Տիգրան Արտաշեսյանը՝ իր տոհմում այդ անվան երկրորդ կրողը, նախնիններից ժառանգում է կայացած պետություն և հզոր բանակ, որի միջոցով էլ կարողանում Տիգրան Մեծի օրոք Մեծ Հայքի թագավորությունը հասնում է իր հզորության գագաթնակետին։ Պարտության մատնելով Պարթևական թագավորությանը ՝ Հայքը կարճ ժամանակով դառնում է Առաջավոր Ասիայի հզորագույն պետությունը. Տիգրան Մեծի տերությունը տարածվում էր Կասպից ծովից մինչև Միջերկրական ծով, Կովկասյան լեռներից մինչև Միջագետքի անապատները։ Տիգրանը, սակայն, կորցնում է իր նվաճումների մեծագույն մասը Պարթևական թագավորության և ազդեցիկ Հռոմեական հանրապետության դեմ պայքարում։ Այնուամենայնիվ Հայաստանը շարունակում էր պահպանել իր տարածքային ամբողջականությունը (15 նահանգները) և նույնիսկ որոշ նվաճած հողեր։ Տիգրան Մեծի կառավարման վերջին տարիներն անցնում են համեմատաբար խաղաղ աշխարհաքաղաքական պայմաններում։

Տիգրան Մեծի օրոք ստեղծվել է Հայոց աշխարհակալությունը․ ենթակա երկրներով հանդերձ այն զբաղեցնում էր շուրջ 3 միլիոն քառակուսի կմ տարածք և տասն անգամ գերազանցում էր Մեծ Հայքի տարածքը։ Տիգրանյան Հայաստանում խոսում էին 15-ից ավելի լեզուներով։ Տիգրան Մեծի օրոք Հայաստանը մարտադաշտ կարող էր դուրս բերել 300 հազար զինվոր: Հայոց արքան աչքի է ընկել նաև քաղաքաշինական գործունեությամբ։ Արևմտյան Տիգրիսի ափին հիմնադրում է Տիգրանակերտ քաղաքը, որը դառնում է հայոց նոր մայրաքաղաքը։ Տիգրանն իր անունով քաղաքներ է հիմնադրել նաև այլ վայրերում, այդ թվում՝ Արցախում։

Ուղղահայաց

• Գտիր  69 թվիամենամեծուամենափոքրբաժանարարներիգումարը։69+1=70
• Գտիր  600  և 3000  թվերիամենամեծընդհանուրբաժանարարը։
  600
• Գտիր  27000  և 9 թվերիքանորդը։
  27000:9=3000
• Գտիր  245  թվի  2/7 մասը։
  245:7=35
  35*2=70
• Ո՞րնէամենափոքրբնականթիվը։
  1
• Ո՞րթվի  5/8  մասնէհավասար 250-ի։
  250*8= 2000
  2000/5=400
• ՆարենուՆարեկըմիասինունեն  1200 դրամ։Որքա՞նգումարունիՆարեն, եթեՆարեկըՆարեից 2 անգամշատգումարունի։
  1200:2=600
  600+200=800
  600-200=400
• Քանի՞բաժանարարունի 16 թիվը։
  16-1, 2, 4, 8, 16
• Գտիր  50  և 40 թվերիարտադրյալը։
  2000

Հորիզոնական

• Ո՞րթվի  2/3 մասնէհավասար  6-ի։
  6*3=18
  18/2=9
• Ո՞րնէ 600 թվիամենամեծբաժանարարը։
  600
• Գտիր 7 և 1000  թվերիամենափոքրընդհանուրբազմապատիկը։
  7000
• Գտիր  24000  և 120  թվերիքանորդը։
  200
• Ո՞րթիվնէհանդիսանումբոլորբնականթվերիհամարբաժանարար։
  1
• Ն
• Գտիրամենափոքրեռանիշթվիեռապատիկը։

300

• Գտիր  24  թվիամենափոքրբաժանարարը։

1

• Տուփումկա 100  կարմիր, 299 կապույըև 50 կանաչգնդիկ։Առանցնայելուամենաքիչըքանի՞գնդիկպետքէհանելտուփից, համոզվածլինելուհամար, որ 3 տարբերգույնիգնդիկներիցէլդուրսկգա։
  400

					Հ
					Ո
					Վ
					Հ
					Ա
Թ	Ո	Ւ	Մ	Ա	Ն	Յ	Ա	Ն
					Ն
					Ե
					Ս

1. Առանձնացրեք գոյականները

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազեր, հոգիներ, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչ, խոսք, վազելով, վազք, սեղան, անտառ, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսք, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

Աշխատանք, հիշողություն, մազեր, հոգիներ, գեղեցկություն, գրիչ, խոսք, վազք, սեղան, անտառ, տնտեսուհի

2. Եզակի գոյականները դարձրեք հոգնակի

Գիրք-գրքեր

Սիրտ-սրտեր

Գազան-գազաններ

Մեխ-մեխեր

Կարիճ-կարիճներ

Շուն-շներ

Նստարան-նստարաններ

Տուն-տներ

Սեղան-սեղաններ

Հայ-հայեր

Վըտակը ժայռից ներքև է թըռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գըլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճըչում,
Ճըչում անհանգիստ, փըրփուրը բերնին։

Ինչպես ծերունին, ձենով պառաված,
Ձայնակցում է ժիր թոռնիկի երգին,
Այնպես է ծերուկ անտառը կամաց
Արձագանք տալի ջըրի աղմուկին։

Այնինչ բընության զըվարթ համերգի
Ունկընդիրն անխոս ու հավերժական,
Ժայռը մտախոհ՝ իր մըռայլ մըտքի
Ետևից ընկած լըսում է նըրան։

բանաստեղծությունից դուրս գրել 18 գոյական, 6 ածանցավոր, 2 բարդ բառ.

18 գոյական — վտակ, բերան, ժայռ, քարեր, ավազ, ծերունի, երգ, թոռնիկ, աղմուկ, ջուր, անտառ, բնություն, համերգ, միտք, զարկ, արձագանք, ունկընդիր, ձայն

6 ածանցավոր — անհանգիստ, անխոս, հավերժական, թոռնիկ, ծերուկ, պառաված

2 բարդ — ունկընդիր, ձայնակցել, մտախոհ

Գործնական աշխատանք

Դուրս գրեք հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրեք հոգնակիի վերջավորությունը:

Սեղան, կախիչ, մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, դաս, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:

Մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:
Վերջավորությունները-ԵՐ կամ ՆԵՐ

Բառերը դարձրեք հոգնակի և խմբավորեք

Դաս, գրիչ, լուր, քար, հիշողություն, տետր, վագր, տղա, արկղ, ցուցատախտակ, կողմնացույց, հուշ, մազ, լեզու, կակաչ, փայտ, սունկ, աչք:

ԵՐ-ով ավարտվողներ	ՆԵՐ-ով ավարտվողներ
Դասեր, լուրեր, քարեր, տետրեր	գրիչներ, հիշողություններ, տղաներ
վագրեր, հուշեր, մազեր, փայտեր	ցուցատախտակներ, կողմնացույցներ
աչքեր, սնկեր, արկղեր	լեզուներ, կակաչներ

Будет, будет трубочист
Чист, чист, чист, чист!»
Тут и мыло подскочило
И вцепилось в волоса,
И юлило, и мылило,
И кусало, как оса.

А от бешеной мочалки
Я помчался, как от палки,
А она за мной, за мной
По Садовой, по Сенной.
Я к Таврическому саду,
Перепрыгнул чрез ограду,
А она за мною мчится
И кусает, как волчица.

Вдруг навстречу мой хороший,
Мой любимый Крокодил.
Он с Тотошей и Кокошей
По аллее проходил.
И мочалку, словно галку,
Словно галку, проглотил.
А потом как зарычит
На меня,
Как ногами застучит
На меня:
«Уходи-ка ты домой,
Говорит,
Да лицо своё умой,
Говорит,
А не то, как налечу,
Говорит,
Растопчу и проглочу!»

Говорит.
Как пустился я по улице бежать,
Прибежал я к умывальнику опять.
Мылом, мылом
Мылом, мылом
Умывался без конца,
Смыл и ваксу
И чернила
С неумытого лица.
И сейчас же брюки, брюки
Так и прыгнули мне в руки.
А за ними пирожок:
«Ну-ка, съешь меня, дружок!»

А за ним и бутерброд:
Подбежал — и прямо в рот!
Вот и книжка воротилась,
Воротилася тетрадь,
И грамматика пустилась
С арифметикой плясать.

Тут Великий Умывальник,
Знаменитый Мойдодыр,
Умывальников Начальник
И мочалок Командир,
Подбежал ко мне, танцуя,
И, целуя, говорил:
«Вот теперь тебя люблю я,
Вот теперь тебя хвалю я!
Наконец-то ты, грязнуля,
Мойдодыру угодил!»
Надо, надо умываться
По утрам и вечерам,
А нечистым
Трубочистам —
Стыд и срам!
Стыд и срам!

Да здравствует мыло душистое,
И полотенце пушистое,
И зубной порошок,
И густой гребешок!
Давайте же мыться, плескаться,
Купаться, нырять, кувыркаться
В ушате, в корыте, в лохани,
В реке, в ручейке, в океане, —
И в ванне, и в бане,
Всегда и везде —
Вечная слава воде!

Задания: 
1. какой
хороший
любимый
великий
знаменитый
нечистый
зубной
густой
какая
бешеная

какое
душистое
пушистое

Знаменитый писатель, хороший человек, любимый торт, великий художник, нечистый двор, зубной налет, густой кисель, бешеная собака, душистое растение, пушистое создание.

Сказка «Мойдодыр» закончилась тем, что мальчика-грязнулю помыли. Он так долго не пользовался мочалкой, мылом и зубным порошком, что очень боялся их. Грязным быть плохо, с такими никто не будет дружить и играть, поэтому все его игрушки, книги и тетради, постельное белье убежало от него. Грязнуля это понял и исправился: он помылся, причесался, и все обратно вернулось к нему.

1. Գտիր  120  թվի  4/6  մասը։ 80
2. Գտիր  180  թվի  3/5  մասը։ 108
3. Գտիր  240  թվի  6/40  մասը։ 36
4. Գտիր  250  թվի  4/5  մասը։ 200
   
5. Քանի՞  դեցիմետր  է  2/10 մետրը։ 2 դմ
6. Քանի՞ մետր  է  3/4 կմ-ը։ 750մ
7. Քանի՞ սանտիմետր է  3/5 մետրը։ 60 սմ
8. Քանի՞ րոպե  է  4/6 ժամը։ 40 ր
9. Քանի՞  ժամ  է  5/6 օրը։ 20 ժ
10. Քանի՞ մետր  է  3/10  կիլոմետրը։ 300 մ
11. Գտիր մետրի  3/5 մասը։ 60 սմ
12. Արտահայտիր 2/3 ժամը  րոպեներով։ 40 ր

13․Գտիր թվի նշված մասը։
450-ի   2/9-րդ մասը 100
280-ի  5/7-րդ մասը 200
300-ի  7/10-րդ մասը 210
480-ի  5/6-րդ մասը: 400

14.Արտահայտիր նշված միավորներով։

1/6 ժ= 10 ր
1/4 կմ = 250մ
1/6 օր = 4ժ
1/4 տարի = 3ամիս
1/25 ց =4 կգ
1/5  մ =20 սմ:

15.Արտահայտիր նշված միավորներով։
3/4  ժ= 45 ր
3/10  կմ = 300մ
5/6  օր =20 ժ
5/6  տարի = 10ամիս
3/4 ց =75 կգ
7/10  մ =70 սմ:

16․ Տուփում կար 20 միատեսակ մատիտ։  Տուփից հանեցին  դրանց  3/5 մասը։  Քանի՞  մատիտ  մնաց տուփում։
Լուծում
20-ի 3/5 մասը =12
20-12=8
Պատ․՝ 8 մատիտ

1.Գտիր թվի նշված մասը։
180-ի   5/9-րդ մասը

180:9=20

20×5=100

200-ի  4/5-րդ մասը

200:5=40

40×4=160

100-ի  3/10 -րդ մասը

100:10=10

10×3= 30

150-ի  2/5  -րդ մասը:

150:5=30

30×2=60

2.Արտահայտիր նշված միավորներով։

1/4 ժ=15 ր
1/5 կմ =200 մ
1/3 օր =8 ժ
1/4 տ =3 ամիս
1/5 ց = 20կգ
1/4  մ =25 սմ:

3.Արտահայտիր նշված միավորներով։
5/ 6  ժ=50 ր
4/5  կմ =800 մ
5/6  օր = 20ժ
3/4  տ =9 ամիս
3/20 ց = 150կգ
4/5  մ = 80սմ:

4.  Արամը  դպրոցից տուն վերադառնալիս  ճանապարհի   1/4 մասը  անցնելուց հետո, ճանապարհի ո՞ր մասը դեռ  պետք է անցնի։

Կմնա 3/4 մասը

5․ Արկղում կար 120 միատեսակ գնդակ։ Արկղից հանեցին դրանց 7/8 մասը։ Քանի՞ գնդակ մնաց արկղում։

120:8=15

15×7=105

120-105=15

Պատ․՝ 15

6․ Ջրավազանում կար 3200 լիտր ջուր։ Այգին ջրելու համար օգտագործվեց դրա 5/8 մասը։ Քանի՞ լիտր ջուր մնաց ջրավազանում։

3200:8=400

400×5=2000

3200-2000=12007․ Ո՞ր պատկերի 3/5 մասն է գունավորված։1)

2)

3)

1-ին պատկերում