Տնային.
Սովորի՛ր

1. Անվանի՛ր 101 և 118 կարգաթիվ ունեցող տարրերը:
101=Ru
118=Sn
2. Ստորև բերված ո՞ր շարքում են միայն ոչ մետաղական տարրեր.
1) Li, Mg, P
2) Ca, C, Br
3) N, S, Ar
4) Fe, Cr, I

 Na2O
1․ Գրե’ք, մոլեկուլը կազմող քիմիական տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները (Ar): 2.5 միավոր
Ar (Na)=23
Ar (O)=16
2. Հաշվե՛ք, այդ տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (mo): 2.5 միավոր
m0 (Na)=23 x 1,66 x 10^-24=3,818 x 10^-23
m0 (O)=16 x 1,66 x 10^-24=2,656 x 10^-23
3. Հաշվե՛ք, տվյալ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr):  2.5 միավոր
Mr (Na2O)=2Ar (Na)+Ar (O)=46+16=62
4. Հաշվե՛ք, նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները: 2.5 միավոր
ω=23×2:63×100=74,19
ω=16×1:62×100=25,80

Դասարանական
Նոր թեմա 87
Հիշի՛ր
ՊՀ-ը  կազմված է յոթ պարբերություններից և ութ խմբերից:1−3 պարբերությունները կոչվում են փոքր, 4−6՝ մեծ, իսկ 7-ը՝ անավարտ: Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:
Ուղղաձիգ շարքերում՝ խմբերում  նման հատկություններով տարրերն են իրար տակ տեղադրված: Խմբերը բաժանվում են երկու ենթախմբերի՝ գլխավոր (A)  և երկրորդական  (B): 

Հարցեր.
1. Կալիումը (K) փափուկ մետաղ է, որը կարելի է կտրել դանակով:
ա) Ներկայացրո՛ւ մետաղներին բնորոշ մեկ ֆիզիկական հատկություն:
բ) Պարբերական համակարգի ո՞ր խմբին է պատկանում K տարրը:
2. Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը’ Be, Sr, Zn, Mg, Ca:
3. Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
Գլխավոր ենթախումբ
1. Be’ բերիլիում
2.
3.
4.
5.
6.
Երկրորդական ենթախումբ
1. Zn’ ցինկ
2.
3.
4․Հաշվե՛ք, նյութի՝ C3H8 հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

1. Ներկայացնել օղակաձև որդերի մի քանի տեսակներ։
Անձրևորդ, կանաչ ներեիս, նեկտոխետա, ամֆիտրիտա, ցիրատուլուս, տզրուկներ։
2. Անձրևաորդի բազմացումը։
Անձրևորդը երկսեռ է, բազմանում է կոկոնի առաջացմամբ, որի ներսում ձվաբջիջը բեղմնավորվում է։ Կլոր որդերը համարյա ամբողջությամբ մակաբույծ են, ունեն ավելի բարդ կառուցվածք, քան տափակ որդերը:
3. Օղակաձև որդերի ո՞ր ներկայացուցիչներին են օգտագործում գյուղատնտեսության մեջ։
Անձրևաորդին: Օղակավոր որդերը փխրեցնում են հողը, հողի մակերևույթից տերևների և չորացած մնացորդները տանում են հողի տակ, որոնք փտելով պարարտանյութ են դառնում։
4. Ի՞նչ է ռեգեներացիան։
Անձրևորդը ունի մարմնի վերականգնված մասերի ինքնավերականգնման բացառիկ ընդունակություն, որով էլ նման է աղեխորշավորներին։
5. Բերել ժապավենաձև որդերի մի քանի օրինակ։
Եզան երիզորդ, խոզի երիզորդ, լայն երիզորդ և էխինոկոկ։
6. Ժապավենաձև որդերի ո՞ր ներկայացուցիչներով կվարակվենք եթե ուտենք վատ եփված միս, որը վարակված կլինի տվյալ տեսակի մակաբույծով։
Մարդիկ եթե ուտեն վատ եփված միս կվարակվեն երիզորդներով: Եզան երիզորդը կատարում է ինքնաբեղմնավորում, մարմնի վերջին հատվածները արդեն պարունակում են այդ բեղմնավորված ձվերը։ Բեղմնավորված հատվածները պոկվում են մարմնից և կղանքի հետ ընկնում արտաքին միջավայր: Խոտաբույսերի հետ միասին այդ ձվերը կարող են թափանցել խոշոր եղջերավոր անասունի ստամոքս, որտեղ ձվից դուրս է գալիս թրթուռը: Մկաններում թրթուռը պատվում է թաղանթով և վեր է ածվում ֆինայի։ Ֆինան կարող է թափանցել մարդու մարմին` վատ եփված կամ քիչ տապակված մսի հետ: Այդ դեպքում աղիներում ֆինայից դուրս է գալիս երիտասարդ որդը։ Այն ամրանում է աղիքի պատին և աճում՝ առաջացնելով սեռահասուն որդ:
7. Ի՞նչ է ֆինան։
Ֆինան հեղուկով լցված թափանցիկ բշտիկի, որի ներսում գտնվում են ապագա որդի գլխիկը և վզիկը:
8. Ո՞ր մակաբույծ որդով կվարակվենք եթե սիրենք շանը կամ կատվին, որոնք վարակված են։
Էխինոկոկ։ Էխինոկոկը ամենափոքր ժապավենաձև որդն է: Ապրում է շների բարակ աղիներում, իսկ արտազատված ձվերը լինում են այդ կենդանիների մաշկի վրա՝ մազածածկույթում: Մարդիկ վարակվում են շների և կատուների հետ  հաճախ շփվելիս, երբ ձվերը կեղտոտ ձեռքերից անցնում են բերանի խոռոչ, ապա աղիներ, հետո թոքեր, լյարդ կամ այլ օրգաններ:
9. Մարտ ամսվա ֆլեշմոբ
10․ Մարտ ամսվա բլոգային աշխատանք։
Ժապավենաձև որդերի դաս
Անձրևորդի արտաքին և ներքին կառուցվածքը
Փետրվար ամսվա կենսաբանության ամփոփում
11. Հացի նախագիծ։

Դասարանում

272. ա) ոչ
բ) ոչ
գ) ոչ
դ) ոչ
ե) այո
զ) այո

273. ա) Ամենացուրտ օրը եղեկ է երեքշաբթի, -3 ասիճան։ Ամենատաք օրը՝ շաբաթ, 5 աստիճան։
բ) Ամենաշատը նախորդ օրվա համեմատ տաքացել է ուրբաթ օրը, 3 ատիճանով։
գ) Ոչ մի օր։

274.  (7, 5, 1, 7, 6, 0)

275. 3x2x1=6
(5, 0, 2)
(5, 2, 0)
(0, 2, 5)
(0, 5, 2)
(2, 0, 5)
(2, 5, 0)

Տանը

276. (3, 3, 7)
(3, 7, 3)
(7, 3, 3)

277. 1 (0, 0, 0)

278. 4×3=12

325․ Քանի որ ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը հավասար է 90 աստիճանի։ Հատևաբար
90-21=69^o

326. Քանի որ ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը 90 աստիճան է, հետևաբար՝
x+4x=5x
5x=90
90:5=18
<1=18^o
<2=72^o

330. AB=2xBC
AB=7×2
AB=14դմ

331. BC=AB:2
BC=17:2=8,5
BC=8,5

BK=6սմ, <C=30^o
BK=BC:2
6=BC:2
30^o-ի դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին
BC=2×6=12

Լրացուցիչ

<BDC=34+52=89^o

1. Որո՞նք են քիմիական արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները:
Քիմիական արդյունաբերությունը մեքենաշինության եւ էլեկտրաէներգետիկայի հետ մեկտեղ
գիտատեխնիկական առաջադիմությունն ապահովող ճյուղերն են:
Քիմիական արդյունաբերությունը սինթեզում, ստեղծում է այնպիսի նյութեր (պլաստմասսաներ, պոլիմերներ, քիմիական մանրաթելեր եւ այլն), որոնք բնության մեջ չեն լինում։
2. Ի՞նչ դեր ունի քիմիկան արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ:
Քիմիական արդյունաբերությունը սինթեզում, ստեղծում է այնպիսի նյութեր, որոնք բնության մեջ չեն լինում։
3. Ի՞նչ տեղաբաշխման առանձնահատկություններ ունի սննդի արտադրության տեղաբաշխումը:  
Արագ փչացող հումք (կաթ, խաղող, լոլիկ, շաքարի ճակնդեղ, շաքարեղեգ և այլն) մշակող ձեռնարկությունները
տեղաբաշխվում են հումքի աղբյուրների մոտ։ Միևնույն ժամանակ, դրանցից պատրաստված արտադրանքը (օրինակ` պահածո կամ շաքար) հարմար է երկարատև պահպանման և տրանսպորտային փոխադրման համար:

Խնդիրներ (դասարանում)

296. Քանի որ ABC եռանկյունը ուղղանկյուն եռանկյուն է, իսկ ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը միշտ 90^o է։ Հետևաբար՝
180-90=90
90:2=45
<A, <C — 45⁰
<B — 90⁰

297. <C=<E=180-54=126
126:2=63^o

298.

Տանը

300. <A=<B=<C=60⁰ 
AB=BC=AC=12 սմ
BD=DC=12:2=6 սմ
<D=90-60=30⁰
MC=6:2=3 սմ։
AM=12-3=9 սմ

301. <B=<C=(180-120):2=30⁰ 
BD=9 սմ
BC=18 սմ

302.

<B=<C=(180-120):2=30⁰ 

BD=9 սմ

BC=18 սմ

302. <ADB=<BDC=90⁰ 
BD=7,6 սմ
AB=BC=15,2 սմ
<C=30⁰
<A=<C=30⁰
<B=180-30-30=120⁰ 
<A=30⁰
<B=120⁰
<C=30⁰

1.Կարդա՛ Մթնշաղի անուրջներ ժողովածուի բանաստեղծություններից, ընտրի՛ր քեզ դուր եկած բանաստեղծությունը, սովորի՛ր բերանացի և ձայնագրի՛ր:
Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Հարկավոր չէ ինձ ո՛չ ծաղիկ, ո՛չ սուգ.
Հանկարծ կզարթնի ջերմ լալու փափագ,
Սիրտս չի գտնի ոչ մի արտասուք։

Իմ գերեզմանը թող լինի հեռվում,
Ուր մահացել են շշուկ, երգ ու ձայն.
Թող շուրջըս փռվի անանց լռություն,
Թող ինձ չըհիշեն, թող ինձ մոռանան։

Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Թողեք, որ հանգչի իմ սիրտը հոգնած,
Թողեք, որ լինեմ հեռավոր, մենակ,—
Չըզգամ, որ կա սե՛ր, եւ ցնորք, եւ լա՛ց…
2. Քո ընտրած բանաստեղծությունը փորձիր վերլուծել, ինչպես հասկացել ես:
Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Հարկավոր չէ ինձ ո՛չ ծաղիկ, ո՛չ սուգ.
Հանկարծ կզարթնի ջերմ լալու փափագ,
Սիրտս չի գտնի ոչ մի արտասուք։

Իմ գերեզմանը թող լինի հեռվում,
Ուր մահացել են շշուկ, երգ ու ձայն.
Թող շուրջըս փռվի անանց լռություն,
Թող ինձ չըհիշեն, թող ինձ մոռանան։

Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Թողեք, որ հանգչի իմ սիրտը հոգնած,
Թողեք, որ լինեմ հեռավոր, մենակ,—
Չըզգամ, որ կա սե՛ր, եւ ցնորք, եւ լա՛ց…

Տվյալ բանաստեղծության մեջ Տերյանը ուզում էր ցույց տալ, թե ինչքան է նա հոգնել կյանքից։ Նա ուզում էր, որ նրան թողնեն հանգիստ մահանալ, և էլ չխանգառեն։