Տվյալ էսսեում ես կմեկնաբանեմ ազատության գազափարը՝ համադրելով Մ․ Նալբանդյանի «Ազատություն» բանաստեղծությունը Մ․ Խորենացու «Հայկ և Բել» ավանդազրույցի հետ։
«Հայկ և Բել» ավանդազրույցը համարվում է հայ ժողորդի և Հայաստանի ստեղծման հարցի սկզբնաղբյուրը։ Մովսես Խորենացին Հայկին նկարագրում է՝ որպես գանգռահեղ, թիկնեղ, վառվռուն աչքերով և հաստ բազուկներով մի երիտասարդի։ Բաբելոնի աշտարակաշինության փորձը ավարտվեց անհաջողությամբ, և Հայկը որոշում է աբստամբություն բարձրացնել Բելի տիրապետության դեմ։ Բելը համարվում էր մարդկության առաջին բռնակալը, ում հաջողվեց բռնանալ մյուսներին և զավթել ամբողջ երկիրը։ Հայկը հեռանում է Բաբելոնից և սակավաթիվ մարդկանց հետ բնակվում մի լեռան մոտ։ Այնտեղ կառուցում է բնակավայր, որը հետագայում նվիրում է իր թոռանը՝ Կադմոսին։ Իսկ ինքը տեղափոխվում է հյուսիս-արևմուտք և բնակություն է հաստատում մի դաշտում, որը կոչվում էր Հարք։ Բելը միշտ ձգտել էր նրան, որ բոլորն իրեն հնազանդվեն։ Եվ իմանալով, որ Հայկը հեռացել է Բաբելոնից՝ դավաճանելով նրան՝ Բելը իր որդիներից մեկի գլխավորությամբ ուղարկում է մի պատգամավորություն։ Բելի հիմնական պահանջն էր, որ Հայկն ընդունի իր գերակա իրավունքը։ Նաև Բելն առաջարկեց Հայկին բնակություն հաստատել իր տիրապետության ցանկացած կետում՝ վերադառնալով Բաբելոն։ Սակայն Հայկը մերժում է Բելի առաջարկը՝ խստությամբ հետ ուղարկելով Բելի պատգամավորներին։ Բելը չհավանեց Հայկի պատասխանը և մեծ հետևակ զորքի հետ գալիս է Հայաստան։ Վանա լճի ափին տեղի ունեցավ Հայկի և Բելի ճակատամարտը։ Հայկը եռաթև նետով տապալում է Բելին և վերջապես ազատություն է ձեռք բերում։ Հայերը Հայկին նմանեցնում են աղեղնավոր որսորդ Օրիոնին, երբեմն՝ նույնիսկ Հրատ կամ Մարս մոլորակին։
Մ․ Նալբանդյանը իր բանաստեղծության մեջ ազատությունը ներկայացնում է՝ որպես մարդու բնական իրավունք, սակայն նրա համար պետք է պայքարել։ Բոլորն էլ ցանկանում են ի ծնե ազատություն ունենալ, բայց Նալբանդյանի խոսքերով՝ «ազատություն սիրողներին այն աշխարհը խիստ նեղ է»։ Մանուկը, օրորոցը և ձեռքերը պարզելը խորհրդանշում են մանկություն։ Շատերը ազատություն լսելով պատկերացնում են իրենց մանկությունը։ Երբ նրանք անհոգս էին, դժվարությունների մասին մեծ պատկերացում չունեին և ուղղակի վայելում էին իրենց կյանքը։ Ներկայումս մարդը ստիպված է պայքարել ազատության համար։ Նույնիսկ առաջ, Մ․ Նալբանդյանը, Մ․ Խորենացին և բազմաթիվ այլ գրողներ պայքարում էին ազատ խոսքի և մտածողության համար, գրելով այդ ամենի մասին։
Ըստ իս՝ ազատության համար պետք չէ պայքարել կամ անցնել դժվարություններ միջով, որպեսզի ունենա ազատ խոսքի իրավունք, ամեն մարդ ունի ազատության իրավունք, և ոչ ոք չի կարող մարդուն զրկել այդ իրավունքից։ Ամեն դեպքում, հիմա, որպեսզի դու ազատ կյանքին հասնես՝ ստիպված ես բազմաթիվ դժվարությունների միջով անցնել։ Կարևորն այն է, որ դու այդ ճանապարհին չհանձնվես։ Հայկը շատ լավ օրինակ է, նա ազատատենչ մարդ էր։ Անցնելով հսկա ճանապարհ՝ նա կարողացավ մուտք գործել ազատ կյանք։ Բանաստեղծության մեջ ներկայացված է, որ երեխան փոքրուց ազատությանն է սպասում՝ չիմանալով, որ աշխարհում ազատությանը հեշտությամբ ոչ ոք չի հասնում։ Իմ կարծիքով՝ ազատությունն այն է, երբ դու կարող ես ազատ արտահայտել քո կարծիքը և ապրել այնպես, ինչպես դու ես ուզում։ Սակայն ամեն ինչն ունի իր չափն ու սահմանը, և քո ազատությունը չպետք է նեղություն բերի քո շրջապատին։
Автор: A.P.
ՌԱՑԻՈՆԱԼ ՀԱՎԱՍԱՐՄԱՆ ՁԵՎԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Առաջադրանքներ․
1) Լուծեք հավասարումը․

ա) 3x-3-x-2/(x+2)(x-1)=0
2x-5/(x+2)(x-1)=0
2x=5, x=2,5
բ) 5x-20+8x/x*x-4=0
13x-20/x*x-4=0
13x=20, x=20/13
գ) x-1+x+1/(x+1)(x-1)=0
2x/(x+1)(x-1)=0
2x=0, x=0
դ) 2/x+4 + 4/x+2=0
2x+4+4x+8/(x+4)(x+2)=0
6x+12/(x+4)(x+2)=0
6x=12, x=2
ե) -3x/8(x-2) — 1/4x+4=0
12x-12-8x+16/(8x-16)(4x+4)=0
-20x-4/(8x-16)(4x+4)=0
-20x=-4, x=0.2
զ) 85x/x+2 — 3/1=0
85x-3/(x+2)*1=0
85x=3, x=3/85
2) Լուծեք հավասարումը․

3) Կոտորակի համարիչը հայտարարից մեծ է 1-ով։ Գտե՛ք կոտորակը, եթե համարիչը կրկնապատկելիս կոտորակը դառնում է 2.4։
2(x+1)/x=2.4
2x+2=2.4x
0.4x=2
x=5, 5+1=6
6/5
4) Մեքենան անցավ 120 կմ ճանապարհ։ Եթե մեքենայի արագությունը լիներ 10 կմ/ժ-ով ավելի, ապա նույն ճանապարհը կանցներ 1 ժամով ավելի շուտ։ Գտե՛ք մեքենայի արագությունը։
120/x — 120/x+10=1
120(x+10)-120x/x(x+10)=1200/x(x+10)=1
x(x+10)=x2+10x=1200
x2+10x-1200=0, D=100+4800=4900
x=-10+70/2=30կմ/ժ
Եռանկյան մակերեսի բանաձևեր
Առաջադրանքներ․
1) Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա 7 սմ և 16 սմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 45° անկյուն:
S=1/2*16*7*√2/2=28√2
2) Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա 11 դմ և 8 դմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 150° անկյուն:
S=1/2*11*8*1/2°=22
3) Եռանկյան կողմերի արտադրյալը 3570 սմ3 է: Գտե՛ք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 84 սմ2 է:
R=abc/4S=3570/336=10.625
4) Եռանկյան կողմերի արտադրյալը 150√5սմ է: Գտե՛ք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 15 սմ2 է:
R=150√5/60=2.5√5
5) Գտե՛ք 5 դմ, 5 դմ, 8 դմ կողմերով եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:
H=25+64=√89
R=H/2=4.7
6) Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա պարագիծը 40 սմ է, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը՝ 3 սմ:
S=(40/2)*3=60
7) Գտե՛ք եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 210 դմ2 է, իսկ պարագիծը՝ 84 դմ:
R=210/(84/2)=5
8) Եռանկյան կողմերից մեկը 24 դմ է, իսկ մյուս երկու կողմերի գումարը՝ 32 դմ: Գտեք այդ եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա մակերեսը 84 դմ2 է։
R=24+32/84*4
R=56/336
9) Գտե՛ք 10 սմ, 10 սմ, 16 սմ կողմերով եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը:
S=√18(18-10)(18-10)(18-16)=√18*8*8*2
S=√2304=48
Հոգնակի թվի կազմություն
1. Ո՞ր շարքի բառերի հոգնակի թվի կազմության սխալ կա։
1) Հավատարմագրեր, ծաղկատոներ, կիզակետեր, գետեզրեր
2) Տոհմածառեր, հենասյուններ, թոռնատերեր, լեզվաբաններ
3) Աստղագետներ, ոտնաձայններ, որմնասյուներ, արծվաբներ
4) նյութամոլներ, մարզադաշտեր, սպունգներ, լուսամուտներ
2. Ո՞ր շարքի բառերի հոգնակի թվի կազմության սխալ չկա։
1) Բամբիռներ, վերնագրեր, հողաթմբեր, հարսեր
2) Նռներ, հորաքույրեր, փոստարկղեր, գառներ
3) Սրճեփեր, կայսրեր, սանրեր, սողուններ
4) Մատենագիրներ, աստղեր, ասուլիսեր, աշակերտներ
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում եր-ով։
1) Հազորդալար, նստացույց, նավթամուղ, ծիսակարգ
2) Վագր, համերգաշար, թռչնաբույն, մեծատուն
3) Մեծատառ, անասնակեր, լրագիր, որսաշուն
4) Հետնախորշ, կամարասյուն, մակսանենգ, պատշար
Բաղադրյալ հատուկ անունների ուղղագրություն
Վարժություն՝
Ավան-Առինջ, Սողոմոն Իմաստուն, Իվան Ահեղ, Խաղաղ օվկիանոս, Արևմտյան Սիբիր, Սայաթ-Նովա, Տեր Պետրոսյան, Տիգրան Մեծ, Արշակ Երկրորդ թագավոր, Հայկական Տավրոս, Շախմատի համաշխարհային ֆեդերացիա, Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս, Ռուսաստանի Դաշնային Հանհրապետություն, Հին Հունաստան, Սևանա լիճ, Երևանի Պետական Համալսարան, Կորեայի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետություն, Լոռի-Փամբակ, Սուրբ Գևորգ, «Նաիրիտ» գիտաարտադրական միավորում։
«Мое отношение к поступку Желткова»
Написать эссе: «Мое отношение к поступку Желткова»
Повесть А. И. Куприна была о безответной, но очень сильной любви. Желтков был скромным чиновником, для которого любовь стала смыслом жизни, а Вера — его возлюбленная, была княгиней, отличающаяся благородством, «холодной» красотой, спокойствием и сдержанностью. У Веры Николаевны любовь к мужу давно переродилась в «чувство прочной, верной, истинной дружбы».
От подарка Желткова Вера испытала тревогу, вместо восторга. Рассматривая камни, именинница повернула браслет, и камни вспыхнули. С тревогой Вера поняла, что огни эти похожи на кровь.
Любовь Желткова — это редчайший дар, а не сумасшествие. Он видит красоту Веры, но не требует её ответного чувства. Он осознаёт, что не имеет права вторгаться в жизнь княгини, и потому его любовь — молчаливая. Желтков решает уйти после того, как понимает, что его любовь не может быть признана, и он не в силах изменить судьбу Веры. Беседа с её братом и мужем показывает ему реальный мир, где он — ничто, а Вера связана обязательствами.
На мой взгляд поступок Желткова невозможно считать за слабость или силу. С одной стороны он сильный, потому что решился на этот огромный шаг — покончить жизнь за любовь. А с другой стороны — слабый, потому что он не смог смириться с безответной любовью. Я считаю, что подобные поступки людей мы не вправе судить, ведь никто кроме них не знает, что происходило в их жизни, голове, мыслях на тот момент. Назвать поступок Желткова слабым или сильным очень тяжело.
Միքայել Նալբանդյան, Ազատություն
Կարդա՜ և պատասխանի՜ր հետևյալ հարցերին․
1. Ո՞րն է «ազատություն» գաղափարը բանաստեղծության մեջ։
Բանաստեղծության գաղափարն այն է, որ ազատությունը հեշտ չի տրվում ոչ մեկին։ Որպեսզի դու ազատ կյանքին հասնես, դու ամեն դեպքում ստիպված ես բազմաթիվ դժվարությունների միջով անցնել, սակայն կարևոն այն է, որ դու այդ ճանապարհն անցնելից չհանձնվես։ Պետք է նպատակ դնել և ձգտել նրան, օրինակ՝ նույն ազատությունը։
2. Արդյո՞ք այն ներկայացվում է որպես բնական իրավունք, իդեալ, թե պայքարի արդյունք։
Բանաստեղծության սկզբում ազատությունը ներկայացված է որպես բնական իրավունք, բոլորն էլ ցանկանում են, որ ի ծնե ազատություն ունենան, սակայն ազատություն սիրողներին այս աշխարհը «խիստ նեղ» է։ Ներկայուսմն ազատության համար պետք է պայքարել և ձգտել նրան։ Ըստ իս՝ ազատության համար պետք չէ պայքարել կամ անցնել դժվարություններ միջով, ամեն մարդ ունի ազատության իրավունք, և ոչ ոք չի կարող այն իրավունքը նվաստացնել։
3. Ի՞նչ նշանակություն ունեն՝ մանուկը, օրորոցը, ձեռքերը պարզելը՝ որպես խորհրդանիշներ։
Մանուկը, օրորոցը և ձեռքերը պարզելը խորհրդանշում են մանկություն։ Շատերը ազատություն լսելով պատկերացնում են իրենց մանկությունը։ Երբ նրանք անհոգս էին, դժվարությունների մասին մեծ պատկերացում չունեին։ Մարդը պայքարում է մանկության ազատության համար։ Բանաստեղծության մեջ, ըստ իս՝ ներկայացված է այն, որ երեխան փոքրուց ազատությանն է սպասում, չիմանալով, որ աշխարհում ոչ ոք ազատությանը հեշտությամբ չի հասնում։
4. Ի՞նչ է ազատությունը քեզ համար։ Համապատասխանու՞մ է այն Նալբանդյանի պատկերացման հետ։
Իմ կարծիքով՝ ազատությունն այն է, երբ դու կարող ես ազատ արտահայտել քո կարծիքը, չհնազանդվել ուրիշին և ապրել այնպես, ինչպես դու ես ուզում։ Սակայն ամեն ինչն ունի իր չափն ու սահմանը, և քո ազատությունը չպետք է նեղություն բերի քո շրջապատին։
5. Կա՞ արդյոք այսօր ազատության համար պայքարի անհրաժեշտություն։
Իմ կարծիքով՝ այո։ Ներկայումս ազատության, ազատ կարծիք արտահայտելու կամ ընդհանրապես ազատ խոսելու համար պետք է պայքարել։ Ես համաձայն չեմ, որ ազատության համար պետք է պայքարել, սակայն իրականությունը այսպիսին է։
Հարցերը կօգնեն գրել Էսսե։ Էսսեում փորձիր համադրել գրական վերլուծությունը քո անձնական մտքերի ու օրինակների հետ։
| ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ Ազատ աստվածն այն օրից, Երբ հաճեցավ շունչ փչել, Իմ հողանյութ շինվածքին Կենդանություն պարգևել. Ես անբարբառ մի մանուկ Երկու ձեռքս պարզեցի, Եվ իմ անզոր թևերով Ազատությունն գրկեցի։ Մինչ գիշերը անհանգիստ Օրորոցում կապկապած Լալիս էի անդադար, Մորս քունը խանգարած, Խնդրում էի նորանից Բազուկներս արձակել. Ես այն օրից ուխտեցի Ազատությունը սիրել։ Թոթով լեզվիս մինչ կապերը Արձակվեցան, բացվեցան, Մինչ ծնողքս իմ ձայնից Խնդացին ու բերկրեցան, Նախկին խոսքն, որ ասացի, Չէր հայր, կամ մայր, կամ այլ ինչ. Ազատությո՜ւն, դուրս թռավ Իմ մանկական բերանից։ «Ազատությո՞ւն, — ինձ կրկնեց Ճակատագիրը վերևից.— Ազատությա՞ն դու զինվոր Կամիս գրվիլ այս օրից: Օ՛հ, փշոտ է ճանապարհդ, Քեզ շատ փորձանք կը սպասե. Ազատություն սիրողին Այս աշխարհը խիստ նեղ է» ։ — Ազատությո՜ւն, — գոչեցի, — Թող որոտա իմ գլխին Փայլակ, կայծակ, հուր, երկաթ, Թող դավ դնե թշնամին, Ես մինչ ի մահ, կախաղան, Մինչև անարգ մահու սյուն, Պիտի գոռամ, պիտ կրկնեմ Անդադար. ազատությո՜ւն։ Միքայել Նալբանդյան |
Սինուսների և կոսինուսների թեորեմը
1) Սինուսների և կոսինուսների թեորեմների օգնությամբ
լուծեք ABC եռանկյունը, եթե․
ա) <A = 60o, <B = 40o, c = 14
<C=180-(60+40)=80o
14/sin80o=a : √3/2=b/sin40o
a=14*√3/2 : sin80o=7√3/sin80o
b=14*sin40o/sin80o
բ) <A = 30o , <C = 75o, b = 4,5
<B=180-(30+75)=75o
a/0,5=4,5/sin75o=c/sin75o
c=4,5
գ) <A = 80o, a = 16, b = 10
16/sin80o=10/sinB=c/sinC
sinB=10*sin80o/16=10*9.8/16=0.61
<B=38o
<C=180-(80+38)=62o
sin62o=0.88
10/0.61=c/0.88
c=0.88*10/0.61=8.8/0.61=14.42
դ) <B = 45o, <C = 70o , a = 24,6
<A=180-(45+70)=65
24.6/sin65o=b/√2/2=c/sin70o
b=24.6*√2/2/sin65o=12.3√2/sin65o=19.2
c=24.6*sin70o/sin65o=23.1/0.9=25.6
2) ABC եռանկյան մեջ <A = 10o, <C = 20o, AC = 10 սմ։ Գտեք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը։
a/sin10o=10/sin150o=c/sin20o=2R
sin150o=sin30o*5=5/10=0.5
2R=10/0.5=20
R=10
3) Լուծե՛ք ABC եռանկյունը, եթե.
ա) b = 5 սմ, c = 12 սմ, ɑ = 45o
a2=25+144-120*√2/2=169-60√2
a=√169-60√2=8.62
5/sinB=8.62/√2/2=0.41
<B=24.5o
<C=180-(45+24.5)=110.5o
բ) a = 10 սմ, b = 14 սմ, ɣ = 30o
c2=100+196-280*√3/2=296-140√3
c=√53.6=7.53
7.53/0.5=10/sinA=14/sinB
sinA=0.5*10/7.53=0.6
<A=41o
<B=180-(30+41)=109o
գ) a = 8 սմ, c = 12 սմ, ß = 60o
b2=64+144-192*0.5=208-96=112
b=√112=10.5
10.5/√3/2=8/sinA=12/sinC
sinA=8*√3/2/10.5=6.92/10.5=0.65
<A=41o
<C=180-(41+60)=79o
А.И.Куприн «Гранатовый браслет»
1. Образ Веры Николаевны Шеиной
1. Первое впечатление: Какой мы видим княгиню Веру в начале рассказа? Почему автор сравнивает её с розой, которая уже отцвела («холодная гордость», «спокойствие»)?
В начале рассказа Вера предстает как женщина высокой социальной позиции, но эмоционально замкнутая: «холодная гордость», «спокойствие». Автор сравнивает её с розой, которая уже отцвела, чтобы подчеркнуть, что её юность и непосредственная эмоциональность прошли. Она красива, утончённа, но внутренняя жизнь подчинена порядку, приличию, обществу — нет всплеска страсти или легкомысленного веселья.
2. Отношения с мужем: Как можно описать отношения Веры и князя Василия? Можно ли назвать их брак счастливым, несмотря на отсутствие страсти?
Семья Шеиных была на грани разорения, а положение князя обязывало ко многому, поэтому супругам приходилось жить не по средствам. Вера Николаевна, любовь которой к мужу давно переродилась в «чувство прочной, верной, истинной дружбы», как могла, поддерживала его, экономила, во многом отказывала себе.
3. Предчувствие: Почему Вера испытала тревогу, когда увидела подарок Желткова? О чем её предупреждала интуиция?
Вера обнаружила в пакете золотой браслет и записку. Сначала она стала рассматривать украшение. В центре низкопробного золотого браслета выделялись несколько великолепных гранатов, каждый из которых был размером с горошину. Рассматривая камни, именинница повернула браслет, и камни вспыхнули, как «прелестные густо-красные живые огни». С тревогой Вера поняла, что огни эти похожи на кровь.
2. Желтков и его любовь
1. Кто такой Желтков? Почему автор выбрал на роль «рыцаря великой любви» маленького чиновника, а не знатного дворянина?
Если бы «рыцарем великой любви» был знатный дворянин, это выглядело бы ожидаемо, но маленький чиновник демонстрирует, что настоящая любовь не зависит от положения, богатства или внешнего лоска. Его «малость» усиливает трагизм и чистоту чувств: перед высокородной княгиней он смиренно раскрывает душу, а общество бы его не признало.
2. Болезнь или дар? Любовь Желткова — это сумасшествие, преследование или редчайший дар? Как сам герой относится к своему чувству?
Любовь Желткова — это редчайший дар, а не сумасшествие. Он видит красоту Веры, но не требует её ответного чувства. Это чистая, самоотверженная, духовная любовь. Желтков относится к своему чувству с трогательной скромностью и внутренним трепетом. Он осознаёт, что не имеет права вторгаться в жизнь княгини, и потому его любовь — молчаливая, возвышенная, почти святая.
3. Смирение: Почему Желтков решает уйти из жизни? Был ли у него другой выход после разговора с братом и мужем Веры?
Желтков решает уйти после того, как понимает, что его любовь не может быть признана и он не в силах изменить судьбу Веры. Беседа с её братом и мужем показывает ему реальный мир, где он — ничто, а Вера связана обязательствами.
3. Символика и детали
1. Гранатовый браслет: Почему камни в браслете сравниваются с каплями крови? Почему Желтков дарит именно семейную реликвию?
Браслет — семейная реликвия Желткова, драгоценный и символичный подарок. Камни сравниваются с каплями крови, потому что любовь Желткова — это страдание и жертвенность. Красный гранат олицетворяет страсть, чистоту и жизненную силу, а сама реликвия подчёркивает важность момента и серьёзность чувств.
2. Цветовая гамма: Обратите внимание на контраст между зеленым гранатом в центре браслета и красными камнями вокруг. Что это может означать?
зелёный — спокойствие, надежда, умиротворение; символ Веры, её социальной и внутренней гармонии. красные камни — страсть, любовь, жертвенность Желткова, кровь его сердца.
3. Музыка: Какую роль играет вторая соната Бетховена в финале? Почему Вера «услышала» прощение Желткова именно через музыку?
Музыка становится языком души, через который Вера «слышит» прощение и любовь Желткова. Соната звучит в момент прощания, создавая эмоциональный мост, который слова не могли передать.
Հալոգեններ
Հարցեր
1. Լրացրու բաց թողնվածը․
ա) Հալոգենները պատկանում են VII խմբին։
բ) Հալոգենների արտաքին էլեկտրոնների թիվը 7 է։
գ) Ամենաակտիվ հալոգենը ֆտորն է։
2. Նշի՛ր ճիշտը կամ սխալը․
ա) Հալոգենները ոչ մետաղներ են։
— սխալ
բ) Բոլոր հալոգենները սենյակային ջերմաստիճանում գազ են։
— սխալ
գ) Հալոգենները բնության մեջ հանդիպում են ազատ վիճակում։ — սխալ
3. Թվարկի՛ր հալոգենների քիմիական նշանները։
F — ֆտոր
Cl — քլոր
Br — բրոմ
I — յոդ
At — աստատ
4. Համեմատիր ֆտորը և քլորը՝ ըստ հետևյալ հատկանիշների․
• ֆիզիկական վիճակ
երկուսն էլ գազային են
• ակտիվություն
ֆտորը ավելի ակտիվ է
• կիրառություն
Ֆտորը օգտագործում են ատամնաբուժական գործունեության ժամանակ, իսկ քլորը՝ մանրէազրկման նպատակով
5. Ինչո՞ւ հալոգենները հեշտությամբ միացնում են էլեկտրոն և դառնում բացասական իոններ։
6. Գրիր ռեակցիայի հավասարումը․
ա) Նատրիում + քլոր
Cl2 + Na → NaCl
բ) Երկաթ + բրոմ
Fe + Br → FeBr2
7. Տրված է ռեակցիան․
Cl₂ + KBr → KCl + Br₂
Ո՞ր հալոգենն է ավելի ակտիվ, հաշվիր դրա Mr-ը և հավասարեցրու ռեակցիան:
Քլորը ավելի ակտիվ է, քանի որ կարգաթվով այն ավելի ակտիվ է։
Mr (Cl2)=35+35=70. Cl2 + 2KBr → 2KCl + Br2
Բարդ
8. Ի՞նչ ծավալով քլոր պետք է հեղուկացնել 60 տ բեռնատարողությամբ երկաթուղային ցիստեռնը հեղուկ քլորով լցնելու համար:
v=60,000կգ/3.22=18,633
9. Ստորև բերված ո՞ր նյութերի հետ է փոխազդում քլորը.
ա) KBr, բ) NaF, գ) Lil, դ) ZnF: Ընտրե՛ք ճիշտ պատասխանի համարը և գրեք հնարավոր ռեակցիաների հավասարումները.
Cl2+KBr → KCl + Br2
Cl2+LiI → LiCl + I2
10. Ի՞նչ ծավալով քլոր կանջատվի աղաթթվի հետ մանգանի երկօքսիդի ռեակցիայում, եթե վերջինիս զանգվածը 13,05 գ
4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O
m (MnO2)=13.05 գ
M (MnO2)=55+32=87 գ/մոլ
n (MnO2)=13.05/87=0.15 մոլ
n (Cl2)=0.15 մոլ
(Cl) 1 մոլ գազ=22.4 լ
v (Cl2)=0.15*22.4=3.36 լ