Վըտակը ժայռից ներքև է թըռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գըլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճըչում,
Ճըչում անհանգիստ, փըրփուրը բերնին։

Ինչպես ծերունին, ձենով պառաված,
Ձայնակցում է ժիր թոռնիկի երգին,
Այնպես է ծերուկ անտառը կամաց
Արձագանք տալի ջըրի աղմուկին։

Այնինչ բընության զըվարթ համերգի
Ունկընդիրն անխոս ու հավերժական,
Ժայռը մտախոհ՝ իր մըռայլ մըտքի
Ետևից ընկած լըսում է նըրան։

բանաստեղծությունից դուրս գրել 18 գոյական, 6 ածանցավոր, 2 բարդ բառ.

18 գոյական — վտակ, բերան, ժայռ, քարեր, ավազ, ծերունի, երգ, թոռնիկ, աղմուկ, ջուր, անտառ, բնություն, համերգ, միտք, զարկ, արձագանք, ունկընդիր, ձայն

6 ածանցավոր — անհանգիստ, անխոս, հավերժական, թոռնիկ, ծերուկ, պառաված

2 բարդ — ունկընդիր, ձայնակցել, մտախոհ

Գործնական աշխատանք

Դուրս գրեք հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրեք հոգնակիի վերջավորությունը:

Սեղան, կախիչ, մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, դաս, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:

Մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:
Վերջավորությունները-ԵՐ կամ ՆԵՐ

Բառերը դարձրեք հոգնակի և խմբավորեք

Դաս, գրիչ, լուր, քար, հիշողություն, տետր, վագր, տղա, արկղ, ցուցատախտակ, կողմնացույց, հուշ, մազ, լեզու, կակաչ, փայտ, սունկ, աչք:

ԵՐ-ով ավարտվողներ	ՆԵՐ-ով ավարտվողներ
Դասեր, լուրեր, քարեր, տետրեր	գրիչներ, հիշողություններ, տղաներ
վագրեր, հուշեր, մազեր, փայտեր	ցուցատախտակներ, կողմնացույցներ
աչքեր, սնկեր, արկղեր	լեզուներ, կակաչներ

Будет, будет трубочист
Чист, чист, чист, чист!»
Тут и мыло подскочило
И вцепилось в волоса,
И юлило, и мылило,
И кусало, как оса.

А от бешеной мочалки
Я помчался, как от палки,
А она за мной, за мной
По Садовой, по Сенной.
Я к Таврическому саду,
Перепрыгнул чрез ограду,
А она за мною мчится
И кусает, как волчица.

Вдруг навстречу мой хороший,
Мой любимый Крокодил.
Он с Тотошей и Кокошей
По аллее проходил.
И мочалку, словно галку,
Словно галку, проглотил.
А потом как зарычит
На меня,
Как ногами застучит
На меня:
«Уходи-ка ты домой,
Говорит,
Да лицо своё умой,
Говорит,
А не то, как налечу,
Говорит,
Растопчу и проглочу!»

Говорит.
Как пустился я по улице бежать,
Прибежал я к умывальнику опять.
Мылом, мылом
Мылом, мылом
Умывался без конца,
Смыл и ваксу
И чернила
С неумытого лица.
И сейчас же брюки, брюки
Так и прыгнули мне в руки.
А за ними пирожок:
«Ну-ка, съешь меня, дружок!»

А за ним и бутерброд:
Подбежал — и прямо в рот!
Вот и книжка воротилась,
Воротилася тетрадь,
И грамматика пустилась
С арифметикой плясать.

Тут Великий Умывальник,
Знаменитый Мойдодыр,
Умывальников Начальник
И мочалок Командир,
Подбежал ко мне, танцуя,
И, целуя, говорил:
«Вот теперь тебя люблю я,
Вот теперь тебя хвалю я!
Наконец-то ты, грязнуля,
Мойдодыру угодил!»
Надо, надо умываться
По утрам и вечерам,
А нечистым
Трубочистам —
Стыд и срам!
Стыд и срам!

Да здравствует мыло душистое,
И полотенце пушистое,
И зубной порошок,
И густой гребешок!
Давайте же мыться, плескаться,
Купаться, нырять, кувыркаться
В ушате, в корыте, в лохани,
В реке, в ручейке, в океане, —
И в ванне, и в бане,
Всегда и везде —
Вечная слава воде!

Задания: 
1. какой
хороший
любимый
великий
знаменитый
нечистый
зубной
густой
какая
бешеная

какое
душистое
пушистое

Знаменитый писатель, хороший человек, любимый торт, великий художник, нечистый двор, зубной налет, густой кисель, бешеная собака, душистое растение, пушистое создание.

Сказка «Мойдодыр» закончилась тем, что мальчика-грязнулю помыли. Он так долго не пользовался мочалкой, мылом и зубным порошком, что очень боялся их. Грязным быть плохо, с такими никто не будет дружить и играть, поэтому все его игрушки, книги и тетради, постельное белье убежало от него. Грязнуля это понял и исправился: он помылся, причесался, и все обратно вернулось к нему.

1. Գտիր  120  թվի  4/6  մասը։ 80
2. Գտիր  180  թվի  3/5  մասը։ 108
3. Գտիր  240  թվի  6/40  մասը։ 36
4. Գտիր  250  թվի  4/5  մասը։ 200
   
5. Քանի՞  դեցիմետր  է  2/10 մետրը։ 2 դմ
6. Քանի՞ մետր  է  3/4 կմ-ը։ 750մ
7. Քանի՞ սանտիմետր է  3/5 մետրը։ 60 սմ
8. Քանի՞ րոպե  է  4/6 ժամը։ 40 ր
9. Քանի՞  ժամ  է  5/6 օրը։ 20 ժ
10. Քանի՞ մետր  է  3/10  կիլոմետրը։ 300 մ
11. Գտիր մետրի  3/5 մասը։ 60 սմ
12. Արտահայտիր 2/3 ժամը  րոպեներով։ 40 ր

13․Գտիր թվի նշված մասը։
450-ի   2/9-րդ մասը 100
280-ի  5/7-րդ մասը 200
300-ի  7/10-րդ մասը 210
480-ի  5/6-րդ մասը: 400

14.Արտահայտիր նշված միավորներով։

1/6 ժ= 10 ր
1/4 կմ = 250մ
1/6 օր = 4ժ
1/4 տարի = 3ամիս
1/25 ց =4 կգ
1/5  մ =20 սմ:

15.Արտահայտիր նշված միավորներով։
3/4  ժ= 45 ր
3/10  կմ = 300մ
5/6  օր =20 ժ
5/6  տարի = 10ամիս
3/4 ց =75 կգ
7/10  մ =70 սմ:

16․ Տուփում կար 20 միատեսակ մատիտ։  Տուփից հանեցին  դրանց  3/5 մասը։  Քանի՞  մատիտ  մնաց տուփում։
Լուծում
20-ի 3/5 մասը =12
20-12=8
Պատ․՝ 8 մատիտ

1.Գտիր թվի նշված մասը։
180-ի   5/9-րդ մասը

180:9=20

20×5=100

200-ի  4/5-րդ մասը

200:5=40

40×4=160

100-ի  3/10 -րդ մասը

100:10=10

10×3= 30

150-ի  2/5  -րդ մասը:

150:5=30

30×2=60

2.Արտահայտիր նշված միավորներով։

1/4 ժ=15 ր
1/5 կմ =200 մ
1/3 օր =8 ժ
1/4 տ =3 ամիս
1/5 ց = 20կգ
1/4  մ =25 սմ:

3.Արտահայտիր նշված միավորներով։
5/ 6  ժ=50 ր
4/5  կմ =800 մ
5/6  օր = 20ժ
3/4  տ =9 ամիս
3/20 ց = 150կգ
4/5  մ = 80սմ:

4.  Արամը  դպրոցից տուն վերադառնալիս  ճանապարհի   1/4 մասը  անցնելուց հետո, ճանապարհի ո՞ր մասը դեռ  պետք է անցնի։

Կմնա 3/4 մասը

5․ Արկղում կար 120 միատեսակ գնդակ։ Արկղից հանեցին դրանց 7/8 մասը։ Քանի՞ գնդակ մնաց արկղում։

120:8=15

15×7=105

120-105=15

Պատ․՝ 15

6․ Ջրավազանում կար 3200 լիտր ջուր։ Այգին ջրելու համար օգտագործվեց դրա 5/8 մասը։ Քանի՞ լիտր ջուր մնաց ջրավազանում։

3200:8=400

400×5=2000

3200-2000=12007․ Ո՞ր պատկերի 3/5 մասն է գունավորված։1)

2)

3)

1-ին պատկերում

9 ր 20 վ արտահայտիր վայկյաններով։ 9.60=560

5 կիլոմետր 25 մետրը արտահայտիր մետրերով։ 5000+25=5025

9 ժ 45 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։ 540+45=585

8 ժ 40 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։ 480+40=520

5 կմ 7 մ 3 դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով։50.000+700+30=5730

6 կգ 400 գ –ը արտահայտիր գրամներով։6000+400=6400

240000 մ-ը արտահայտիր կիլոմետրերով3 ժ 46 րոպեն արտահայտիր րոպեներով. 240կմ

4000 կգ-ը արտահայտիր ցենտներներով: 4000:1000=4

8 տ 4 ց 60 կգ-ը արտահայտիր կիլոգրամներով։ 80.000+4000+60=84.060

6 տ 4 ց 5 կգ –ը արտահայտիր կլիլոգրամներով, ի՞նչ թիվ կստանանք: 60.000+4000+5=64.005

9 կգ 705 գ-ն արտահայտիր գրամներով։ 9000+705=9705

6 կմ 75 մ-ն արտահայտիր մետրերով։ 6000+75=6075

360 վայրկյանը արտահայտիր րոպեներով։ 360:60=6

6 ժամ 35 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․ 360+35=395

5 դեցիմետր 20 սանտիմետրը արտահայտիր սանտիմետրերով․50+20=70

8 կգ 200 գ –ը արտահայտիր գրամներով։8000+200=8200

5 ժամ 25 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․300+25=325

8 կմ 6 մ 5 դմ-ը արտահայտիր դեցիմետրերով։ 8000+600+5=8605

Ընտրիր այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշի փոխարեն՝ կստացվի ճիշտ անհավասարություն․

• 10 ց 740 կգ < 10ց 840կգ։
• 6 տ * 1ց < 6 տ 500 կգ
• 8 տ 750 կգ > 8 տ 7 ց
• 20 դմ 320 սմ > 20 դմ 250 սմ։
•  8 կմ 30 դմ > 8 կմ 1մ
• 8 տ 640 կգ > 8 տ 550 կգ։
• 8 ց 840 կգ < 8 ց 40 կգ։
• 10 կմ 220 մ > 10 կմ 150 մ։

1. Արտահայտիր մետրով

5 կմ-5000մ 1կմ=1000մ

23 կմ 23մ=23.023մ

 400կմ- 400.000մ

4մ-400սմ

• Արտահայտիր դեցիմետրով

5մ 4դմ-54դմ 1մ =10դմ

3կմ — 30000դմ

4կմ 6մ-40600դմ

7մ-700դմ

1. Արտահայտիր սանտիմետրով

5մ-500սմ

4մ 5դմ 6սմ-456սմ

35դմ-350սմ

• Արտահայտիր միլիմետրով

7մ 5սմ 6մմ-7056մմ
5մ 4դմ 7սմ 6մմ-5476մմ

• Արտահայտիր նշված միավորներով․

5ր 40վ=340 վ

5օր 18ժ =138 ժ

7տարի 11 ամիս = 95 ամիս
10դար 54տարի  = 1054 տարի

6․ Արտահայտիր գրամներով

5կգ-5000գ

 7կգ 250գ-7250գ

5ց-50.000գ

 5ց 12կգ 60գ -501․260գ

7․ Արտահայտիր ցենտներով

5տ 12տ 7ց-1707ց

8․ Արտահայտիր կիլոգրամով

12տ -12․000կգ

22տ 5ց- 22․500կգ

4տ 5ց 62կգ-4562կգ

9․ Մեծ միավորներից մեկը արտահայտիր փոքր միավորով:

5տ 3ց-503ց

 30կգ 60գ-30.060գ

 6օր 14ժ-158ժ

 30ր 40վ-1840վ

 10մ 9սմ-1009սմ

 20կմ 70մ-20.070մ

Одеяло
Убежало,
Улетела простыня,
И подушка,
Как лягушка,
Ускакала от меня.
Я за свечку,
Свечка — в печку!

Я за книжку,
Та — бежать
И вприпрыжку
Под кровать!
Я хочу напиться чаю,
К самовару подбегаю,
А пузатый от меня,
Убежал, как от огня.

Что такое,
Что случилось?
Отчего же
Всё кругом
Завертелось,
Закружилось
И помчалось колесом?
Утюги за сапогами,
Сапоги за пирогами,
Пироги за утюгами,
Кочерга за кушаком —
Всё вертится,
И кружится,
И несётся кувырком.

Вдруг из маминой из спальни,
Кривоногий и хромой,
Выбегает умывальник
И качает головой:
«Ах ты, гадкий, ах ты, грязный,
Неумытый поросёнок!

Ты чернее трубочиста,
Полюбуйся на себя:
У тебя на шее вакса,
У тебя под носом клякса,
У тебя такие руки,
Что сбежали даже брюки,
Даже брюки, даже брюки
Убежали от тебя.

Рано утром на рассвете
Умываются котята,
И мышата, и утята,
И жучки, и паучки.
Ты один не умывался
И грязнулею остался,
И сбежали от грязнули
И чулки и башмаки.

Я — Великий Умывальник,
Знаменитый Мойдодыр,
Умывальников Начальник
И мочалок Командир!
Если топну я ногою,
Позову моих солдат,
В эту комнату толпою
Умывальники влетят,
И залают, и завоют,
И ногами застучат,
И тебе головомойку,
Неумытому, дадут —
Прямо в Мойку,
Прямо в Мойку
С головою окунут!»

Он ударил в медный таз
И вскричал: «Кара-барас!»
И сейчас же щетки, щетки
Затрещали, как трещотки,
И давай меня тереть,
Приговаривать:
«Моем, моем трубочиста
Чисто, чисто, чисто, чисто!

Выполните задания:

Прочитайте текст.

Найдите и выпишите слова, которые отвечают на вопросы кто? что?

/Что/
Одеяло
Подушка
Самовар
Простыня
Утюги
Сапоги
Пироги
Кочерга
Книжка
Печка
Умывальник
Свечка

/Кто/
Лягушка
Поросёнок
Начальник
Командир
Котята
Мышата
Утята
Жучки
Паучки
Солдаты
Трубочист

Составьте словосочетания с этими словами.
1. Грязный трубочист
2. Мягкая подушка
3. Маленькие жучки
4. Зелёная лягушка
5. Вкусные пироги
6. Интересная книжка

Напишите, что произошло с главным героем сказки. /5-6 предложений/
Жил-был мальчик, который не любил умываться. Однажды от него сбежали подушка, одеяло, простыня. А из маминой спальни вышел умывальник Мойдодыр и приказал ему тут же помыться. И сразу же щётки и мочалки принялись его мыть.

Փայտարվեստի պետական թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թ.: Թանգարանի հավաքածուն կազմավորվել է կոլեկցիոներների և հեղինակների նվիրատվություններից, հետագայում` գիտարշավային նյութերի ու ձեռքբերումների շնորհիվ: Թանգարանի հիմնական խնդիրներից է` հավաքագրել, պահպանել, ցուցադրել փայտարվեստի նմուշներ և նպաստել ազգային փորագրության ավանդույթների զարգացմանը, ինչպես նաև նպաստել արհեստների մշակույթի, մասնավորապես, փայտարվեստի վերականգնմանը: Փայտարվեստի թանգարանը, միևնույն ժամանակ, յուրօրինակ դպրոց է, որտեղ մասնագիտական կրթություն են ստացել ցուցադրվող հեղինակներից շատերը: Նրանց աշխատանքներից ձեռք են բերել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Մոսկվայի և Ս.Պետերբուրգի որոշ թանգարաններ: Ցուցադրությունը պայմանականորեն բաժանվում է երեք մասի` հնագույն մշակույթի, կիրառական արվեստի և քանդակի բաժինների: Վերջին երկուսում ներկայացված են պրոֆ‎եսիոնալ քանդակագործների, նկարիչների և փայտի փորագրության վարպետների ժամանակակից ստեղծագործություններ: Իսկ հնագույն մշակույթի բաժնում, արհեստների զարգացման պատմության և նրանց փոխներգործության լիարժեք պատկերման նպատակով փայտե առարկաների հետ մեկտեղ ցուցադրվում են նաև հարակից արհեստների նմուշներ: Ցուցադրությունում ներկայացված են ինչպես հին փայտե առարկաներ, այնպես էլ ժամանակակից փորագրության և քանդակի նմուշներ: