտիվ քաղաքացուն բնորոշ հատկանիշներ։ Իսկ դուք ձեզ համարու՞մ եք ակտիվ քաղաքացի․պատասխանը հիմնավորե՛ք փաստերով /բլոգային աշխատանք/․
Ակտիվ քաղաքացին ունի սեփական կարծիք և արտահայտում է այն քաղաքակիրթ ձևով, հետաքրքրվում է իր երկրի խնդիրներով, մասնակցում է հասարակական կյանքին, պահպանում է օրենքները, պաշտպանում է մարդու իրավունքները և օգնում է համայնքին ու հասարակությանը։ Թեև դեռ դպրոցական եմ, բայց կարծում եմ, որ ակտիվ քաղաքացի դառնալը սկսվում է փոքր քայլերից՝ պատասխանատու լինել, հարգել ուրիշների իրավունքները և մասնակցել հասարակության կյանքին։

Написать эссе: «В чём заключается сила доброты? Приведи конкретные примеры»
Сила доброты заключается в том, что она помогает людям и делает мир лучше. Даже маленький добрый поступок может поддержать человека в трудный момент. Например, можно помочь пожилому человеку донести сумку или поддержать друга, когда ему грустно. Такие поступки показывают заботу и учат людей быть добрее друг к другу. Таким образом, доброта сильна тем, что она объединяет людей и приносит в мир больше тепла. Даже маленький добрый поступок может иметь большое значение, поэтому каждому человеку важно быть добрым и внимательным к другим.

1. Ստորև բերված շարքից ընտրի՛ր նկարում նշված տարրի ենթախմբից ատոմ պարունակող թթուները և դասավորիր դրանք ըստ օքսիդիչ հատկությունների նվազման կարգի:
1)HPO3, 2)H2SO4,3)HNO3,4)HSbO3,5)HBrO4,6)H3AsO4
Որպես պատասխան ներկայացրու 1. թթուների համարները (առանց ստորակետերի և բացատների):
1) HPO3
2) HNO3
3) HSbO3
4) H3AsO4
2. Քո ընտրած թթուներից ամենաուժեղ օքսիդիչի 3.6 մոլ քանակով մոլեկուլում պրոտոնների քանակը (մոլ)։
HNO3
H p=1
N p=7
O3 p=8*3=24
p (HNO3)=(1+7+24)*3.6=115.2

2.Լրացրու աղյուսակը՝ ընտրելով իոնս միացությունը, հաշվի առնելով, որ ազոտը ցուցաբերում է −3 օքսիդացման աստիճան:
Նյութ բանաձևը — Na3N
Մոլային զանգվածը (գ/մոլ) — M (Na3N)=83գ/մոլ
Նյութի անվանումը — նատրիումի նիտրիդ

3.Քիմիական ռեակցիաներ
Ավարտի՛ր քիմիական ռեակցիաների հավասարումները . 
ՆՇԵԼ ՏԵՍԱԿԸ
KOH + HNO₃ → KNO3 + H2O — փոխանակման
Ca(OH)₂ + SO₂ → CaSO4 + H₂O — տեղակալման
Fe(OH)₃ t° → Fe2O3 + H₂O — քայքայման

4. Իրականացրե՛ք հետևյալ փոխարկումները՝ նշելով պայմանները. 
H2O ->H2 ->H2S 
H2O -> (էլեկտրոլիզ) H2 + O2
H2 + S -> H2S

5. Գրիր VA խմբի տարրերի R₂O₃ և R₂O₅ օքսիդների բանաձևերը։
N2O3
P2O5
As2O3, As2O5
Sb2O3, Sb2O5
Bi2O3
ա) Գրիր դրանց համապատասխան թթուները։
HNO3, HPO3, HSbO3, H2AsO4
բ) Նշիր օքսիդացման աստիճանը։
HNO3 — H=+1, N=+5, O3=-6
HPO3 — H=+1, P=+5, O3=-6
HSbO3 — H=+1, Sb=+5, O3=-6
H2AsO4 — H=+1, As=+6, O4=-8

Առաջադրանքներ․
1) Տրված է f(x) = √(x — 2) + 1 ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 6, բ) 2, գ) 4 կետում:
ա) f(x)=√(6-2)+1=3
բ) f(x)=√(2-2)+1=1
գ) f(x)=√(4-2)+1=√2+1
2) Տրված է f(x) = √(x + 1) ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 0, բ) -1, գ) 8 կետում:
ա) f(x)=√(0+1)=1
բ) f(x)=√(-1+1)=0
գ) f(x)=√(8+1)=3
3) Տրված է f(x) = -√(2x) ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 3, բ) —1, գ) –10 արժեքը:
ա) √(2x)=-3 լուծում չկա
բ) -√(2x)=-1
2x=1, x=1/2
գ) -√(2x)=-10
2x=100, x=50
4) Տրված է f(x) = -√(x+6)ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) −1, բ) 0, գ) −4, դ) 3 արժեքը:
ա) -√(x+6)=-1
x+36=1, x=-35
բ) -√(x+6)=0
x+36=0, x=-36
գ) -√(x+6)=-4
x+36=16, x=-20
դ) √(x+6)=-3 լուծում չկա
5) Նկարում պատկերված է y =√(x — x₀) + y₀ ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք x₀ և y₀ թվերը.

ա) y=√(x-x0)+y0
x0=0, y0=6
բ) y=√(x-x0)+y0
x0=-4, y0=0
գ) y=√(x-x0)+y0
x0=-6, y0=8
դ) y=√(x-x0)+y0
x0=12, y0=6
ե) y=√(x-x0)+y0
x0=6, y0=-14
զ) y=√(x-x0)+y0
x0=-6, y0=-2

6) Կառուցե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = √(x) — 2
բ) y = √(x) + 3
գ) y = √(x + 5)
դ) y = √(x — 3) + 5
ե) y = √(x + 2) — 8
զ) y = — √(x — 10) + 6

1) Քանի՞ երկնիշ թիվ կա, որոնց թվանշանների գումարը կենտ է:
1) 44
3) 46
2) 45
4) 47

2) Գտնել բոլոր այն երկնիշ թվերի քանակը, որոնք հավասար են իրարից տարբեր 2 պարզ թվերի արտադրյալի, որոնցից մեկը 13-ն է:
1) 3
2) 4
3) 5
4) 6

3) Քանի՞ վայրկյան է րոպեի 2/5-ը։
1) 12
2) 15
3) 24
4) 30

4) Քանի՞ անգամ 325,6 թիվը պետք է բազմապատկել 0,1-ով, որպեսզի ստացվի 0,03256:
1) 1
2) 4
3) 2
4) 3

5) Ջրի և աղի 300 գրամանոց խառնուրդում աղը 120 գրամ է: Ինչպե՞ս են հարաբերում աղի և ջրի քանակները:
1) 2:4
2) 3:2
3) 4:2
4) 2:3

6) Գտնել 3a4b²c միանդամի կարգը:
1) 2
2) 4
3) 5
4) 6

7) a³ — 3a² + a — 3 արտահայտությունը վերլուծել արտադրիչների:
1) (a — 3)(a² — 1)
2) (a + 3)(a² + 1)
3) (a — 3)(a² + 1)
4) (a + 3)(a² — 1)

8) A-ն միանիշ պարզ թվերի բազմությունն է։ Քանի՞ տարր ունի Z∩A բազմությունը:
1) 2
2) 3
3) 1
4) 4

9) Գտնել y = (x — 3)² + 1 պարաբոլի համաչափության առանցքի հավասարումը։
1) x = — 3
2) x = 3
3) x = — 1
4) x = 1

10) Գտնել x² — 2x — 5 = 0 հավասարման արմատների գումարը:
1) 5
2) -5
3) 2
4) -2

11) y = √x ֆունկցիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ:
1) Ֆունկցիան նվազող է։
2) Ֆունկցիայի գրաֆիկը x > 0 դեպքում դասավորված է Ox առանցքից ներքև:
3) Եթե 0 < x < 1 ապա x < √x:
4) Ֆունկցիայի որոշման տիրույթը դրական թվերի բազմությունն է:

12) Քանի՞ եղանակով է հնարավոր 4 կապույտ և 4 սև գրիչներից ընտրել 1-ական կապույտ և սև գրիչ։
1) 12
2) 14
3) 16
4) 10

(13-15) Գտնել արտահայտության արժեքը:

13)

1) -0,25
2) -0,4
3) 0,25
4) 1/9

14)

1)2
2) 3
3)-3
4)1

15)

1) 12
2) 2
3) 16
4) 8

(16-18) Հավասարումներ և անհավասարումներ:

16) Գտնել 3 + 2x > x + 1 անհավասարման լուծումների բազմությունը:
1) (-∞; -2)
2) (-2; +∞)
3) (-∞; 2)
4) (2; +∞)

17) Գտնել √(3x -2) ≤ 4 անհավասարման լուծումների բազմությունը:
1) [2/3; +∞)
2) (-∞; 6]
3)[2/3; 6]
4)[2/3; 14/3]

18) Լուծել x² + 5x — 6 < 0 անհավասարումը:
1) (-1; 6)
2) (-∞;-1)U(6; +∞)
3) (-6; 1)
4) (-∞; -6)U(1; +∞)

(19-20) Պրոգրեսիա
19) Գտնել (a_n) թվաբանական պրոգրեսիայի Տ₉ -ը, եթե a₃ + a₇ = 22 :
a3=a1+2d
a7=a1+6d
a3+a7=(a1+2d)+(a1+6d)=2a1+8d=22
2a1+8d/2=a1+4d=11
a9=a1+8d
a9=(a1+4d)+4d=11+4d
20) Գտնել (b_n) երկրաչափական պրոգրեսիայի b₁₀-ը, եթե (b₆)² ∙ b₁₈ = 125:

(21–22) Ավազանին միացված են երկու լցնող խողովակ: Առաջին խողովակով դատարկ ավազանը լցվում է 10 ժամում, իսկ երկրորդով՝ 15 ժամում։
21) Քանի՞ ժամում կլցվի դատարկ ավազանը, եթե երկու խողովակները բացեն միաժամանակ:
22) Առաջին խողովակը բացեցին 8 ժամով, այնուհետև փակեցին: Քանի՞ ժամ պետք է բացել երկրորդ խողովակը, որպեսզի ավազանը լցվի:

Առաջադրանքներ․
1) Օգտագործելով R շառավիղով շրջանի S մակերեսի բանաձևը` լրացրեք դատարկ վանդակները։ Օգտվեք π = 3, 14 արժեքից։

2) Ինչպե՞ս կփոխվի շրջանի մակերեսը, եթե նրա շառավիղը`
ա) մեծացվի k անգամ
Կմեծանա k² անգամ
բ) փոքրացվի k անգամ
Կփոքրանա k² անգամ

3) Քանի՞ անգամ կմեծանա շրջանի մակերեսը, եթե դրա շառավիղը մեծացվի 3 անգամ:
Կմեծանա 3 անգամ։

4) Գտե՛ք 21 սմ շառավղով և 60° աղեղով սեկտորի մակերեսը:
S=3.14*441/360*60=230.79

5) 40° աղեղով սեկտորի մակերեսը 25 դմ² է: Գտեք սեկտորի շառավիղը:
R²=25/3.14=7.96
R=√7.96

6) 10 սմ շառավիղով շրջանից կտրված է 60° աղեղով սեկտոր։ Գտեք շրջանի մնացած մասի մակերեսը։
360-60=300
S=3.14*100/360*300=261.6

7) Կրկեսի հրապարակի շրջանագծի երկարությունը հավասար է 41 մ։ Գտեք հրապարակի տրամագիծը և մակերեսը։
41=2*3.14*R
R=41/6.28=6.528
2R=13.056
S=3.14*6.528²=133.81

Միահիբրիդային խաչասերումը ուսումնասիրում է՝
ա) երկու հատկանիշի ժառանգում
բ) մեկ հատկանիշի ժառանգում
գ) երեք հատկանիշի ժառանգում
դ) միջավայրի ազդեցությունը

Դոմինանտ է կոչվում այն ալելը, որը՝
ա) չի արտահայտվում
բ) արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում
գ) արտահայտվում է նաև հետերոզիգոտ վիճակում
դ) միշտ թույլ է

Հետերոզիգոտ օրգանիզմը ունի՝
ա) երկու միանման ալել
բ) մեկ ալել
գ) տարբեր ալելներ
դ) երեք ալել

Գենոտիպը նշանակում է՝
ա) օրգանիզմի արտաքին տեսքը
բ) գեների ամբողջությունը
գ) օրգանիզմի չափերը
դ) միջավայրի ազդեցությունը

Միահիբրիդային խաչասերման երկրորդ սերնդում ֆենոտիպային հարաբերակցությունը սովորաբար լինում է՝
ա) 1:1
բ) 3:1
գ) 1:2:1
դ) 9:3:3:1

Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում հետերոզիգոտի ֆենոտիպը՝
ա) դոմինանտ է
բ) ռեցեսիվ է
գ) միջանկյալ է
դ) չի արտահայտվում

Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում երկրորդ սերնդում ֆենոտիպային հարաբերակցությունը լինում է՝
ա) 3:1
բ) 1:1
գ) 1:2:1
դ) 9:3:3:1

Հոմոզիգոտ է կոչվում այն օրգանիզմը, որը ունի՝
ա) տարբեր ալելներ
բ) մեկ գեն
գ) երկու միանման ալել
դ) երեք ալել

Ռեցեսիվ հատկանիշը արտահայտվում է՝
ա) միայն հոմոզիգոտ վիճակում
բ) միշտ
գ) միայն հետերոզիգոտ վիճակում
դ) երբեք

Երկու հետերոզիգոտ օրգանիզմների խաչասերման դեպքում գենոտիպային հարաբերակցությունը կլինի՝
ա) 3:1
բ) 1:2:1
գ) 1:1
դ) 9:3:3:1

Հարցեր
1. Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը ազոտի ենթախմբում վերևից ներքև։
2. Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ ազոտի ենթախմբում։
N, P
3. Ո՞ր տարրերն են կիսամետաղներ ազոտի ենթախմբում։
As, Sb
4. Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։ Գրիր բանաձևերը:
NH3, PH3, AsH3, SbH3, BiH3

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը
1. Ազոտի հիդրիդն է՝
ա) H₂O
բ) NH₃
գ) CH₄
2. Ո՞րն է ազոտի օքսիդը։
ա) NO
բ) CO
գ) SO₂
3. Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբից։
ա) Cl
բ) P
գ) O

Լրացնել բաց թողնվածը
1. Ազոտի ենթախմբի տարրերը արտաքին շերտում ունեն 5 էլեկտրոն։
2. Ազոտի քիմիական նշանն է N։
3. Ամոնիակի բանաձևն է NH3։