70.Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից յուրաքանչյուրում:
Ա. Թվական — թիվ + ական
պատմություն — պատմել + ություն
աղյուսակ — աղյուս + ակ
գրիչ — գիր + իչ
ազդեցություն — ազդել + ություն
խորություն — խորք + ություն
Բ. Արևելք — արև + ելնել + ք
արևմուտք — արև + մտնել + ք
կենսագիր — կենս + ա + գիր
օտարամուտ — օտար + ա + մուտ
ծովագնաց — ծով + ա + գնաց
ինքնատիպ — ինքն + ա + տիպ
Գ. Արևելյան — արև + ել + յան
կենսագրություն — կենս + ա + գիր + ություն
արևադարձային — արև + ա + դարձ + ային
անուշահոտություն — անուշ + ա + հոտ + ություն
բազմատեսակություն — բազմ + ա + տեսակ + ություն
71. Նախադասությունները լրացրո՛ւ:
Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր.
Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ, քար:
Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են ածանցավոր բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն, հիվանդանոց:
Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք, գրչատուփ:
Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ ածանցավոր բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ, հեռուստատեսություն:
72.Տրված բառերից առանձնացրու այն արմատները, որոնք
ա) հնչյունափոխված են.
Զուգել — զույգ, լուսավոր — լույս, ջրամբար — ջուր, գնել — գին, չվերթ — չու, շինության — շեն, լճափ — լիճ, հանգստություն — հանգիստ, խորաքնին-քնին, հետախույզ-խույզ, մեծասքանչ- սքանչ, զորասյուն-զոր, զբոսանավ-զբոս, կենտրոնախույս-խույս, ճյուղակոտոր-կոտոր, փառամոլ-մոլ
բ) միայնակ, որպես բառ չեն գործածվում (չես հանդիպել):
Օրինակ` ա) բնութագրել — բնութ (բնույթ) – ույ-ը դարձել է ու.
բ) խորազնին – զնին արմատը միայնակ, որպես բառ չի գործածվում
ա)Զուգել, լուսավոր, ջրամբար, գնել, չվերթ, շինության, լճափ, հանգստություն:
բ) Խորաքնին, հետախույզ, մեծասքանչ, զորասյուն, զբոսանավ, կենտրոնախույս, ճյուղակոտոր, փառամոլ:
73. Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր
նոր բաղադրյալ բառեր:
Ագեվազ (կենգուրու) — արագավազ, կակղամորթ — փափկամորթ, մարտունակ — շարունակ, արճճապատ — ծաղկապատ, մեծասքանչ — հիասքանչ, հողածին — ջրածին, փառամոլ — եսամոլ, ատոմակայան — ավտոկայան
74.Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր
բարդ բառեր:
Հեռախոս — հեռատես, հանրածանոթ — հանրախանութ, ձյունածածկ — ձյունապատ, երկրագունդ — երկրամաս, կենսակերպ — կենսուրախ, հնավանդ — հնագույն, մտահոգ — մտազբաղ, բարենպաստ — բարեկիրթ, ակնթարթ — ակնալույս, լուսանցք — լուսամուտ:
75.Փորձի՛ր այս բառերի կազմությունն ու նշանակությունը բացատրել:
ա) Այգեբաց-Խաղողի վազերը բացել, այգաբաց-Լուսաբաց:
բ) Հայելի-հղկված մակերևույթ, հայացք-աչքերը մի բանի վրա ուղղելը, ծովահայաց-Դեպի ծովը նայել: (գրաբ. հայել — նայել)
գ) Ակնթարթ-աչք թարթել, ակնդետ- աչքերին նայել, ակնոց-արևից պաշտպանվելու համար կամ տեսողությունն ուժեղացնելու համար:
դ) Քինախնդիր-վրեժը հանելու ձգտող, վրեժխնդիր- վրեժ լուծել, մանրախնդիր -Մանրուքների ետևից ընկնող (գրաբ. խնդրել — փնտրել):
76.Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:
Դեղնակտուց, կենսախինդ, կենսագիր, քինախնդիր, ակնդետ:
Դեղակտուց — կտցահարել
կենսախինդ — խնդաժպիտ
կենսագիր — գրագետ
քինախնդիր — խնդրագիրք
ակնդետ — դիտողություն
77.Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:
Բուսական, կատվազգի, սուզանավ, սիրառատ, շինություն:
Բուսական — խոտաբույս
կատվազգի — ծովակատու
սուզանավ — ջրասույզ
սիրառատ — գրքասեր
շինություն — շինհրապարակ
78.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բարդ բառերով:
Երկինքը քերելու չափ բարձր — երկնաքեր
բարի մտքով — բարեմիտ
վատ համբավ ունեցող — անպարկեշտ
հեշտությամբ թեքվող — դյուրաթեք
խաժ աչքեր ունեցող — կապուտաչյա
կյանքը սիրող — կենսասեր
հանրության կողմից ճանաչված — հանրաճանաչ
կյանքով ուրախացող — կենսուրախ
79.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:
Մանր նկարներ անող — մանրանկարիչ
թռչուններ բուծելու տեղ — թռչնաբուծարան
գյուղի տնտեսությանը հատուկ — գյուղատնտեսական
միտք հղանալը — մտահղացում
արդյունք ունեցող — արդյունավետ
աշխատանքը սիրելը — ջանասեր
հավասար կշիռ ունենալը — հավասարակշիռ
բառերի մասին գիտություն — բառագիտություն
Զուգահեռագիծ
Առաջադրանքներ․
1)
P=6+6+10+10=32
2)
3+3=6
46-6=40
40:4=10
AB=10+3
BC=10
3)
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1)
Քանի որ զուգահեռագծի զուգահեռ անկյունները իրար հավասար են, հետևաբար անկյուն C-ն էլ է 40o
360-40×2=280
280:2=140o
<C=40o
<D=140o
2)
x+x+2x+2x=360o
6x=360
x=360:6=60
60×2=120
<A=60o
<C=60o
<B=120o
<D=120o
3)
BD=12
AC=17
12:2=6
17:2=8,5
BO=6սմ
OC=8,5սմ
Проект «Проблемы и ценности современных подростков»
Ход проекта:
Задание 1. Прочитайте файлы и дайте ответы на вопросы:
Вопросы:
1. Как вы думаете отличаются ли подростки 20 и 21 века? Чем?
У подростков 21 века думаю щас на первом месте друзья, карьера красота и соц. статус. Также у подростков 21 века изменился словарный запас, добавились слова (сленг), который непонятен многим взрослым. Подростки 20 века развивались в одном направлении, например занимались благотворительностью, а щас подростки больше развиваются в компютерном направлении. Подростки 21 века стали более независимыми.
2. Согласны ли вы, что ценности подростков кардинально изменились? Почему?
Не кардинально, но изменения заметны. Общество меняется, технологии тоже, и вместе с этим меняется так же поколение.
3. Какие конкретно у вас есть ценности?
Для меня в жизни важно жить в достатке, иметь хорошую карьеру и хорошую самооценку. Мне сейчас важно заниматься саморазвитием.
4. С какими проблемами сталкивается современный подросток? С какими проблемами столкнулись лично вы?
Отношения с родителями, вспыльчивость, закрытость, ощущение независимости и зрелости, изменения внешности и давление от общества.
5.Почему старое поколение не одобряет увлечения и интересы современного поколения?
Старое поколение считает, что современные подростки увлекаются ненужными и порой мешающими им интересами.
Արքիմեդի մասին
Արքիմեդը ծնվել է մ․թ․ա․ 287 թվականին Սիցիլիա կղզու Սիրակուզա նավահանգստային քաղաքում, այն ժամանակ Մեծ Հունաստանի ինքնակառավարվող գաղութ էր տեղակայված Հարավային Իտալիայի ափի երկայնքով։ Արքիմեդը Հին Հունաստանի խոշորագույն գիտնականներից էր: Նա իր կյանքը նվիրել էր ֆիզիկայի և երկրաչափության ուսումնասիրությանը։ Արքիմեդը հարուստ քաղաքացի էր և Սիրակուզայի կառավարչի բարեկամը: Ըստ ավանդազրույցի՝ մի անգամ թագավորն իր մոտ է կանչել Արքիմեդին և հանձնարարել ստուգել՝ արդյո՞ք իր թագը մաքուր ոսկուց է պատրաստված: Արքիմեդին երկար ժամանակ չէր հաջողվում լուծել այդ խնդիրը, մինչև, որ մի անգամ լողատաշտ մտնելիս նկատեց, որ որքան խորն էր ինքը ընկղմվում ջրում, այնքան ավելի շատ էր բարձրանում ջրի մակարդակը: Նա մերկ դուրս ցատկեց լողատաշտից՝ բղավելով «էվրիկա, էվրիկա» («գտա, գտա»): Այնուհետև նա լողատաշտի մեջ ընկղմեց թագը և դուրս մղված ջրի զանգվածով հաշվեց դրա ծավալը: Ապա լողատաշտի մեջ ընկղմեց թագի քաշով մաքուր ոսկու ձուլակտորը: Տեսնելով, որ երկրորդ դեպքում ջուրն ավելի քիչ բարձրացավ, Արքիմեդը հասկացավ, որ թագը մաքուր ոսկուց չէր, և խարդախ ոսկերիչը մահապատժի ենթարկվեց:
Վիլյամ Սարոյան «Կոտրված անիվը» վերլուծություն
Այս պատմությունից հասկացա, որ որքան էլ մեծ լինենք, միշտ էլ հոգու խորքում մանուկ ենք լինելու։ Հասկացա, որ ոչ ամեն ծիծաղի հետև ուրախություն կա, հնարավոր է, որ չնայած ծիծաղին մարդը դվար ժամանակներ է ունենում։ Այս պատմվածքից ես հասկացա, որ պետք է ախշատասեր լինել, չնայած ամեն դժվարություններին պետք է չհանձնվել և հասնել մեր նպատակներին առաջին հերթին մեր համար։
Երկու անհայտներով առաջին աստիճանի հավասարումներ 09.19.2024
Առաջադրանքներ
1. Տրված հավասարումից y-ը արտահայտեք x-ով․
x+y=5
y=5-x
2x-y=3
y=-3+2x
x+y-5=0
y=5-x
2x-y+2=0
y=-2+2x
3x+5y=8
y=(8-3x):5
-3x+2y=7
y=(7+3x):2
2. Կազմեք երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում հետևյալ պայմանից՝
ա) Երկու թվերի գումարը հավասար է 10:
x+y=10
բ) 2լ կաթը և 3 բատոն հացը միասին արժեն 990 դրամ։
2x+3y=990
3. a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (3,-2) թվազույգը 3x-ay-4=0 հավասարման լուծում է։
9+2a-4=0
9-4=5
5:2= -2,5
a=-2,5
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Տրված հավասարումից y-ը արտահայտեք x-ով․
4x-y+3=0
y=4x+3
x-3y+6=0
y=x+6:3
3x+y-2=0
y=2−3x
3x+2y-5=0
y=5−3x:2
2. Կազմեք երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում հետևյալ պայմանից՝
ա) Երկու թվերի գումարը հավասար է 20:
x+y=20
բ) 3 կոնֆետը և 4 թխվածքաբլիթը միասին արժեն 1800 դրամ։
3x+4y=1800
3. b-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (-1,-4) թվազույգը bx-7y-3=0 հավասարման լուծում է։
bx−7y−3=0
b(−1)−7(−4)−3=0
−b+28−3=0
−b+25=0
b=25
Գործնական առաջադրանքներ. 18.09
1.Փակագծերում տրված բայերը անհրաժեշտ քերականական ձևերով գրի՛ր կետերի փոխարեն։
1․ Ընթացող գնացքի լուսամուտից երևացին մոտակա բնակավայրերի լույսերը, որոնք մի պահ անհետացան թանձրացող խավարում, ապա առկայծեցին։ (երևալ, անհետանալ, առկայծել)
2․ Հանգստյան տան բակում մարդիկ զբոսնում են, երեխաները ճոճանակների վրա նստած օրորվում, իսկ մեղմ քամին բերում մոտակա սարերի զովությունը։ (օրորել, զբոսնել, բերել)
3․ Վարպետը անջատեց հաստոցը, վերցրեց նոր պատրաստած դետալը և համեմատեց գծագրի հետ՝ երբեմն ինչ-որ չափումներ անելով։ (վերցնել, անջատել, համեմատել)
4․ Դաշնակահարի մատները սահեցին ստեղների վրայով, և դահլիճը ողողվեց հոգեպարար մի երաժշտությամբ, որն ալեկոծեց ունկնդիրների հոգիները։ (ալեկոծել, ողողել, սահել)
5․ Ճամփեզրի խոտերի միջից հանկարծ մի աղվես հայտնվեց, որն անցավ ճանապարհի մյուս կողմն ու անհետացավ թփուտներում։ (անցնել, անհետանալ, հայտնվել)
2.Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հականշային 10 զույգ։
Ջանասեր, ամպոտ, ծույլ, ուսյալ, երկչոտ, գագաթ,
օրինական, անջրդի, ապօրինի, նոսր, ողորկ,
արատավոր, խորդուբորդ, ջրարբի, համարձակ, ջինջ, տգետ, ստորոտ,
թանձր, անբասիր։
Ջանասեր, ծույլ
ամպոտ, ջինջ
ուսյալ, տգետ
երկչոտ, համարձակ
գագաթ, ստորոտ
օրինական, ապօրինի,
անջրդի, ջրարբի
նոսր, թանձր
ողորկ, խորդուբորդ
անբասիր, արատավոր
3.Ավելորդ բառերը գտի՛ր և նախադասությունները ուղղի՛ր:
Այդ հավաքին իր մասնակցությունը բերեց նրանց առաջնորդը:
Այդ հավաքին մասնակցեց նրանց առաջնորդը:
Սպիտակ գույնի զգեստը քեզ շատ է սազում:
Սպիտակ զգեստը քեզ շատ է սազում:
Ոսկեծամ մազերով մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Ոսկեծամ մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Մոտենում է աղջկան մոտ և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին քնել է:
Մոտենում է աղջկան և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին քնել է:
Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկա վրա:
Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկան:
Այլևս առավոտներն էլ չէին երգում:
Առավոտներն էլ չէին երգում:
Գառնուկները հոտոտում էին հողի բույրը:
Գառնուկները հոտոտում էին հողը:
4.Փակագծերում տրված բառերից ընտրի՛ր ճիշտ բառաձևը տվյալ նախադասության համար։
1. Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու (փոխարեն, փոխանակ) ռուսական դիվանագետները փոքրիկ միջոցներ ձեռնարկեցին։
2. Սպասվում էր հայ-ադրբեջանական (պաշտոնեական, պաշտոնական) նոր հանդիպումներ։
3. Երկյուղածությամբ մոտ գնացի ու (դողդոջուն, դողդոջյուն) ձեռքերով հանեցի ծրարը։
4. Այս առասպելական հերոսի մասին բազմաթիվ (ավանդույթներ, ավանդություններ) են ստեղծվել:
5. Այդ դեպքից հետո նրա հոգում մի տեսակ դառնության (զգացում, զգացմունք) էր մնացել:
6. (Խոսքը վերաբերում, վերաբերվում) է 5–րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
7. Գեղագիտությունը (հասկացություն, հասկացողություն) է տալիս գեղեցիկի մասին:
8. Չկարողանալով դիմադրել թշնամու հարձակումներին՝ բերդի փոքրիկ կայազորը (տեղի տվեց, տեղիք տվեց)։
9. Երկուսն էլ (ուսում, ուսմունք առած), առաջավոր հայացքների տեր երիտասարդներ էին։
10. Եվ հենց բլրի վրա էլ Արգիշտին (զարկեց, զարկ տվեց) իր վրանը։
11. Մոխրագույն մեգը բարձունքում հետզհետե (լուծվում, լուծարվում էր)։
12. Այդ մասին ասվել է (բազմիցս, բազմիցս անգամ):
13. Ընկերներիդ (հանդիպելուց, հանդիպելիս) չմոռանաս ասել այդ մասին։
14. Երեխան իր ծնողների հետ դուրս (եկավ, եկան) զբոսանքի։
15. Ոչ միայն չէր սովորել դասերը (այլ, այլև) դասի տեղն էլ չգիտեր։
5..Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)
6.Երբ որևէ ստեղծագործության մասին ասում են, որ այն հեղինակի կարապի երգն է, նկատի ունեն, որ դա նրա՝
Ա. առաջին ստեղծագործությունն է
Բ. հասուն տարիքի ստեղծագործությունն է
Գ. սիրահարված շրջա\նի ստեղծագործությունն է
Դ. վերջին ստեղծագործությունն է
Ե. լավագույն ստեղծագործությունն է
7.Ո՞վ կհանդիպի, ո՞վ կբարևի,
Ո՞ւմ հոգեհամբույր խոսքը կլսեմ:
Ո՞ւմ ուրախացած դեմքը կարևի՝
Բարեկամաբար հրճվանքով վսեմ:
Ո՞ր բառն իր հոմանիշը չունի բերված քառատողում:
Ա. վես —
Բ. նսեմ —
Գ. ցնծություն —
Դ. երես —
Ե. ցնծալ –
8..Բերված բառազույգերը, բացի մեկից, կազմվել են որոշակի օրինաչափությամբ: Ո՞րը չի համապատասխանում օրինաչափությանը:
Ա. լռիկ-մնջիկ
Բ. պստիկ-մստիկ
Գ. թելիկ-մելիկ
Դ. ծուռտիկ-մուռտիկ
Ե. չալիկ-մալիկ
9.Տրված բառակապակցություններից ո՞րը կարող է գործածվել «փոքրիկ» իմաստով:
Ա. մի գլուխ Բ. մի մատ Գ. մի թարթիչ Դ. մի հոնք Ե. մի վիզ
10.Ո՞ր նախադասությունը չունի ավելորդ բառ:
Ա. Շուշանը հնարավորինս չափով ջանք գործադրեց:
Բ. Այս շաբաթ զբաղված եմ, ուստի չենք հանդիպի:
Գ. Տանձենու ծառը ծաղկել է:
Դ. Երևանը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքը:
Ե. Ուսուցչուհին բազմիցս անգամ հիշեցրեց առաջադրանքի մասին:
11.. Տրված անուններից որո՞նք կարող են հասարակ գոյական լինել:
Պարգև, Շանթ, Վարդ, Տարոն, Շուշան, Գոռ, Անի, Արարատ, Հասմիկ, Արփի, Նահապետ, Սասուն, Հայրապետ, Մասիս, Նվեր,
12. Ո՞ր բառերում ք-ն ածանց չէ:
Վաճառք, միտք, ելք ,սլաք, ոտք, աչք, հավաք, հանք, բերք, քաղաք, ձեռք, ։
8..Բերված բառազույգերը, բացի մեկից, կազմվել են որոշակի օրինաչափությամբ: Ո՞րը չի համապատասխանում օրինաչափությանը:
Ա. լռիկ-մնջիկ
Բ. պստիկ-մստիկ
Գ. թելիկ-մելիկ
Դ. ծուռտիկ-մուռտիկ
Ե. չալիկ-մալիկ
9.Տրված բառակապակցություններից ո՞րը կարող է գործածվել «փոքրիկ» իմաստով:
Ա. մի գլուխ Բ. մի մատ Գ. մի թարթիչ Դ. մի հոնք Ե. մի վիզ
10.Ո՞ր նախադասությունը չունի ավելորդ բառ:
Ա. Շուշանը հնարավորինս չափով ջանք գործադրեց:
Բ. Այս շաբաթ զբաղված եմ, ուստի չենք հանդիպի:
Գ. Տանձենու ծառը ծաղկել է:
Դ. Երևանը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքը:
Ե. Ուսուցչուհին բազմիցս անգամ հիշեցրեց առաջադրանքի մասին:
11.. Տրված անուններից որո՞նք կարող են հասարակ գոյական լինել:
Պարգև, Շանթ, Վարդ, Տարոն, Շուշան, Գոռ, Անի, Արարատ, Հասմիկ, Արփի, Նահապետ, Սասուն, Հայրապետ, Մասիս, Նվեր,
12. Ո՞ր բառերում ք-ն ածանց չէ:
Վաճառք, միտք, ելք ,սլաք, ոտք, աչք, հավաք, հանք, բերք, քաղաք, ձեռք, ։
Քիմիա, սեպտեմբեր 16-20
Տնային
1․ Ավարտի՛ր դասարանական աշխատանքը:
2․ Բլոգում պատմի՛ր կատարածդ փորձի մասին:
Սեպտեմբերի 2-6-ի նախագծային ուսումնական շաբաթ
3․ Որոշի՛ր տարրերի օքսիդացման աստիճանները հետևյալ միացություններում.
ա) CO2=C+4O-2
H2Se=H+1Se-2
NO=N+2O-2
SiO2=Si+4O-2
բ) BaO=Ba+2O-2
N2O5=N+5O-2
P2O5=P+5O-2
NH3=N-3H+1
Դասարանական
Որոշել CaCl2 , BaS
Mr -ները
Mr (CaCl2)=40+35*2=110
Mr (BaS)=137+32=169
օքսիդացման աստիճանները
CaCl2=Ca+2Cl-1
BaS=Ba+2S-2
Տարրերի զանգվածային բաժինները
ω (Ca)=40×1:110×100=36,36
ω (Cl)=35×2:110×100=63,63
ω (Ba)=137×1:169×100=81,06
ω (S)=32×1:169×100=18,93
Նշել կապի տեսակը
CaCl2=իոնային կապ
BaS=իոնային կապ
Գրել Ba տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում:
Ba e=56, P+=56, n=137-56=81
Մարդը և շրջակա աշխարհը
Ո՞վ է մարդը: Նա առեղծվածային էակ է, ով ունի զարմանահրաշ հատկություն՝ մտածելու, ճանաչելու ունակություն և ինքնագիտակցություն։ Բարձրակարգ մյուս կենդանիներից մարդը տարբերվում է նաև իր անելիքը նախապես ծրագրելու և այն իկատար ածելու հմտությամբ։ Նա ունի երկու կյանք։ Մեկը սովորական ապրելակերպն է, որով նմանվում է իր նմաններին և կատարում է համապատասխան գործողություններ՝ սովորում, ամուսնանում, աշխատում և իրեն փոխարինող է պատրաստում։ Երկրորդը առանձին պահերի և օրերի այն ընթացքն է երբ նա ստեղծագործում է, հուզվում, սիրում ու տառապում։ Դա անբացատրելի ու խորհրդավոր գործընթաց է։ Մարդը անսահմանին, կատարյալին ձգտող, բայց դրանց չհասնող էակ է։ Իհարկե, որոշները հասնում են դրան՝ գիտնականները, փիլիսոփաները, հանճարները: Իսկ մարդկանց հիմնական մասը պարզապես գոյատևում է մինչև իր վախճանը։ Նրանց գոգում երբեմն առկայծում է սիրելու, ստեղծագործելու, ապրելու հմայքը, հաճույքի, կիրքի։ Նաև մարդը միակ էակն է, որը հասկանալով, որ ինչ-որ բանը նրան վնաս է, շարունակում է այն անել։ Օրինակ՝ ծխել, ալկոհոլը չարաշահել, թմրանյութեր օգտագործել, և այլն։ Կենդանիները, եթե հասկանում են, որ ինչ-որ բան նրանց վնաս է, էլ չեն մոտենում նրան կամ էլ չեն օգտագործում այն, իսկ մարդը հակառակն է անում։
Երկու անհայտներով առաջին աստիճանի հավասարումներ
Առաջադրանքներ․
1) Գրե՛ք անհայտների գործակիցները և ազատ անդամը
ա) 3x — y + 5 = 0
գործակից՝ 3, -1
ազատ անդամ՝ 5
բ) 2x — 5y — 1 =0
գործակից՝ 2, -5
ազատ անդամ՝ -1
գ) 2x + 3y — 1 = 0
գործակից՝ 2, 3
ազատ անդամ՝ -1
դ) 4x — 7y — 4 = 0
գործակից՝ 4, -7
ազատ անդամ՝ -4
2) Ցույց տվեք, որ (1; -1), (5; -7), (-3; 5) թվազույգերը 3x + 2y — 1 = 0 հավասարման լուծումներ են
(1; -1)=3-2-1=0
(5; -7)=15-14-1=0
(-3; 5)= (-9)+10-1=0
3) Հետևյալ թվազույգերը 2x — y + 4 = 0 հավասարման լուծումնե՞ր են
ա) (1; -2)
բ) (0; 4)
գ) (-2; 1)
դ) (3; 4)
ե) (5; 0)
զ) (-2; 0)
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1) Տրված a, b և c թվերով կազմեք առաջին աստիճանի երկու անհայտով հավասարում
ա) a = 5, b = 4, c = -2
5x+4y-2=0
բ) a = 0, b = -3, c = 4
-3y+4=0
գ) a = 0, b = 2, c = -1
2y-1=0
դ) a = -5, b = -1, c = 0
-5x-1y=0
2) (1;3) թվազույգը հավասարման լուծո՞ւմ է
ա) 2x — 3y + 5 = 0
բ) -x + y — 2 = 0
գ) x — y — 6 = 0
դ) 7x — 3,2y + 4= 0
ե) x + 2y — 7 = 0
զ) 4x — 7y + 21 = 0
3) Ցո՛ւյց տվեք, որ (2;1) թվազույգը 2x — 6y = -2 հավասարման լուծում է, իսկ (1;2) թվազույգը՝ ոչ։
(2;1) 2*2-6*1=4-6=-2
(1;2) 2*1-6*2=2-12=-10
୨ৎ Արփի Փիրումյան 𝜗ৎ 