https://lib.mskh.am/images/books/ntercaran-5.pdf

1․ Անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր։
Ես չունեմ անծանոթ բառ։

2․ Նկարագրիր այն աշխարհը, որի մասին պատմվում է։
Այն աշխարհում կաին չքնախ և բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թռթռուն՝ ժայռերի ու դաշտերի վրա։ Այնտեղ կային պայծառ ու կարկաշուն աղբյուրներ։

5․ Բացատրիր տրված փոխաբերությունները․
ա) Նա մեծացավ բոլորի աչքի առջև՝ անտես ու անհայտ։ — Նա մեծացավ և ապրում էր բոլորի աչքի առջև, նրան բոլորը տեսնում էին միշտ, բայց ուշադրություն չէին դարձնում։

բ)Բոլորից ծածուկ՝ իր մատներով շոշափում ու ու զննում էր մարդկանց սրտերը և տեսնում էր, որ քարից էին այդ սրտերը, քար ու ապառաժից։ — Բոլորի իր հետ վերաբերմունքից ն ահասկանում էր, որ նրանք անխիղճ էին և

7) Բնութագրիր տղային։
Տղան աղքատ էր, բայց ուներ նշատ բարի սիրտ։

8) Տրված մտքերից որո՞նք են համապատասխանում պատմվածքին․ պատասխանդ պատճառաբանի՛ր։
ա) Ամենակարևորը սերն է։ Սիրո պակասը ոչնչով չի լրացվում։
բ) Ուժեղ մարդը ոչ մեկի կարիքն էլ չի զգում։ Նա ինքն է լուծում իր խնդիրները։
գ) Բնության գրկում ապրող մարդը միշտ բարի է լինում, որովհետև բնության գեղեցկությունը փխրեցնում է մարդու սիրտը, նրան բարի է դարձնում։
դ) Արվեստը (երգը, բանաստեղծությունը, նկարը և այլն)ամենազորեղն է․ նա է մարդուն մարդ մարդ պահում, օգնում, որ տարբերվի մյուս էակներից։

Ես ընտրեցի Գ-ն, որովհետև երբ մարդը բնության մեջ է ծնվում և ապրում նա սովոր չի լինում հարստությանը և ժլատ չի լինում։

1) I didn’t drink (not/drink) any beer last night.
2) She got on (get on) the bus in the centre of the city.
3) What time did he get up (he/get up) yesterday?
4) Where did you get off (you/get off) the train?
5) I didn’t change (not/change) trains at Victoria.
6) We woke up (wake up) very late.
7) What did he give (he/give) his mother for Christmas?
8) I received (receive) £300 when my uncle died.
9) We didn’t use (not/use) the computer last night.
10) Did she make (she/make) good coffee?
11) They lived (live) in Paris.
12) She read (read) the newspaper yesterday.
13) I didn’t watch (not/watch) TV.
14) He didn’t study (not/study) for the exam.
15) Did he call (he/call) you?
16) Did I forget (I/forget) something?
17) What time did the film start (the film/start)?
18) He had (have) a shower.
19) Why did you come (you/come)?
20) Did he go (he/go) to the party?

1. Choose the correct sentence!
   Read the sentences and underline the correct one.
   a.
   I wented to the park yesterday.
   I went to the park yesterday.
   I goed to the park yesterday.

---

b.
Last night I did play with my little sister.
Last night I didn’t played with my little sister.
Last night I played with my little sister.

---

c.
We didn’t ate all the cake yesterday.
We didn’t eat all the cake yesterday.
We not eat all the cake yesterday.

---

d.
My parents watched me play in a tennis match at the weekend.
My parents did watch me play in a tennis match at the weekend.
My parents didn’t watched me play in a tennis match at the weekend.

---

e.
Last Christmas I writed a long letter to Santa!
Last Christmas I did write a long letter to Santa!
Last Christmas I wrote a long letter to Santa!

---

2. Find the mistake!
   Find the mistake, underline it and write the correct sentence.
   a. We visit our grandparents last month. I went to the park yesterday.
   b. Last weekend I not did any sport. Last weekend I didn’t do any sport.
   c. I didn’t wanted to get up this morning! I didn’t want to get up this morning!
   d. My dad drinked all the milk yesterday! My dad drank all the milk yesterday!
   e. Yesterday my parents didn’t went out. Yesterday my parents didn’t go out.

75. Տրված դարձվածքների իմաստները բացատրի´ր:
Օրինակ՝
ջրից չոր դուրս գալ – փորձանքից, նեղ վիճակից  ազատվել:

Սիրտ տալ-Քաջալերել, խրախուսել
Հոգին առնել-Չարաչար տանջել
Գլուխը կորցնել-Խուճապի մատնվել
Արևը խավարել-Հաջողությունը դադարել
Հալից ընկնել- Մաշվել, հյուծվել
Սիրտը վկայել-Որևէ բանի նախազգացում ունենալ
Երես ղարձնել-Հրաժարվել
Սիրտ անել-համարձակվել, հանդգնել, խիզախել
Բկին չոքել- Բռնադատել, ստիպել

76. Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ պահել, ոտքի վրա, ծայրը ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված են արտահայտությունները նախադասությունների մեջ գործածի´ր։

Օրինակ՝

1.Գիտնականը հետաքրքրվողներին իր հայտնաբերած կենդանու մարմնի բոլոր մասերը ցույց տվեց, միայն գլուխն էր կորցրել:

2.Ուրախությունից գլուխը կորցրել էր:

ա) Ուղիղ իմաստով
Հեռվից աչքիս էին ընկնում գեղեցիկ սարեր։
Անին դեռքը քաշեց կրակից։
Ջայլամը վախեցավ, և գլուխը պահեց ավազի մեջ։
Երեխաների խաղալիքը ընկավ տղու ոտքի վրա։
Վահագը և Լիան պարանը ծայրը ծայրից հասցրեցին և կապեցին։
Մինչև Նոր Տարի օրերը հաշված են։

բ) Որպես դարձվածք
Մի գյուղում կան աչքի ընկնող ծաղիկներ։
Սուսաննան ոչ մի կերպ ձեռք չեր քաշում իր որոշումից։
Պարապունքներին տղան միշտ գլուխ էր պահում:
Պարապունքների հետ միասին, ես իմ դասերը ծայրը ծայրին եմ հասցնում:
Տատիկը թեև շատ վատառողջ էր, բայց ամբողջ օրը անց էր կացնում ոտքի վրա:
Մի ընտանիք ծայրը ծայրին հասցնելով ապրում էր մի խղճուկ տնակում։
Թշնամու օրերը հաշված են։

Պարապունքների հետ միասին, ես իմ դասերը ծայրը ծայրին եմ հասցնում:

 Օրինակ՝

բարձր հասակ ունեցող – բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ
խիղճ չունեցող-անխիղճ
բարձր ձայնով-բարձրաձայն
միշտ ժպտուն-մշտաժպիտ
գանձը պահելու տեղ-գանձարան
կապույտ աչքերով-կապուտաչյա
արքայի որդի-արքայազն
հույների երկիր-Հունաստան
փոքր էշ-իշուկ
ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ
քաղաքում ապրող-քաղաքաբնակ
հայերի երկիր-Հայաստան

79. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:

Ավետիս բերող-ավետաբեր
արագ ընթացող-արագընթաց
բաժակը ձեռքին արտասանվող ճառ-բաժակաճառ
վեպ գրող-վիպագիր
բառարան գրող-բառարանագիր
արտասահմանում ապրող մարդ-արտասահմանցի
բույսերի մասին գիտություն-բուսաբանություն

80.Եթե հնարավոր է՝ ցո՛ւյց տուր բառը կազմող մասերը:

Օրինակ՝ գրասեղան – գր (գիր) + ա + սեղան:
Պահարան – պահ + արան:
Դուռ – չի բաժանվում:

Հականիշ-հակ+ա+նիշ
բանջարանոց-բանջար+անոց
աշակերտ-չունի մասեր
աշակերտական-աշակերտ+ական
տարրական-տար+ական
գլխավոր-գլխ(գլուխ)+ավոր
կարմիր-չունի մասեր
դաշտամուկ-դաշտ+ա+մուկ
հյուր-չունի մասեր
հարստություն-հարստ(հարուստ)+ություն
կերառատ-կեր+առատ
վտանգ-չունի մասեր

81. Ուշադրություն դարձրո՛ւ Ա ե Բ խմբերի բառերի կազմությանը. փորձի´ր բացատել տարբերությունը:

Ա. Մարդ, տեր, սիրտ, կապույտ, արքա, ծաղիկ, կատու, բարի:

 Բ. Մարդասեր, Տիրամայր, սրտատրոփ, կապտավուն, արքայական, ծաղկել, կատվազգի, բարերար:

Ա խմբում պարզ բառեր են, իսկ Բ խմբում բաղադրյալ (բարդ, ածանցավոր)

Это казалось чудом, – самый настоящий Родник с прохладной водой посреди жаркой пустыни. Жаркое солнце выжгло всё. И лишь в одном месте из-под земли бил Родник. Самые страшные засухи ничего не могли с ним поделать. Раз в несколько лет Дождь обязательно навещал Родник и пополнял его. Так и текла жизнь Родника: от дождя до дождя в непрерывной борьбе c пустыней.

Но однажды в его привычную жизнь вторглись люди, которые шли через пустыню большим караваном. Запасы воды у них давно кончились, и если бы не Родник, им пришлось бы умереть в этой пустыне. Родник видел, как плакали от радости женщины, когда поили своих измученных детей, как улыбались суровые мужчины, доверху наполняя походные фляги родниковой водой.
Шли годы… Родник всё так же поил людей свежей водой, только вот люди стали другими. Нет, они все так же ценили прохладную воду Родника и говорили, что одного глотка этой волшебной воды хватит, чтобы восстановить силы. За это Родник был готов простить им то, что кое-кто из них швырял в него камни или плевал, перегнувшись через край колодца. Но таких было немного. Нашлись и те, кто не захотел уходить от него, они стали строить дома рядом с Родником. А потом люди придумали собирать дождевую воду в огромные железные баки. Теперь дождь только наполовину пополнял его подземные запасы. Всё остальное попадало в баки. Но люди продолжали ставить новые баки, и каждый следующий дождь дарил Роднику всё меньше и меньше воды. Родник начал засыхать и наконец совсем высох.
Люди с тех пор пили противную, отдающую ржавчиной воду из баков и с недоверием слушали рассказы стариков о волшебном источнике, бившем когда-то в самом центре пустыни.

засуха – երաշտ                                                  фляга – տափաշիշ
глоток – կում                                                      колодец – ջրհոր
источник – родник                                             ржавчина – ժանգ

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Почему Родник казался чудом?
Это казалось чудом, – самый настоящий Родник с прохладной водой посреди жаркой пустыни.

2. Как текла жизнь Родника?
Родника текла жизнь от дождя до дождя в непрерывной борьбе c пустыней.

3. Как Родник познакомился с людьми?
Но однажды в его привычную жизнь вторглись люди, которые шли через пустыню большим караваном.

4. Что придумали люди?
Нашлись и те, кто не захотел уходить от него, они стали строить дома рядом с Родником. А потом люди придумали собирать дождевую воду в огромные железные баки.

5. Что случилось с Родником?
Теперь дождь только наполовину пополнял его подземные запасы.

6. Почему люди с недоверием слушали рассказы стариков о волшебном источнике?
Люди с недоверием слушали рассказы стариков о волшебном источнике, потомучто неверили что прерщда может обидиться.

Ответьте на вопросы.

1. Почему самые страшные засухи ничего не могли поделать с Родником?
Самые страшные засухи ничего не могли с ним поделать. Раз в несколько лет Дождь обязательно навещал Родник и пополнял его.

2. Как Родник служил людям?
Запасы воды у них давно кончились, и если бы не Родник, им пришлось бы умереть в этой пустыне.

3. Как относились люди к Роднику?
Родник видел, как плакали от радости женщины, когда поили своих измученных детей, как улыбались суровые мужчины, доверху наполняя походные фляги родниковой водой.

4. Для чего люди поставили баки?
А потом люди придумали собирать дождевую воду в огромные железные баки.

5. К чему это привело?
Теперь дождь только наполовину пополнял его подземные запасы. Всё остальное попадало в баки. Но люди продолжали ставить новые баки, и каждый следующий дождь дарил Роднику всё меньше и меньше воды. Родник начал засыхать и наконец совсем высох.

Подберите из текста антонимы к данным словам. С некоторыми из них
составьте и запишите предложения.
маленький-большой
смеяться- плакать
грусть-радость
молчать-говорит
старый-молодой

Составьте и запишите предложения из данных слов.
1. Солнце всё выжгло.
2. В привычную жизнь Родника вторглись люди.
3. Один глоток этой, волшебной воды восстанавливал силы.
4. Люди стали строить дома рядом с Родником.
5. А потом, люди придумали собирать дождевую, воду в огромные железные баки.
6. С тех пор люди пили противную отдающую ржавчиной воду из баков.

Согласны ли вы с тем, что…
1. Встреча с людьми сделала жизнь Родника интересной. Нет
2. Родник был настоящим чудом, а его вода была волшебной. Да
3. Все люди бережно и с любовью относились к Роднику. Нет
4. Люди поставили в пустыне баки, чтобы помочь Роднику бороться с засухой. Нет
5. Люди всегда заботятся о природе и делают её ещё лучше. Нет

Spelling
Love — loved study — studied stop — stopped walk — walked
Like — liked stay — stayed prefer — preferred lisen — lisened

Write the Simple Past of the following verbs.
1. Watch — watched 7. Walk — walked 13. Play — played 19. Climb — climbed
2. Clean — cleaned 8. Visit — visited 14. Study — studied 20. Stay — stayed
3. Stop — stopped 9. Work — worked 15. Love — loved 21. Call — called
4. Arrive — arrived 10. Look — looked 16. Open — opened 22. Kiss — kissed
5. Return — returned 11. Like — liked 17. Start — started 23. Tidy — tidied
6. Cook — cooked 12. Iron — ironed 18. Water — watered 24. Wash — washed

Մ. Գալշյան. Ծիրանի ծառ (հատված)

Առաջադրանքներ

1. Դեղինով նշված բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
   Գավիթի սալահատիկից-քարի հատակ
   Կոպերը-ակնախնձորի շարժական մաշկի ծածկույթ
   Կաշկանդվել-ազատ գործելու հնարավորությունից զուրկ լինել
   Ամենաձայնեղ-լավ ձայն ունեցող
   Մանչ-տղա
   Արտակարգ-սովորականից դուրս
   Մեղապարտ-մեղք գործած
   
2. Կապույտով նշված արտահայտությունները մեկնաբանիր:
   Սողոմոնը աչք ու ականջով զանգակների ղողանջ էր հավաքում-շատ ուշադիր լսում էր զանգակների ձայնը
   Այրեցին ականջները-շատ զարմացրեցին
   Ծանրացած կոպերի տակ անուշ տխրություն կար-հուզված էր և տխուր
   Տղաների արանքում տխրել էր լռությունը-տղաները տխուր լռել էին
   Անլաց տխրություն էր-առանց առցունքների լացել, հոգին լացել

Սատանի կամուրջը գտնվում է Որոտան գետի վրա, Տաթև գյուղից արևելք:

Դա տրավերտիններից բաղկացած բնական կամուրջ է: Երկարությունը մոտ 30մ է, լայնությունը՝ 50-60մ: Այստեղով է անցնում Գորիս-Տաթև (գյուղ) ճանապարհը:

Շրջակայքում կան բազմաթիվ հանքային աղբյուրներ, որոնք առաջացրել են հիասքանչ շթաքարեր: Աղբյուրների որոշ մասը գտնվում է հենց կամրջի տակ, որտեղ դրանք լցվում են Որոտան գետը և ավելի հորդառատ են դարձնում այն: Առաջին հայացքից թվում է, թե կամրջի տակ մտնում է սակավաջուր գետակ, սակայն դուրս է գալիս առավել ջրառատը. հավանաբար հենց այստեղից էլ առաջացել է տարօրինակ անվանումը:

Սատանի կամրջի հետ կապված են բազմաթիվ պատմական անցքեր: Տեղանքի դիրքն ու բնական պայմաններն այստեղ ունեին մեծ ռազմավարական նշանակություն Սյունիքի ազատագրական պայքարի ժամանակ, որը ղեկավարում էր Գարեգին Նժդեհը: