1. Ստուգել և քննարկել հետևյալ աշխատանքը:
2. Կազմել հետևյալ բայերի անորոշ, ենթակայական, հարակատար և համակատար դերբայները, հոլովել և դրանց հոլովական տարբեր ձևերով կազմել նախադասություններ /միայնակ կամ դերբայական դարձվածով/՝ որոշելով պաշտոնները:
Գրել, հավաքել, մնալ, դողալ, կորչել, փախչել, հասնել, գտնել, սևանալ, հիվանդանալ, մոտենալ, վախենալ, սևացնել, հիվանդացնել, մոտեցնել, վախեցնել, փախցնել, հասցնել, ջարդոտել, կտրտել, խոցոտել, սիրվել, արձակվել:
Անորոշ դերբայ — գրել, հավաքել, մնալ, դողալ, կորչել, փախչել, հասնել, գտնել, սևանալ, հիվանդանալ, մոտենալ, վախենալ, սևացնել, հիվանդացնել, մոտեցնել, վախեցնել, փախցնել, հասցնել, ջարդոտել, կտրտել, խոցոտել, սիրվել, արձակվել
ենթակայական դերբայ — գրող, հավաքող, մնացող, դողացող, կորչող, փախչող, հասնող, գտնող, սևացող, հիվանդացող, մոտեցող, վախեցող, սևացնող, հիվանդացնող, մոտեցնող, վախեցնող, փախցնող, հասցնող, ջարդոտող, կտրտող, խոցոտող, սիրվող, արձակվող:
հարակատար դերբայ — գրած, հավաքած, մնացած, դողացած, կորած, փախած, հասած, գտնված, սևացած, հիվանդացած, մոտեցած, վախեցած, սևացրած, հիվանդացրած, մոտեցրած, վախեցրած, փախցրած, հասցրած, ջարդոտած, կտրտած, խացատած, սիրված, արձակված։
համակատար դերբայ — գրելիս, հավաքելիս, մնալիս, դողալիս, կորչելիս, փախչելիս, հանելիս, գտնվելիս, սևանալիս, հիվանդանալիս, մոտեցնելիս, վախենալիս, սևացնելիս, հիվանդացնելիս, մոտեցնելիս, վախեցնելիս, փախցնելիս, հասցնելիս, ջարդոտելիս, կտրտելիս, խոցոտելիս, սիրվելիս, արձակվելիս
Տարածական պատկերներ։ Զուգահեռանիստի սահմանումն ու հատկությունները
Առաջադրանքներ․
1)


ա) BC-ն հավասար է B1C1-ին, հետևաբար B1C1=5սմ
A1B1-ն հավասար է DC-ին, հետևաբար DC=4սմ
բ) BC, CD, CC1=AB, AA1, AD — իրար հավասար են
2)

48/12=4
Խորանարդի ամեն կողմի երկարությունը 4սմ է
3)

32/4=8
12*8=96սմ
Վերածնունդ
Դաս 1
ԵԶՐՈՒՅԹՆԵՐ
Վերածնունդ (ֆրանս.՝ Ռենեսանս) — Հասարակական–քաղաքական և մշակութային շարժում. սկսվել է Իտալիայում XIV դարում:
Բարձր Վերածնունդ — Վերածննդի զարգացման բարձրակետը. ընդգրկում է
XV դարի վերջից մինչև XVI դարի կեսերն ընկած ժամանակահատվածը:
Ուտոպիա — Իդեալական հասարակարգի ստեղծման ուսմունք: Այն սովորաբար
անիրատեսական է։
Նոր մշակույթի առաջացման պատմական պայմանները:
Վերածննդի մշակույթի առաջացումը կապված էր քաղաքների և ապրանքադրամական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Քաղաքների հարուստ առևտրականներն ու արհեստավորները իրենց հարստության մի մասը ծախսում էին շքեղ պալատներ, շենքեր կառուցելու, երեխաներին կրթության տալու համար։ Աճեց մի շարք մասնագետների՝ ճարտարապետ, ճարտարագետ, նկարիչ, ուսուցիչ, պահանջարկը։ Մինչև նոր մշակույթի երևան գալը միջնադարի մտածողները առավելապես գրում էին Աստծո մասին, իրենց խնդիրն էին համարում դավանաբանական հարցերի պարզաբանումը։
Իտալիայի քաղաքների տնտեսական և մշակութային բուռն զարգացումը փոխեց վերաբերմունքը հոգևոր և աշխարհիկ կյանքի հանդեպ: XIV դարից սկսած՝ փորձեր էին արվում վերականգնելու մոռացության մատնված անտիկ մշակույթը և օգտագործելու դրա կարևոր նվաճումները։
Վերածննդի բովանդակությունը
Սկիզբ առնող նոր մշակույթի ներկայացուցիչները խոնարհվում էին հունահռոմեական արվեստի և գիտության առջև, այն համարում էին մշակույթի «ոսկեդար»։ Վերածննդի գործիչներն ուսումնասիրում էին ոչ միայն Սուրբ Գիրքը, այլև անտիկ հեղինակներին, որոնց ուշադրության կենտրոնում հիմնականում մարդն էր։ Դասական լատիներենը դարձավ պաշտոնական հաղորդակցության ու գիտության լեզու: Վերածննդի ներկայացուցիչները սկսեցին հետաքրքրություն դրսևորել մարդու և նրա երկրային կյանքի նկատմամբ։ Մարդը դարձավ նոր մշակույթի ուսումնասիրման և ճանաչողության առանցքը։ Այդ պատճառով Վերածննդի գործիչներին սկսեցին անվանել հումանիստներ: Հումանիստներն իրենց հիմնական նպատակը համարում էին մարդուն ճանաչելը։ Նրանց կարծիքով մարդն ունի արժանապատվություն, անհատական արժեք և ամեն ինչի հասնելու ունակություն: XV դ. հումանիզմը վերածվեց մշակութային շարժման, քանի որ հումանիստներն իրենց գաղափարները տարածում էին հասարակության տարբեր խավերում։ Այսպես սկսեցին վերածնվել անտիկ հասարակության բազմաթիվ արժեքներ։ Ահա թե ինչու XIV–XVII դդ. առաջին կեսն ընկած ժամանակաշրջանը ստացավ Վերածնունդ (Ռենեսանս) անվանումը:
Առաջադրանք 1
Սովորել դասը և պատասխանել հարցերին
1. Ի՞նչ է նշանակում Վերածնունդ:
Վերածնունդ նշանակում է հասարակական–քաղաքական և մշակութային շարժում, այն սկսվել է Իտալիայում XIV դարում:
2. Ովքե՞ր էին հումանիստները:
Վերածննդի գործիչներին անվանում էին հումանիստներ։
Question tags, present perfect simple, already and yet



Մուշեղ Գալշոյան. Կանչը․ 12․11․2024
Հարցեր և առաջադրանքներ
1․ Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր ա և ե խոնարհման հնգական բայ, որոշիր դրանց կազմությունը․պա՞րզ են, թե՞ ածանցավոր։
Ե խոնարհման՝ Ալե-պարզ, ասել-պարզ, եկել-պարզ, հենվել-պարզ, տեսնել-ածանցավոր
Ա խոնարհման՝ գալ-պարզ, ծանոթանալ-ածացավոր, ջանալ-պարզ, կարողանալ-ածանցաոր
2․ Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերն ու արտահայտությունները և բառարանի օգնությամբ բացատրիր։
քողտիկ — փոքրիկ տուն, խրճիթ
3․Դուրս գրիր փոխաբերություններն ու համեմատությունները։
4․ Ինչո՞ւ է հեղինակը պատմվածքը վերնագրել ,,Կանչը,,։
Իմ կարծիքով հեղինակը այս պատմվածքը վերնագրել է «Կանչը», քանի որ գլխավոր հերոսը՝ Զորոն, պատմվածքի ընթացքում Ալեի կարիքն ուներ, ինչի պատճառով անընդհատ կանչում էր «Ալե~»
5․ Ո՞վ է Զորոն։ Ինչպիսի՞ն է նա․բնութագրի՛ր, մեղադրի՛ր, արդարացրո՛ւ նրան։
Զորոն մի ծեր մարդ էր, ով նույնիսկ չէր հասկանում, թե ում է սիրում կամ ինչ է ուզում անել։ Իմ կարծիքով Զորոյին կարելի է արդարացնել նրանով, որ ավելի լավ է իմանալ ճշմարտությունը, նույնիսկ, եթե այն շատ վատն է, քան ստին հավատալ։
6․ Ո՞վ է Ալեն։ Ինչպիսի՞ն է նա․բնութագրի՛ր, մեղադրի՛ր, արդարացրո՛ւ նրան։
Ալեն Զորոյին սիրելի մարդն էր, նրան ոչ մի բանում մեղադրել չեմ կարող։ Նա շատ հավատարիմ էր իր ընտանիքի հանդեպ։
7․ Ինչու՞ Զորոն կորցրեց իր պատանեկան տարիների սերը։
Պատերազմի հետևանքով Զորոյի և Ալեի ճանապարհները ստիպված բաժանվեցին։ Չնայած դրան, Զորոն դեռևս սիրում էր հիշում էր Ալեին։
8․ Ո՞րն է այն ,,էրգիրը,, , որի մասին հիշատակում է գրողը։
Հեղինակը «Էրգիր» անվանում էր նրան հարազատ Արևմտյան Հայաստանը։
9․ Հիշի՛ր Մ․Գալշոյանից անցած մեկ այլ ստեղծագործություն և փորձիր համեմատել ,,Կանչը,, պատմվածքի հետ՝ ընդգծելով նմանություններն ու տարբերությունները։
Վերցնենք «Մամփրե արքա» ստեղծագործությունը։ Երկուսում էլ նշված է, որ հերոսները կարոտում էին ինչ-որ բան, կամ ինչ-որ մեկին։ «Կանչը» պատմվածքում Զորոն կարոտում էր իր սիրած աղջկան, իսկ «Մամփրե արքա» պատմվածքում հերոսը կարոտում էր իր հայրենիքը՝ Արևմտյան Հայաստանը։ Ես ընտրեցի «Մամփրե արքա» ստեղծագործությունը, քանի որ այնտեղ էլ է նշվում Արևմտյան Հայաստանը, «Կանչը» ստեղծագործության մեջ էլ հեղինակը շատ էր նշում «էրգիրը»՝ Արևմտյան Հայաստանը։
10․ Պատմվածքը փոխադրի՛ր բանավոր։
А. Платонов, «Юшка»
1 урок.
Читаем,обсуждаем рассказ А.Платонова «Юшка»
Вопросы:
1. Кто автор рассказа «Юшка»?
Максим Горький
Михаил Шолохов
Андрей Платонов
2. Почему взрослого человека и взрослые, и дети называли по прозвищу (Юшкой)?
Из-за пренебрежительного отношения к нему
Относились к нему, как к ребёнку
Не знали его настоящего имени
3. Каково авторское отношение к главному герою?
Пренебрежительное
Сострадательное
Восхищённое
4. Почему Юшка считал, что и дети, и взрослые его любят?
Не допускал мысли о жестокости людей
Был религиозным человеком
Был глупым и ничего не понимал
5. Почему все были так жестоки с Юшкой?
Он не мог постоять за себя
Им было легко вымещать зло на безответном человеке
Ему это нравилось
6. Почему «без Юшки жить людям стало хуже»?
Им не на ком стало вымещать свою злобу
Он был незаменим в кузнице
Он был сельским праведником
7. Почему жизнь Юшки нельзя назвать бесполезной?
Его приёмная дочь стала помогать больным людям
Он учил людей доброте и терпимости
Он поставил на ноги девушку-сироту
8. Почему Юшка никогда не пил чаю и не покупал себе новую одежду?
Не имел денег
Был скупым
Копил деньги на доброе дело
9. Что делали дети, когда думали живой ли Юшка?
Трогали Юшку или били
Кидали в него камнями
Свистели
10. Почему дети начали серчать на Юшку?
Он пугает их и гонится за ними
Им было скучно и нехорошо играть
Он сразу же убегал от них
11. Какое жалование было у Юшки?
10 рублей
5 рублей и 40 копеек
7 рублей и 60 копеек
Հանրահաշվական կոտորակներ 11.11.2024
1) Կրճատե՛ք կոտորակները․

ա) (x+y)/2ax
բ) 1
գ) 2/5
դ) (a-b)2/2(a-b)2
ե) x/4x2y
զ)
է) p/2q
ը)
2) Կրճատե՛ք կոտորակները․

ա) 1
բ) 2/3
գ) 2mn/m
դ)
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Կրճատե՛ք կոտորակները․

ա) 2/4
բ) 2/3
գ) 3/14
դ) 4/231
ե) a/3
զ) 2/3b
է)
ը) 2m2n/3m2
թ) 4a5b6c/6a7b4c
ժ) 6x3y4z3/7xy5z4
Виды глагола
2 урок.

Упражнение 1. Выберите один из глаголов, данных в скобках, и поставьте его в нужную форму.
1. Они редко обедают (пообедать/обедать) в ресторане.
2. Он каждый день дарит (дарить/подарить) ей цветы.
3. Мы ремонтировали (ремонтировали/отремонтировали) свою машину 2 часа.
4. Я забыл заплатить (заплатить/платить) за телефон.
5. На какую ногу вам больно наступать (наступить/наступать)?
6. Не надо спорить (спорить/поспорить).
7. Он разучился играть (поиграть/играть) в шахматы.
8. Она успела сесть (садиться/сесть) в поезд, который уже отходил.
9. Они строили (строили/построили) дом 2 года.
10. Я отвыкла вставать (вставать/встать) рано.
Упражнение 2. Используя приставки, образовать от глаголов несовершенного вида глаголы совершенного вида: верить(н.в.)- поверить(с.в.)
Чувствовать — почувствовать
ужинать — поужинать
делить — поделить
вязать — связать
прятать — спрятать
возить — привезти
шить — пошить
стараться — постараться
таять — растаять
верить — поверить
видеть — увидеть
делать — сделать
шутить — пошутить
чертить — начертить
тонуть — утонуть
гасить — погасить
учиться — научиться
брать — взять
пугаться — испугаться
мучить — замучить
помнить — вспомнить
желать — пожелать
гордиться — возгордиться
готовить — приготовить
3 задание. Напишите небольшой текст, используя только глаголы совершенного вида.
Задание 4
Задание 5
Բայի կազմությունը, 08.11.2024
186. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:
Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:
Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:
Ա խմբի բայերը ունեն ել վերջավորությունը, իսկ Բ խմբի՝ ալ վերջավորությունը։
187.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ
վերջավորության միջև եղած մասը:
Օրինակ` տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:
Ա. Ընկեր — ընկերանալ
թանձր — թանձրանալ
խոր — խորանալ
Բ. Վախ — վախենալ
կամ — կամենալ
մոտ — մոտենալ
Գ. Հաս — հասնել
անց — անցնել
հագ — հագնել
Դ. Թիռ — թռչել
սառ — սառչել
կիպ — կպչել
188.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնել, թռցնել, տեսցնել:
189.Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս է փոխվում
ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:
հագենալ — հագեցել է — են-ը դառնում է եց:
Հեռանալ — հեռացել է — ան-ը դառնում է աց
մոտենալ — մոտեցել է — են-ը դառնում է եց
դալկանալ — դալկացել է — ան-ը դառնում է աց
ամրանալ — ամրացել է — ան-ը դառնում է աց
գտնել — գտել է — ն բայածանցը սղվում է
տեսնել — տեսել է — ն բայածանցը սղվում է
թռչել — թռել է — չ բայածանցը սղվում է
փախչել — փախել է — չ բայածանցը սղվում է
հասցնել — հացրել է — ցն դառնում է ցր
մեծացնել — մեծացել է — ցն-ն դառել է ց
190.Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛ր, թե
ընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղ` բայ կազմող
ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):
կպչել- կպել է, հաչել — հաչել է (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է):
Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ, մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:
191.Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:
Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:
Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):
Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):
Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:
Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:
Ա խմբինը նման է Բ խմբին, իսկ Գ խմբինը՝ Դ խմբմին
Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:
Գ և Դ խբմերի
Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:
Ա և Բ խբմերի հիմքերը ներկա են։
Հետևյալ բայերից կազմել ստորև նշված դերբայական ձևերը՝ սիրել, կարդալ, թռչել, հագենալ, խոստանալ, իջեցնել, խաղացնել, գտնել, թռչկոտել, սիրվել:
Անորոշ դերբայ — սիրել, կարդալ, թռչել, հագենալ, խոստանալ, իջեցնել, խաղացնել, գտնել, թռչկոտել, սիրվել:
Ենթակայական դերբայ — սիրող, կարդացող, թռչող, հագեցող, խոստացող, իջեցնող, խաղացրող, գտնող, թռչկոտող, սիրվող:
Հարակատար դերբայ — սիրած, կարդացած, թռած, հագենցրած, խոստացած, իջեցրած, խաղացրած, գտած, թռչկոտած, սիրված:
Համակատար դերբայ — սիրելիս, կարդալիս, թռչելիս, հագենալիս, խոստանալիս, իջեցնելիս, խաղացնելիս, գտնելիս, թռչկոտելիս, սիրվելիս:
Անկատար դերբայ — սիրում, կարդում, թռչում, հագենում, խոստանում, իջեցնում, խաղացնում, գտնում, թռչկոտում, սիրվում:
Վաղակատար դերբայ — սիրել, կարդացել, թռչել, հագեցել, խոստացել, իջեցրել, խաղացրել, գտել, թռչկոտել, սիրվել:
Ապակատար դերբայ — սիրելու, կարդալու, թռչելու, հագենալու, խոստանալու, իջեցնելու, խաղացնելու, գտնելու, թռչկոտելու, սիրվելու:
Ժխտական դերբայ — սիրի, կարդա, թռչի, հագենա, խոստանա, իջեցնի, խաղացնի, գտնի, թռչկոտի, սիրվի:
Հարցեր կրկնության համար
1) Ո՞ր պատկերն է կոչվում բազմանկյուն։ Գծե՛ք բազմանկյուն, ցույց տվեք գագաթը, կողմերը։
Բազմանկյուն կոչվում է պարզ փակ բեկյալից և նրանով սահմանափակված տիրույթից բաղկացած պատկերը:
անկյուններ՝ A, B, C, D, E
կողմեր՝ AB, BC, CD, DE, EA

2) Ո՞ր բազմանկյուններն են կոչվում ուռուցիկ։ Գծե՛ք ուռուցիկ և ոչ ուռուցիկ բազմանկյուններ, ցույց տվեք անկյունները։
Բազմանկյունը կոչվում է ուռուցիկ, եթե այն ընկած է իր ցանկացած երկու հարևան գագաթներով անցնող ուղղի մի կողմում։
ուռուցիկ

անկյուններ՝ A, B, C, D, E
ոչ ուռուցիկ

անկյուններ՝ A, B, C, D, E
3) Գրեք ուռուցիկ n-անկյան անկյունների գումարի հաշվման բանաձևը։
180°*(n−2)
4) Ինչի՞ է հավասար ուռուցիկ հնգանկյան անկյունների գումարը։
180°*(5-2)=540
5) Սահմանեք զուգահեռագիծը։ Զուգահեռագիծը արդյո՞ք ուռուցիկ քառանկյուն է։
Զուգահեռագիծ կոչվում է այն քառանկյունը, որի հանդիպակաց կողմերը զույգ առ զույգ զուգահեռ են: Այո։
6) Ի՞նչ է եռանկյան միջին գիծը։ Գծե՛ք եռանկյուն, տարե՛ք միջին գիծը և գրեք միջին գծի հաշվման բանաձևը։
Եռանկյան միջին գիծը դա այն հատվածն է, որը երկու կողմերի միջնակետերը միացնում է։

GH=DF/2
7) Ո՞ր քառանկյունն է կոչվում սեղան։ Ինչպե՞ս են կոչվում սեղանի կողմերը։
Սեղան է կոչվում այն քառանկյունը, որի երկու կողմերը զուգահեռ են, իսկ մյուս երկուսը զուգահեռ չեն: Սեղանի զուգահեռ կողմերը կոչվում են հիմքեր:
8) Ո՞ր սեղանն է կոչվում հավասարասրուն, ո՞րը՝ ուղղանկյուն։ Գծեք օրինակներ։
Սեղանը կոչվում է ուղղանկյուն սեղան, եթե նրա սրունքներից որևէ մեկը ուղղահայաց է հիմքերին: Սեղանը, որի սրունքները հավասար են, կոչվում է հավասարասրուն սեղան:

9) Ի՞նչ է սեղանի միջին գիծը։ Գծե՛ք սեղան, տարե՛ք միջին գիծը և գրեք միջին գծի հաշվման բանաձևը։
Սեղանի սրունքների միջնակետերը միացնող հատվածը կոչվում է սեղանի միջին գիծ:

EF=(BC+AD)/2
10) Ո՞ր քառանկյունն է կոչվում ուղղանկյուն։
Ուղղանկյուն կոչվում է այն զուգահեռագիծը, որի բոլոր անկյունները ուղիղ են
11) Ո՞ր քառանկյունն է կոչվում շեղանկյուն։
Շեղանկյուն կոչվում է այն զուգահեռագիծը, որի բոլոր կողմերը հավասար են:
12) Ո՞ր քառանկյունն է կոչվում քառակուսի։
Քառակուսի կոչվում է այն զուգահեռագիծը, որի բոլոր կողմերը և անկյունները իրար հավասար են։