Ներածություն
Հայերը դարեր շարունակ ենթարկվում էին ազգային, կրոնական և տնտեսական ճնշումների, չունեին հավասար իրավունքներ մահմեդականների հետ, և մշտապես կային բռնություններ ու կոտորածներ (հատկապես՝ 1894–1896թթ. Համիդյան ջարդերը)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմն էլ շատ ծանր տրվեց հայերի համար։

Սկիզբ
1914 թվականի հունիսի 28-ին Սարաևո քաղաքում սերբ ազգայնական Գավրիլո Պրինցիպը սպանեց Ավստրո-Հունգարիայի ժառանգորդ արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդին։ Այս դեպքը դարձավ պատերազմի առիթը, թեև իրական պատճառները շատ ավելի խորքային էին։ Եվրոպական տերությունները՝ հատկապես Անգլիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան, մրցում էին Աֆրիկայի և Ասիայի գաղութների համար։ Գերմանիան արագ զարգանում էր և ուզում էր դառնալ համաշխարհային պետություն, ինչը բախվում էր Անգլիայի ու Ֆրանսիայի շահերին։ Արդյունքում ստեղծվեցին 2 դաշինք՝ Եռակի դաշինք (Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա, Իտալիա), և հետագայում նրանց միացան Օսմանյան կայսրությունը և Բուլղարիան։ Եվ Եռակ համաձայնություն (Անգլիա, Ֆրանսիա, Ռուսաստան)։

Ընթացք
1914 թվականի հուլիսի 28-ին Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ հայտարարեց Սերբիային՝ սկսելով Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Ռուսաստանը հանդես
եկավ Սերբիայի պաշտպանությամբ և սկսեց ընդհանուր զորահավաք։ Ի պատասխան՝ Գերմանիան 1914 թ․ օգոստոսի 1–ին (հին տոմարով` հուլիսի 19– ին) պատերազմ հայտարարեց Ռուսաստանին։ XX դ. սկզբին Հայաստանը բաժանված էր Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Պարսկաստանի միջև։ Այդ պատճառով հայությունը զորակոչվեց իրար դեմ հակամարտող և´ թուրքական, և´ ռուսական բանակներ։ Ռուսական և թուրքականն կողմերը հայերին առաջարկեցին կամավորական
ջոկատներ կազմել իրենց բանակներում։ Սակայն թուրքական առաջարկը մերժվեց: Մինչև 1914 թ. նոյեմբերի սկիզբը ձևավորվեցին կամավորական 4 ջոկատներ։ Կամավորական ջոկատներն իրենց մասնակցությունն ունեցան ռուսական բանակի մի շարք հաղթանակներում։

1910-1911 թթ. Սալոնիկում կայացած ժողովներում երիտթուրքերը մշակեցին հայերի ոչնչացման ծրագիրը և այն կենսագործման առիթ դարձավ Առաջին աշխարհամարտը։ Հայերին ամբողջությամբ ոչնչացնելով թուրքերը ուզում էին լուծել Հայկական հարցը և Օսմանյան կայսրության արևելան տարածքները մաքրել հայերից ու դարձնել
թուրքերով բնակեցված։ Հայերի բնաջնջման ցանկության մեջ կարևոր դեր ուներ տնտեսական գործոնը։ Օսմանյան կայսրությունում տնտեսական կյանքի հիմ­նական դերակատարները հույներն ու հայերն էին։ 1914 թ. վերջին թուրքերի շրջանում քրիստոնյաների դեմ սրբազան պայքարի քարոզը ուժեղացավ, և սկսվեցին սպանությունները։

Սկսվեց Հայոց ցեղասպանության գլխավոր փուլը՝ Մեծ եղեռնը։ Առաջին փուլում թիրախ դարձավ Օսմանյան կայսրության բանակում ծառայող հայ զինվորականությունը՝ հայության մարտական ուժը։ 1915 թ. փետրվարից հայերը առանձնացվում էին բանակից, օգտագործվում ծանր աշխատանքներում, ապա փոքր խմբերով տեղափոխվում հարմար վայրեր և ոչնչացվում։ Երկրորդ փուլում ձերբակալվում և սպանվում են հայության ազգային, հասարակական, քաղաքական, հոգևոր, մշակութային ոլորտների գործիչները։ 1915 թ. ապրիլի 11-ին Կ.Պոլսում սկսվում են հայ մտավորականների ձերբակալությունները։ Այս օրը դարձավ Հայոց
ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր։ Երրորդ փուլում իրականացվեցին հայության զանգվածային տեղահանություններն ու սպանությունները։ 1915 թ․ ապրիլի 15-ին սկսվում են հայության զանգվածային տեղահանությունները դեպի Միջագետքի և Սիրիայի անապատներ։ Այսպիսով՝ 1914-1916 թթ. թուրքերի լիակատար մշակված ծրագրով իրագործվեց Արևմտյան Հայաստանի հայաթափումը, հայերը քշվեցին անապատներ և սպանվեցին։

Եզրափակում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները հայ ժողովրդի համար դարձան ոչ միայն ծանրագույն փորձ, այլև պատմական ճակատագրական շրջադարձ․ Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետ զուգահեռ տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանությունը, որի հետևանքով հայ ազգը կորցրեց իր պատմական հայրենիքի մեծ մասը։ Սա ոչ միայն մարդկային, այլև մշակութային ահռելի կորուստ էր։ Թուրքերը լիակատար մշակել էին ծրագիր, որպեսզի ոչնչացնեին հայությունը, սակայն մենք երբեք չէինք հանձնվել։ Մենք անցանք նույնիսկ այդ սարսափելի տարիները և հիմա մենք անկախ պետություն ենք։ Կարծում եմ՝ Հայոց ցեղասպանությունը մեզ հիշեցնում է, որ մարդկության առաջադրանքը ոչ միայն հիշելն է, այլև կանխել նման հանցագործությունների կրկնությունը։ Ցեղասպանության հիշողությունը պետք է ծառայի որպես զգուշացում աշխարհին՝ որպեսզի երբեք այլ ժողովուրդ չունենա նույն ցավալի փորձը։ Հիշելով անցյալը՝ մենք պաշտպանում ենք մեր ազգային ինքնությունը և օգնում ենք մարդկությանը շարժվել դեպի ավելի մարդասիրական ապագա։

Առաջադրանքներ․
1) Գտե՛ք ֆունկցիայի մոնոտոնության միջակայքերը․

ա) [-10;-3], [-3;-1] [-1;5], [5;10]
բ) [-9;-7], [-7;-6], [-6;0], [0;7]
գ) [0;8]
դ) [-8;-4], [-4;6]
ե) [-10;-2], [-2;2], [2;10]
զ) [-9;-7], [-7;0], [0;7], [7;9]
ե) [-8;-1], [-1;2], [2;4], [4;7]
ը) [-8;-4], [-4;0], [0;4], [4;8]

2) Գտե՛ք ֆունկցիայի մոնոտոնության միջակայքերը․

ա) [-8;0], [0;4]
բ) [-5;-2], [-2;2]
գ) [-6;0], [0;3], [3;6]
դ) [-6;-1], [-1;4], [4;7]
ե) [-7;-3], [-3;0], [0;3], [3;7]
զ) [-8;-4], [-4;0], [0;4], [4;8]
է) [-8;-4], [4;8]
ը) [-6;-2], [-2;0], [0;2], [2;6]

3) Մոնոտո՞ն է առ․ 2-ում ներկայացված ֆունկցիան: Եթե այո, ապա նշե՛ք մոնոտոնության բնույթը․

4) Մոնոտո՞ն է արդյոք ֆունկցիան: Եթե այո, ապա որոշե՛ք մոնոտոնության բնույթը.

ա) Նվազող
բ) Չնվազող
գ) Նվազող
դ) Աճող
ե) Աճող
զ) Չնվազող
է) Աճող
ը) Չաճող

5) Գտնել 5 թվի և նրա հակադիր թվի գումարը։
5+(-5)=0
6) Գտնել -8 թվի և նրա հակադիր թվի տարբերությունը։
-8-8=-16
7) Գտնել 3 թվի և նրա հակադիր թվի արտադրյալը։
3*(-3)=-9
8) Գտնել 12 թվի և նրա հակադիր թվի քանորդը։
12/-12=-1
9) Գտնել -14 թվի և նրա հակադիր թվի քանորդը։
14/-14=-1

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Կարադա՛ Կոմիտասի բանաստեղծությունները։ 
2. Ընտրի՛ր երեք բանաստեղծություն, վերլուծի՛ր բլոգումդ։ 
Ի՞նչ…
Կոմիտասն ասում է՝ կյանքը հոսում է մահվան ու սիրո միջև, ջրի ու հրի նման։ Անցյալը միշտ իր հետ բերում է տխրություն, բայց հենց այդ անցյալի ցավից է ծնվում նոր լույսը։
Քո երազում
Բանաստեղծությունը կարծես սիրո երազ, բայց նաև աղոթք լինի։ Կոմիտասի համար սերը միշտ շատ կարևոր և լուրջ բան էր։ Նա գրում է այն զգացմունքների մասին, որոնք միավորում են հոգին բնության ու Աստծո հետ։
Անմար սեր
Կոմիտասը երկու ճանապարհ է դնում մարդու առաջ՝ չսիրել և այրվել դժոխքի կրակով, կամ սիրել և հանգչել վարդերի դրախտում։ Սա նրա բանաստեղծական աշխարհահայացքն է՝ սերը միաժամանակ ցավ է ու փրկություն, բայց միակ իրական ուժն է, որ արժե ապրել։
3. Մեկ բանաստեղծություն ձայնագրի՛ր կամ տեսագրի՛ր և տեղադրի՛ր բլոգումդ։ 
4. Մեկ բանաստեղծություն սովորի՛ր անգիր։ 

Առաջադրանքներ․

1)

2)

3)

4)

5)

a և c վեկտորները հակուղղված են։

6)

a և c վեկտորները հակուղղված են։

7) Գծեք AB, CD և EF վեկտորներն այնպես, որ՝
ա) AB, CD և EF վեկտորները լինեն համագիծ

բ) AB և EF վեկտորները լինեն համագիծ, իսկ AB և CD վեկտորները համագիծ չլինեն

Детство:
Сергей Александрович Есенин родился 3 октября 1895 года в селе Константиново, в крестьянской семье. Его родители рано разошлись, и большую роль в воспитании сыграли дедушка и бабушка по маминой линии. Его детство прошло среди природы и деревенского быта. С 1904 года Есенин учился в земской школе, затем в церковно-учительской школе в Спас-Клепиках. Уже тогда начал писать первые стихи.

Первые шаги в литературе:
В 1912 году Есенин переехал в Москву, работал в типографии, затем учился в Московском городском народном университете имени Шанявского. В столице он стал участвовать в литературных кружках. В 1915 году отправился в Петроград, где познакомился с Александром Блоком, Андреем Белым и другими известными писателями. Его первые публикации сразу привлекли внимание. Сергей Есенин писал о своей родине, природе и крестьянском быте, любви к женщине и матери, размышлял о судьбе России, смысле жизни и времени. В 1916 году вышел его первый сборник — «Радуница».

Последние годы:
К середине 1920-х годов у поэта накапливались душевные кризисы, усугублявшиеся алкоголем и сложной личной жизнью. Несмотря на это, он создавал сильные произведения — «Анна Снегина», «Персидские мотивы», а также знаменитые поздние стихи. Он находился в Москве и Ленинграде, не смог до конца пройти лечение в психоневрологической клинике и 28 декабря 1925 года был обнаружен мёртвым в гостинице «Англетер» в Ленинграде. Есенин навсегда остался в истории русской литературы как «певец деревни», искренний и лиричный поэт, который сумел выразить красоту природы и душу простого народа. Он был очень яркой, эмоциональной личностью. Его стихи соединяли простоту народной песни и глубокую лирику.

Некоторые его стихи:
«Чёрный человек»
«Шаганэ ты моя, Шаганэ…»
«Хулиган»
«Ты меня не любишь, не жалеешь…»
«До свиданья, друг мой, до свиданья…»
«Берёза»
«Не жалею, не зову, не плачу…»

Առաջադրանքներ․
1) Գտե՛ք տրված գրաֆիկով ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։

ա) D=(-8;6)
բ) D=(-5;7)
գ) D=(-6;6)
դ) D=(-6;7)
ե) D=(-7;6)
զ) D=(-8;8)
է) D=(-8;8)
ը) D=(-6;6)

2) Պարզե՛ք, թե որ կետերում է ֆունկցիան ընդունում A արժեքը.
ա) A = 3 (նկար բ)
x=-1
բ) A = 10 (նկար գ)
Չկա
գ) A = 5 (նկար ե)
x=-3 և 3
դ) A = -3 (նկար ե)
x=-1 և 1
ե) A = 0 (նկար է)
x=-4 և 4
զ) A = -3 (նկար ը)
Չկա

3) Գտե՛ք առաջադրանք 1-ում տրված գրաֆիկով նկարագրվող ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը։
ա) E=(-6;6)
բ) E=(1;9)
գ) E=(-3;9)
դ) E=(-6;4)
ե) E=(-6;7)
զ) E=(-8;8)
է) E=(-4;4)
ը) E=(-1;5)

4) Օրվա ընթացքում գրանցեցին ջերմաչափի ցուցմունքները։ Հետևյալ գրաֆիկը նկարագրում է ջերմաչափի ցուցմունքները։

ա) Օրվա ո՞ր ընթացքի ցուցմունքներն են գրանցված։
Ժամը 14։00-ից մինչև 18։00
բ) Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը։
E=(20;26)
գ) Ի՞նչն է ցույց տալիս ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։
Ֆունկցիայի որոշման տիրույթը ցույց է տալիս, թե որ արժեքների համար է հնարավոր հաշվարկել ֆունկցիայի արժեքը։
դ) Օրվա ո՞ր ժամերին է ջերմաստիճանի ցուցմունքը եղել 21° C:
Ժամը 14։00-ի և 15։00 միջև

5) Գտե՛ք առաջադրանք 1-ում տրված գրաֆիկով նկարագրվող ֆունկցիայի զրոները։

6) Քանի՞ պարզ թիվ կա (7; 19] միջակայքում։
11, 13, 17, 19
7) Քանի՞ պարզ թիվ կա [17; 29] միջակայքում։
17, 19, 23, 29
8) Քանի՞ պարզ թիվ կա (0; 19) միջակայքում։
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17
9) Քանի՞ պարզ թիվ կա (56; 71] միջակայքում։
59, 61, 67, 71

1. Ի՞նչ են օքսիդները։
ա) Միացություններ, որոնք պարունակում են թթվածին
բ) Միացություններ, որոնք պարունակում են ջրածին
գ) Միացություններ, որոնք պարունակում են ազոտ
2. Ո՞ր բաղադրությունը օքսիդ է։
ա) H₂O
բ) NaCl
գ) HCl
3. Ո՞ր տարրն է միշտ մտնում օքսիդների բաղադրության մեջ։
ա) Ջրածին
բ) Թթվածին
գ) Ածխածին
4. Ո՞րն է մետաղական օքսիդ։
ա) CuO
բ) SO₂
գ) CO₂
5. Ո՞րն է ոչ մետաղական օքսիդ։
ա) Fe₂O₃
բ) CaO
գ) SO₃
6. Բեր երեք օքսիդի օրինակ։
CO2, CaO, H2O
7. Ինչ տարբերություն կա մետաղական և ոչ մետաղական օքսիդների միջև։
Մետաղական օքսիդները լինում են միայն պինդ վիճակում, իսկ ոչ մետաղականները կարող են լինել համ՛ պինդ, համ՛ հեղուկ, համ՛ գազային։
8. Ինչ նյութեր են առաջանում, երբ մետաղը միանում է թթվածնին։
Երբ մետաղը միանում է օքսիդներին, ապա առաջանում են մետաղական օքսիդներ։
9. Ինչպես կարելի է ստանալ օքսիդ։
Օքսիդ առաջանում է, երբ մետաղական տարրին մացնում ենք թթվածնի տարր։
10. Ինչ է լինում, երբ օքսիդը միանում է ջրին։
Եթե մետաղական օքսիդը միանա ջրին, ապա սկտացվի հիմք, իսկ ոչ մետաղական օքսիդի դեպքում՝ թթու

Վարժություններ դասագրքից
1. Քրոմ մետաղն առաջացնում է երեք օքսիդ, որոնցում ցուցաբերում է 2, 3 և 6 վալենտականություններ: Ներկայացրե՛ք այդ օքսիդների բանաձևերը:
CrO, Cr2O3, CrO3
2. Հետևյալ սխեմաներում աստղանիշերը փոխարինե՛ք համապատասխան նյութերի բանաձևերով և սխեմաները վերածե՛ք ռեակցիաների հավասարումների։
L2O + H2O→ LIOH
B2O3 + H₂O → H3BO3
SO3 + H2O → H2SO4
BaO + H₂O → Ba(OH)2
3. Ազոտական թթվի հետ փոխազդում են հետևյալ շարքերից մեկի նշված օքսիդները
1. Fe2O3, CO₂
2. ZnO, SO3
3. K₂O, P2O5
4. MgO, CuO
4. Որոշ զանգվածով երկաթ է այրվել օդում և ստացվել է 8 գ երկաթի(III) օքսիդ։
Քա՞նի գրամ երկաթ է առաջացել։ 4Fe4+3O₂→2Fe₂O₃
Ar (Fe)=56
Ar (O)=16
Fe2O3=2*56+3*16=160
m (Fe)=?
M(Fe)=8
n=8/160=0,05
Fe2O3=0,05
n(Fe)=0,1
M=0,1*56=5,6գ

1) Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկ, որն ունի հետևյալ նշանապահպանման միջակայքերը․
ա) (- ∞, 1) -ում՝ դրական, (1, 2)-ում՝ բացասական, (2, ∞) -ում՝ դրական

բ) (- ∞, — 2) -ում՝ դրական, (−2, 0)-ում՝ դրական, (0, 5)-ում՝ բացասական, (5, +∞) -ում՝ դրական

գ) (- ∞, -√8)-ում՝ բացասական, (- √8, √7) -ում՝ դրական, (√7, +∞) -ում՝ բացասական

2) Ո՞ր գրաֆիկով ֆունկցիայի նշանապահպանման միջակայքերն են.
ա) (- ∞, — 3) (0, 4)-ում՝ դրական, (–3, 0), (4, +0)-ում՝ բացասական
Երկրորդ գրաֆիկ
բ) (- ∞, — 1) , (-1, 2)-ում՝ բացասական, (2, +0)-ում՝ դրական
Երրորդ գրաֆիկ
գ) (- ∞, — 2) (-1, 1)-ում՝ բացասական, (−2, −1), (1, +0)-ում՝ դրական
Առաջին գրաֆիկ

3) Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկ, որը բավարարում է հետևյալ երկու պայմաններին․
1) անցնում է կոորդինատային հարթության (2, 3) կետով

2) (–∞, 0)-ում դրական է, (0, 1)-ում՝ բացասական, (1, +∞)-ում՝ դրական

4) Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկ, որը բավարարում է հետևյալ երկու պայմաններին.
1) անցնում է կոորդինատային հարթության (−2, 1), (0, −1) և (3, −1) կետերով

2) նշանապահպանման միջակայքերն են՝ (-∞, -1), (-1, 1) և (1, +∞)

5) Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկ, որը բավարարում է հետևյալ երկու պայմաններին․
1) նշանապահպանման միջակայքերն են՝ (-∞, — 2) ,(-2, 1) և (1, +∞)

2) անցնում է կոորդինատային հարթության (–5, 1), (-1, -2), (2, −2) կետերով

6) Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 9 է, քանորդը՝ 7, իսկ մնացորդը՝ 5:
(9*7)+5=68
7) Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 7 է, քանորդը՝ 5, իսկ մնացորդը՝ 3:
(7*5)+3=38
8) Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 9 է, քանորդը՝ 8, իսկ մնացորդը՝ 6:
(9*8)+6=78
9) Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 6 է, քանորդը՝ 4, իսկ մնացորդը՝ 1:
(6*4)+1=25