մաթեմատիկա

Ուսումնական աշուն

Հյուրասենյակ երկարություն 620 սմ, լայնություն 350 սմ։ Մակերես 620×350=217.000
Խոհանոց երկարություն 570 սմ, լայնութուն 220 սմ։ Մակերես 570×220 125.400

Տարբերություն։ 217.000-125.400=91.600

  • Ինչպե՞ս երեք 5-ով ստանալ 5։ 5+5-5
  • Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 30։ 6.6-6
  • Ինչպե՞ս երեք 3-ով ստանալ 30։ 33-3
  • Ինչպե՞ս հինգ հատ  2-ով ստանալ 28։ 22+2+2+2=28
  • Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 9:9+99=100
  • Ինչպե՞ս երեք հատ 5–ի  միջոցով  ստանալ  4։ 5-5:5=4
  • Ինչպե՞ս չորս 5 –ի  միջոցով  ստանալ 16։ 55:5+5=16
  • Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 9:9+99=100
  • Ինչպե՞ս հինգ  5-ով ստանալ 31։ 5.5+5+5:5=31
  • Ինչպե՞ս հինգ  2–ի  միջոցով  ստանալ 15։ 22:2+2+2=15
  • Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 6։ 6-6+6=6
  • Ինչպե՞ս չորս 7–ի  միջոցով  ստանալ 18: 77:7+7=18
  • Ինչպե՞ս հինգ 8 –ի  միջոցով  ստանալ 119։ 888:8+8
  • Ինչպե՞ս չորս 4 –ի  միջոցով  ստանալ 10։ (44-4)-4=10

Կարող եք օգտվեք հռոմեկան թվերի աղյուսակից․

1-02.png

Օրինակ՝ VI−IV=IX

                  VI+IV=X

X+I=X

IV-II=VII

VIII-II=XI

VIII=VI−I

XI+IV=VI

VII+III=V

XII=VII−VI

Vl−lV=lX

  1. 2 ձկնորս 2 րոպեում ուտում են 3 ձուկ։ Քանի՞ րոպեում 4 ձկնորսը կուտեն 12 ձուկ։
    Պատասխան՝ 4 րոպեում
  2. 2 հոգով պուրակի ծառատունկը կատարում են 5 ժամում։ Քանի՞ ժամում այդպիսի ծառատունկը կկատարեն 5 հոգին։
    Պատասխան՝ 1 ժամում։
  3. 5 տարի առաջ քույրն ու եղբայրը միասին 8 տարեկան էին։ Քանի՞ տարեկան կլինեն նրանք միասին 5 տարի հետո։
    Պատասխան՝ 18 տարեկան։
  4. 4 տարի հետո քույրն ու եղբայրը միասին կլինեն 21 տարեկան։ Քանի՞ տարեկան  էին նրանք միասին 5 տարի առաջ։
    Պատասխան՝ 16 տարեկան։

մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա

Բաժանում երկնիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով։ Մաս 2։

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Օրինակ՝ 147։3=49  

Սյունակաձև՝

1473 
 12 49
 27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝

Նույն քայլաշարով էլ կատարվում է բազմանիշ թիվը երկնիշ թվի վրա բաժանումը.

Օրինակ՝ 14280։14=1020

Սյունակաձև՝                           

1428014  
 14   1020
  28     
   28     
    0     
          

Ստուգում՝

 .1020    
    14    
 +4080    
 1020     
 14280    
          

Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)  4375։35

 437535   Ստ․  x125   
 35  125       35   
  87          625   
             375    
   70        4375   
   175              
   175              
      0             
                    
                    

2)   8468։58

846858   Ստ․ x 146    
58  146       58    
266         1168    
232         730     
  348       8468    
  348               
                    
                    
                    
                    

3)   1872։13

 187213    Ստ․ x144   
 13  144       13   
  57          432   
  52                
   52               
   52               
    0               
                    
                    
                    

4)  1632։16

 163216   Ստ․ x102    
 16  102      16    
  0-32        612    
   32       102     
    0               
                    
                    
                    
                    
                    

5)  76250։25

 7625025  Ստ․ x3050   
 75   3050     25   
  125       15250   
  125       6100    
            76250   
                    
                    
                    
                    
                    

6)  38480։37

 3848037   Ստ․ x1040  
 37   1040      37  
  148         7280  
             3120   
             38480  
                    
                    
                    
                    
                    

7)   43500։29

 4350029  Ստ․ x 1500  
 29   1500      29  
 145         13500  
 145         3000   
             43500  
                    
                    
                    
                    
                    

8)   454500։45

 45450045   Ստ․ x10100
 45    10100      45
   45          50500
   45         40400 
              454500
                    
                    
                    
                    
                    

9)  6480։36

 648036    Ստ․ x 180  
 36  180        36  
 288          1086  
 288          540   
              6480  
                    
                    
                    
                    
                    

10)   8910։22

 891022    Ստ․x405    
 88  405      22    
  110        810    
  110       810     
            8910    
                    
                    
                    
                    
                    
մաթեմատիկա

Մաթեմատկա 10.26.2020

Բաժանում երկնիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Օրինակ՝ 147։3=49  

Սյունակաձև՝

1473 
 12 49
 27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝

Նույն քայլաշարով էլ կատարվում է բազմանիշ թիվը երկնիշ թվի վրա բաժանումը.

Օրինակ՝ 14280։14=1020

Սյունակաձև՝                           

1428014  
 14   1020
  28     
   28     
    0     
          

Ստուգում՝

 .1020    
    14    
 +4080    
 1020     
 14280    
          

Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   7310։34=215

 731034    Ստ․ *215   
 68 215       34   
  51         840   
  34         645    
  170        7310   
  170               
                    
                    
                    
                    

2)   11550։55=210

 1155055   Ստ․ *210   
 110  210      55   
   55        1050   
   55       1050    
    0       11550   
                    
                    
                    
                    
                    

3)   5400։12=450

 540012     Ստ․ *450  
 48 450       12  
  60          +900  
  60          450   
   0         5400  
                    
                    
                    
                    
                    

4)  18360։18=1020

1836018     Ստ․*1020  
 18 1020      18  
  0-36         8160  
   36        1020   
             18360  
                    
                    
                    
                    
                    

5)   48240։24=2010

 4824024    Ստ․*2010  
 48   2010      24  
  02         8040  
 024         4020   
  24         48240  
   0                
                    
                    
                    
                    

6)   10836։36=301

 1083636    Ստ․ *301  
 108 301      36  
    36        1806  
    36        903   
     0       10836  
                    
                    
                    
                    
                    

7)   2163։21 =103

 216321     Ստ․ *103  
 21 103       21  
   63          103  
   63         206   
    0         2163  
                    
                    
                    
                    
                    

8)   25750։25=1030

 2575025   Ստ․ *1030  
 25  1030     25  
   75         5150  
   75        2060   
    0        25750  
                    
                    
                    
                    
                    

9)  2170։35=62

 217035    Ստ․ *62    
 21062      35    
   70        310    
   70       186     
           2170    
                    
                    
                    
                    
                    

10)   58500։25=2340

 5850025   Ստ․ *2340  
 50  2340     25  
  85         11700  
  75        4680   
  100        58500  
  100               
                    
                    
                    
                    
մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10․22․2020

Բաժանում միանիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Բաժանելի։բաժանարար=քանորդ

Օրինակ՝       147        ։      3           =   49  

Սյունակաձև՝

1473 
 12 49
 27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝


Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   24840:4

  2 4    Ստ․ x6    
  2    6         
   0-        2 4    
    8                
    0-               
     4               
     0               
                    
                    
                    

2)   3750:3

  3     Ստ․ x 1    
  3    2 5       3    
 0 —          3    
   6                 
                  
                  
                    
                    
                    
                    

3)   7800։5

  7   Ստ․ x1560    
  5    1 5 6 0       5    
  2         7 8 0 0    
 5                 
   3 0                
   3 0                
                    
                    
                    
                    

4)  3360։20

  3 3 6 2   Ստ․ x168      
 2    168     20      
13       3360      
  12                 
  — 16                
   16                
   0                
                    
                    
                    

5)   5680։40

  5684    Ստ․ x 142       
  4   1 4 2     40      
 — 16       5680       
  16                 
   0- 8                
    8                
    0                
                    
                    
                    

6)   7500:60

 — 7506    Ստ․ x 120       
  6   1 2 0      60      
  1 5       7500       
  12                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

7)   17500 ։70

  1 7   Ստ․   x     
  1   2 5 0       7    
   3 5       1 5     
   3                
                    
                    
                    
                    
                    
                    

8)   28770։70

  2     Ստ․  x 4   
  2   4 1 0         
   7          2   
   7 7                
                    
                    
                    
                    
                    
                    

9)  54660։60

  5   Ստ․  x 8 1 1      
  5   8 1 1      6     
          6 6 0     
    6                
     6               
     6               
                    
                    
                    
                    

10)   555000։50

  5      Ստ․ x 
  5     1 1 1       5 
   5           5 5 5 0 0 0 
   5                 
    5                
    5                
                    
                    
                    
                    
մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10.20.2020

Բաժանում միանիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Օրինակ՝ 147։3=49  

Սյունակաձև՝

1473 
 12 49
 27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝

Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   8560։8

 8560 8    Ստ․x1070    
 8  1070       8    
 0-56        8560    
  56                
   0                
                    
                    
                    
                    
                    

2)   7850։50

 78050 5 0Ստ․ x157     
  5 157     50     
  28       7850     
  25                
 35                
  35                
   0                
                    
                    
                    

3)   25750։5

 257505   Ստ․ x5150   
 25  5150      5   
  0-7        25750   
   5                
 25                
  25                
   0                
                    
                    
                    

4)  73100։20

 7310020   Ստ․ x3655  
 6   3655      20  
13          73100  
 12                 
  11                
  10                
  10                
   1                
                    
                    
                    

5)   480240։8

   8   Ստ. 6 3 0   
4860030x8
    2 4        0 2 4 
                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

6)   108036։6

  1    Ստ․ 10 6   
    6     1 0 6  x      
   4         1 0  
   4 8                
    3               
    3               
                    
                    
                    
                    

7)   2163։7

  2  Ստ․   30       
  21   9  x   7       
   6      2 6 3       
   6                
                    
                    
                    
                    
                    
                    

8)   2170։7

  2 1   Ստ․   3      
  2   3 1 0   x        
   7        2 7 0      
   7                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

9)  54060։6

  5    Ստ․     
  5    9 1  x       
   6         5 4 0 6 0    
                   
                    
                    
                    
                    
                    
                    

10)   58500։5

  5     Ստ․1   
  5     1 1 7 0 x     5   
  — 8          5 5 0 0   
   5                 
   3 5                
   3                
                    
                    
                    
                    

 11)  1472։2

  2    Ստ․  7 3 6      
  1   7 3 6   x   2      
   7        1  4 8 2      
   6                 
   1 2                
   1                
                    
                    
                    
                    

12)   4590։9

     Ստ․  10      
  4   5 0   x   9      
   9        4 5 9 0      
   9                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

13)   19965։5

  1    Ստ․  3    
  1 5    3 9 9 3  x    5    
   4 9        19 6 5    
                  
    4 6               
    4               
     1              
     1              
                    
                    
մաթեմատիկա

1․Հաշվի՛ր 15 մմ, 14 մմ, 16 մմ և 17 մմ կողմերով քառանկյան
պարագիծը։
P=15+14+16+17=62մմ

2․Հաշվի՛ր 3 դմ, 5 դմ, 8 դմ և 9 դմ կողմերով քառանկյան
պարագիծը։
P=3+5+8+9=25

3․Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և
երկարության գումարը 16 է։
P=16×2=32մ

4․Քառակուսու պարագիծը 28 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու կողմը։
P=28:4=7սմ

5․Քառակուսու պարագիծը 24 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու
մակերեսը։
P=24։4=6սմ
S=6×6=36 ք․ սմ

6․Քառակուսու մակերեսը 81 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու
կողմը։
P=81:2=9

7․Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 18 սմ է։ Որքա՞ն է այդ
քառակուսու 1 կողմը։
P=18:3=6

8․Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 21 սմ է։ Որքա՞ն է այդ
քառակուսու մակերեսը։
P=7×7=49 ք․ սմ

9․ Ուղղանկյան լայնությունը 5 սմ է, իսկ երկարությունը 4 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը։
5+4=9
P=2×5+2×9=10+18=28 սմ

10․ Հաշվի՛ր 15սմ և 11 սմ կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու
մակերեսը։
P=2×15+2×11=52 սմ
S=15×11=165 ք․ սմ

մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10.13.2020

Առաջադրանքներ

  1. Գտի՛ր քառակուսու մակերեսը և պարագիծը՝ իմանալով, որ նրա կողմի երկարությունը 5 դմ է։
    P=5×4=20դմ
    S=5×5=25 ք․ դմ
  2. Քառակուսու պարագիծը 28 դմ է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
    28:4=7 դմ
  3. Քառակուսու մակերեսը 49 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
    49=7×7
  4. Հաշվի՛ր 25 սմ և 11 սմ  կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու մակերեսը:
    P=2×25+2×11=72
    S=25×11=275 ք․ սմ
  5. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 14 սմ է։
    P=14×2=28
  6. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 32 դմ է։
    P=32×2=64դմ
  7. Ուղղանկյան լայնությունը 8 սմ է, իսկ երկարությունը 2 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը։
    8+2=10
    P=2×8+2×10=36սմ
    S=8×10=80 ք․սմ
  8. Հաշվի՛ր 3 դմ, 4 դմ  և 5 դմ կողմերով եռանկյան պարագիծը։
    P=3+4+5=12
  9. Հաշվի՛ր 15 սմ, 14 սմ, 16 սմ և 17 սմ կողմերով քառանկյան պարագիծը։
    P=15+14+16+17=62 սմ
  10. Գործնական աշխատանք․
մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10.12.2020

Առաջադրանքներ

  1. Հաշվի՛ր 25սմ և 10սմ կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու մակերեսը:


Պարագիծ=10×2+25×2=50+20=70

Մարերես=10×25=250

  • Ուղղանկյան լայնությունը 84սմ է, իսկ երկարությունը 6 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը։

84+6=90

P=2×90+2×84=348
S=84×90=7560 

  • Գտի՛ր քառակուսու մակերեսը և պարագիծը՝ իմանալով, որ նրա կողմի երկարությունը 5 դմ է։

Լուծում
5×5=25 ք․դմ
5×4 =20

  • Քառակուսու պարագիծը 36 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։  36:4=9 9×9=81
  • Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 36 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։
    Լուծում
    1. 36:3=12
    2․ 12×12=144 
    Պատ․՝ 144 ք․սմ։
  • Մի ուղղանկյան լայնությունը 50սմ է, իսկ երկարությունը 60սմ է, իսկ մյուս ուղղանկյան լայնությունը 70սմ է, իսկ երկարությունը 80սմ է։ Որքանո՞վ է մեծ ուղղանկյան մակերեսը մեծ փոքր ուղղանկյան մակերեսից։
    Լուծում
    1․ S=50×60=300

2. S=70×80=560

  • Հաշվի՛ր 4դմ, 6դմ և 7դմ կողմերով եռանկյան պարագիծը։  40+60+70=170
  • Հաշվի՛ր 5սմ, 4սմ, 6սմ և 7սմ կողմերով քառանկյան պարագիծը։  5+4+6+7=22
  • Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 46 է։
    Լուծում

46+46=92

  1. Քառակուսու մակերեսը 36 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
    Լուծում

36:6=6


Պատ․՝6 սմ

մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10․05.2020

Գումարման    ստուգումը   հանումով

Գումարելի+Գումարելի=Գումար
4156+123=4279

Գումարման   ճշտությունը  կարելի   է   ստուգել      հանումով։

  • Եթե     գումարից  հանենք   գումարելիներից   որևէ   մեկը և ստանաք   մյուս   գումարելին, ապա գումարման գործողությունը  ճիշտ է  կատարված, իսկ եթե ոչ, ապա սխալ է ։

Օրինակ՝ 4156+123=4279

+4156 Ստուգում՝4279   
  123    123   
 4279   4156   
  •  Հանումով  ստուգի՛ր՝  ճիշտ      է   արդյոք   կատարվել գումարումը։

Օրինակ՝       3695+6984=10679,   Ճիշտ է ։

Ստուգում՝

79 
  6984 
  3695 

Առաջադրանքներ

  1. Կատարենք  գումարում    և     այն   ստուգենք   հանումով՝

1549+6995=8544

 1549      8544     
+6995     6995     
 8544      1549     

3286+7529=10.814

 3286      10814    
+7529      7529    
10814       3286    

6023+8705=14.728

 6023      14728    
+8705      6023    
14728       8605    

123+5962=

  123       6085    
+5962      5962    
 6085        123    
  • Հանումով  ստուգի՛ր՝  ճիշտ      է   արդյոք   կատարվել   գումարումը։

Օրինակ՝       3695+6984=10679 :     Ճիշտ է ։

79 
  6984 
  3695 

Ստուգում՝

1567+1299=2866

 2866               
1299               
 1567               

1236+9995=13569 սխալ է։

 13569              
 9995              
  3574              

1295+369=1664

 1664               
 369               
 1295               

1569+984=2569 սխալ է։

 2569               
 984               
 1585               

3․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․

Օրինակ՝

4286+2409 = 6695
669’5    
 2409    
 4286    
         
         
2068+618=2686
     2686               
 618               
 2068               
3478+1095 = 4573
 4573               
1095               
 3478