Հանրահաշիվ 9

Առաջադրանքներ կրկնության համար

1) Նկարում պատկերված է f(x) + 3 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք f(x) — 3 ֆունկցիայի գրաֆիկը:

2) Գտնել 16-ի 3/4 մասը։
12
3) Գտնել 20-ի 4/5 մասը։

16
4) Գտի՛ր թիվը, եթե նրա 2/5 մասը 24 է։

60
5) Գտի՛ր թիվը, եթե նրա 4/5 մասը 32 է։

40
6) 0, 1, 2, 3 թվերից ո՞րը պետք է աջից կցագրենք 422 թվին, որպեսզի ստացված քառանիշ թիվը բաժանվի 3-ի։

1
7) 0, 1, 5, 6 թվերից ո՞րը պետք է աջից կցագրենք 329 թվին, որպեսզի ստացված քառանիշ թիվը բաժանվի 3-ի։

1
8) 1, 2, 5, 8 թվերից ո՞րը պետք է աջից կցագրենք 203 թվին, որպեսզի ստացված քառանիշ թիվը բաժանվի 3-ի։

1
9) Երեք հաջորդական բնական թվերի գումարը 42 է։ Ո՞րն է այդ թվերից փոքրը։

13
10) Երեք հաջորդական բնական թվերի գումարը 21 է։ Ո՞րն է այդ թվերից փոքրը։

6
11) Երեք հաջորդական բնական թվերի գումարը 96 է։ Ո՞րն է այդ թվերից փոքրը։

31
12) Գտնել 432 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

3
13) Գտնել 675 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

6
14) Գտնել 150 թվի թվանշանների միջին թվաբանականը։

2

Հայոց Լեզու 9

Աշխատանք բառագիտությունից 15․10

1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) նիրհել, ննջել, քնել, մրափել
2) վախենալ, երկյուղել, ընկրկել, զարհուրել
3) տխմար, տգետ, բթամիտ, ողորմելի
4) փոս, վիրապ, վեմ, խրամատ

2. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։
1) ապստամբել, ընդվզել, ընդդիմանալ, ընկրկել
2) անհրապույր, տմարդի, անհաճո, տհաճ
3) շտապել, հապաղել, փութալ, աճապարել
4) դժխեմ, անագորույն, ժանտ, դաժան

3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։
1) շոգ, տոթ, տապ, տենդ
2) ճողոպրել, ճախրել, թռչել, սավառնել
3) նժույգ, հովատակ, երիվար, զամբիկ
4) ակնապիշ, սևեռուն, ակնբախ, անքթիթ

4. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։
1) աժդահա, վիթխարի, հսկա, ահավոր
2) ականավոր, տաղանդավոր, նշանավոր, ակնկոր
3) պարան, ելարան, ճոպան, թոկ
4) հրապուրել, դյութել, հմայել, գերել

5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։
1) գովել, դրվատել, պախարակել, փառաբանել
2) բիլ, լուրթ, կապուտակ, մով
3) հեծկլտալ, փղձկալ, ործկալ, արտասվել
4) դժվար, դյուրին, բարդ, խրթին

6. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) հանդիմանել, կշտամբել, նզովել, դատապարտել
2) անվայելուչ, անպարկեշտ, լպիրշ, լկտի
3) չքնաղ, չքմեղ, աննման, չնաշխարհիկ
4) պոռթկալ, հրկիզել, բռնկվել, պայթել

7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) պաղատել, թախանձել, խնդրել, աղաչել
2) պատատուկ, պատնեշ, պարիսպ, պատ
3) քամահրել, վատաբանել, դժգոհել, նախատել
4) չարախոսել, բամբասել, զրպարտել, կեղեքել

8. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) ոստնել, ցատկել, թռչել, գայթել
2) փոկ, գոտի, ամրան, պարան
3) մերձ, մոտ, կիպ, սերտ
4) ապաքինել, բուժել, դարմանել, սրսկել

9. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) արգելել, շանթարգել, խոչընդոտել, կաշկանդել
2) արդար, աչառու, իրավացի, անմեղ
3) դեղին, շիկավուն, դեղձանիկ, խարտյաշ
4) վարագուրել, քողարկել, թաքցնել, սքողել

10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) շոգ, ջերմ, տոթ, տաք
2) զիջել, զեղչել, ընկրկել, նահանջել
3) հակիրճ, սեղմ, համառ, կարճ
4) կտրուկ, ստեպ-ստեպ, հաճախ, շատ

11. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։
1) պաշտել, աստվածարել, երկրպագել
2) կասկած, վարանում, տարակուսանք
3) պչրել, ծեքծեքել, սեթևեթել
4) խոհեմ, շրջահայաց, թանձրամիտ

12. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) երկնագույն, խաժ, լուրթ
2) իջևան, հանգրվան, օթևան
3) զավեշտ, ծաղր, հեգնանք
4) ամենևին, բնավ, երբեմն

13. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:
1) երևի, գուցե, թերևս
2) ընդամենը, սոսկ, միայն
3) նախապես, վաղօրոք, կանխապես
4) կատակաբան, զազրաբան, զավեշտախոս

14. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:
1) թեթևաքայլ-թեթևաշարժ, թափուր-դատարկ
2) ըստ երևույթին֊երևի, տոհմ-գերդաստան
3) եղծել֊արատավորել, եզրահանգել-մտասևեռվել
4) ենթադրաբար֊հավանորեն, սանդուղք-ելարան

15. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:
1) դրսևորել֊հանդես բերել, բռի-անտաշ
2) գովք֊փառաբանում, զարհուրելի-սահմռկեցուցիչ
3) ստահակ֊սինլքոր, խոկալ-խոնջանալ
4) շաղակրատ֊դատարկախոս, դավադիր-դրուժան

16. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:
1) առաքինի֊անպարկեշտ, անբասիր-անմաքուր
2) անաչառ-անկողմնապահ, համառ-զիջող
3) խճաքար-արահետ, հանդիմանություն-գովեստ
4) համարձակ-աներկյուղ, պարկեշտ-անազնիվ

17. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում անջատ:
1) հանել(բերել), ոտք(ոտքի), կրակ(ու)բոց, ծափ(ողջույն)
2) հիթ (շքերթ), հաշտ(ու)համերաշխ, գալ(լցվել), տնե(տուն)
3) ներս(առնել), քաջ(գիտակցել), կիսով(չափ), հավաքել(տալ)
4) աջ(ու)ահյակ, կուժ(կոտրուկ), սարն(ի)վեր, ձեռք(ձեռքի)

18. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում միասին:
1) ծուռտիկ (մուռտիկ), զին(ուժ), հետ(միջօրե), վերից(վար)
2) կարոտ(ախտ), ձեռք(բերում), ձայն(երիզ), կաթիլ(առ)կաթիլ
3) ծայր(ի)ծայր, որոտ(ընդ)ոստ, սարե(սար), առ(հավետ)
4) խաղող(օրհնեք), վաղուց(ի)վեր, գետ(անցում), ափ(հանում)

19. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում գծիկով:
1) երկու(երրորդ), Տեր(Պետրոսյան), ուշ(ուշ), գիր(գրականություն)
2) անուն(ազգանուն), ձեռք(ձեռքի), հայերեն(անգլերեն), հեն), Սայաթ(Նովա)
3) ազգային (ազատագրական), մեկ(երկու), քափ(քրտինք), քչից(շատից)
4) գոռում գոչյուն), կռել(կոփել), մեն(մենակ), դեմ(դիմաց)

20. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում գծիկով:
1) ալ(կարմիր), քաշել(մոտեցնել), ուրախ(զվարթ), տալ(առնել)
2) (Տեր)Ավագյան, քաշել(քաշքշել), քաղաք(ամրոց), փայել(փայփայել)
3) ունեցած(չունեցած), ուսանող(ուսանողուհի), վառ(նարնջագույն), ստորակետ(գիծ)
4) սուս(փուս), ջրմուղ(կոյուղի), պատեհ(անպատեհ), չորս(միլիոն)անոց

21. Ո՞ր կապակցությունը դարձվածային իմաստ չունի:
1) աստղը շողշողալ
2) աստղը խավարել
3) աստղով լինել
4) աստղ ընկնել

Կենսաբանություն 9

Սպիտակուցների սինեթեզ՝ տրանսկրիպցիա    և տրանսլյացիա:

Ընտրել ճիշտ պատասխանները․
1. Տրանսլյացիայի ընթացքում ինչ հերթականությամբ ընթանում է գործընթացը․
ա) Տրանսկրիպցիա → Տրանսլյացիա
բ) Տրանսլյացիա → Տրանսկրիպցիա
գ) ԴՆԹ-ի կրկնապատկում → Տրանսկրիպցիա
դ) ՌՆԹ-ի քայքայում → Տրանսլյացիա

2․ Տրանսլյացիայի ավարտը տեղի է ունենում, երբ ռիբոսոմը հանդիպում է․
ա) Սկիզբ կոդոնի
բ) ԴՆԹ-ի վերջնական հատվածի
գ) Կանգառ կոդոնի
դ) Նուկլեոտիդային կապի

3․ Ինչպե՞ս է կոչվում ԴՆԹ-ի այն հատվածը, որը կոդավորում է մեկ սպիտակուց։
ա) Կոդոն
բ) Գեն
գ) Քրոմոսոմ
դ) Նուկլեոտիդ

Նախագծեր·Գրականություն 9

Կարդում ենք, թարգմանում, փոխադրում․ 16․10

1․ Մասնակցի՛ր «Գրաբարյան օրեր, Թարգմանչաց տոն» նախագծին՝ ընտրելով առաջարկվող աշխատանքներից որևէ մեկը։
2․ Կատարած թարգմանությունդ, փոխադրությունդ՝ գրաբարից կամ հայրերենի որևէ բարբառից, հրապարակի՛ր բլոգումդ։

«Գրաբարյան օրեր, Թարգմանչաց տոն»
3․ Կարդա՛ գրաբարով կամ բարբառով, ձայնագրի՛ր ընթերցանությունդ։

Գրականություն 9

Կարդում ենք և քննարկում

1․ Կարդա՛  «Արհեստագործ» ամսագրի հրապարակումները։
2․ Քեզ դուր եկած ստեղծագործությունները առանձնացրո՛ւ և գրի՛ր մեկնաբանություն համապատասխան նյութի տակ։

Աշնան մեղեդին։ Անահիտ Գրիգորյան
Ծաղիկներն իմ կյանքում։ Միլենա Մարկոսյան
3․ Բլոգումդ վերլուծի՛ր դրանցից մեկը։

Աշնան մեղեդին։ Անահիտ Գրիգորյան
Տեքստում ներկայացված է աշնան բնապատկերը՝ որպես բնության հոգևոր երաժշտություն։ Հեղինակի համար աշունը պարզապես տարվա եղանակ չէ, այլ՝ զգացմունքային և խորհրդավոր երևույթ է, որն իր մեջ միավորում է խաղաղություն, թախիծ և գեղեցկություն։ Աշունը բնութագրվում է իր գույներով (ոսկեգույն, կարմիր), իր ձայներով (տերևների խշշոց, անձրևի կաթկթոց, թռչունների ձայն) և իր ներքին մեղեդիով, որը լսելի չէ, բայց զգացվում է հոգով։ Գլխավոր գաղափարն այն է, որ բնությունը կենդանի է և խոսում է իր երաժշտությամբ, իսկ աշունը այդ երաժշտության ամենազգայական ու նուրբ կատարումն է։
4․ Դասարանում քննարկի՛ր դասընկերներիդ հետ։

Հանրահաշիվ 9

ՖՈՒՆԿՑԻԱՅԻ ԳՐԱՖԻԿԻ ՏԵՂԱՇԱՐԺԵՐԸ

Առաջադրանքներ․

1) Դիցուք, f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը տեղաշարժեցին 5 միավորով վերև, այնուհետև՝ 7 միավորով ներքև։ Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց։

f(x)=-2

2) Դիցուք, f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը տեղաշարժեցին − 2 միավորով ա) վերև, բ) ներքև։ Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց։

ա) f(x)=-2
բ) f(x)=2

3) Հայտնի է, որ f(x) ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը [0, ∞) միջակայքն է: Գտե՛ք g(x) = f(x) + 3 ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը:

[3;)

4) Դիցուք f(x) ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը [−4, −1] միջակայքն է։ Գտե՛ք.
ա) g(x) = f(x) − 2.5

[-6,5;-3,5]
բ) g(x) = f(x) + 2 ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը

[-2;1]

5) Նկարում պատկերված է ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Պատկերե՛ք f(x) + 1 և f(x) — 3 ֆունկցիաների գրաֆիկները:

ա)

բ)

գ)

դ)

6) Նկարում պատկերված է f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք f(x) + 2 և f(x) — 4 ֆունկցիաների գրաֆիկները:
ա)

բ)

գ)

դ)

7) Գտնել 48-ի 20%-ը։
48*20/100=9,6
8) Գտնել 36-ի 25%-ը։

36*25/100=9
9) Գտնել այն թիվը, որի 20%-ը հավասար է 12-ի։

100*12/20=60
10) Գտնել այն թիվը, որի 25%-ը հավասար է 15-ի։

100*15/25=60

Երկրաչափություն 9

Վեկտորների հանումը

Առաջադրանքներ․

1) Օգտվելով բազմանկյան կանոնից` պարզեցրեք արտահատությունը․
ա)(AB + BC — MC) + (MD — KD)
=AK

բ) (CB + AC + BD) — (MK + KD)=AM


2) ABC հավասարակողմ եռանկյան կողմը 5 սմ է: Գտե՛ք AC + CB վեկտորի մոդուլը:

AC+CB=AB=5սմ
3) C ուղիղ անկյունով ABC հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյան էջը 7 դմ է: Գտե՛ք AC + CB վեկտորի մոդուլը:

72+72=7√2
4) Օգտվելով զուգահեռագծի կանոնից` կառուցեք նկարի a և b վեկտորների գումարը:

5) ABC եռանկյան մեջ AB = 6, BC = 8, <B = 90o : Գտեք՝
ա) |BA| — |BC| և |BA — BC|
բ) |AB| + |BC| և |AB + BC|
գ) |BA| + |BC| և |BA + BC|
դ) |AB| — |BC| և |AB — BC|

Իրավունք 9

«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։Մարդու իրավունքների սերունդները․

Առաջադրանք
1․ Սահմանե՛ք «մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։ Ինչու՞ են դրանք անհրաժեշտ․արտահայտե՛ք ձեր կարծիքը։

«Մարդու իրավունքներ» ասելով հասկանում ենք այն հիմնական ազատություններն ու հնարավորությունները, որոնք յուրաքանչյուր մարդ ունի պարզապես մարդ լինելու համար՝ անկախ նրա ազգությունից, սեռից, կրոնից, լեզվից կամ սոցիալական դիրքից։
Այս իրավունքները ներառում են, օրինակ՝ կյանքի իրավունքը, կարծիք արտահայտելու ազատությունը, կրթության, աշխատանքի, անվտանգության և արժանապատիվ վերաբերմունքի իրավունքները։
2․ Ի՞նչ իրավական փաստաթղթեր գիտեք, որոնցում ամրագրված են մարդու իրավունքները։ Թվարկե՛ք դրանք /բլոգային աշխատանք/․

1. Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր (1948 թ.)
2. Մարդու քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագիր
3. Մարդու տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների միջազգային դաշնագիր
4. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, որտեղ նույնպես ամրագրված են մարդու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները։

Русский 9

Поэты Серебряного века.

Кто относится к поэтам Золотого века?
В список «золотых» классиков вошли Лев Толстой, Федор Достоевский, Иван Тургенев и другие. Писатель Валентин Катаев говорил, что золотой век словесности начался с рождением Пушкина и закончился со смертью Чехова.

Почему Серебряный век называется именно так?
Эпоха рубежа веков получила название «Серебряного века» уже после её завершения. Понятие возникло в среде русской эмиграции (что немаловажно), и изначально было соотнесено с «Золотым веком» Пушкинской эпохи (начала XIX века), ретроспективно оценивая ушедшее время как второй расцвет русской культуры после него.

По-простому, Серебряный век — это особенное время в русской литературе и культуре, примерно с конца XIX до начала 1920-х годов, когда появилось много талантливых поэтов и писателей, писавших красиво, необычно и очень по-разному.

Серебряный век — это время, когда в России писали Александр Блок, Анна Ахматова, Марина Цветаева, Осип Мандельштам и другие известные поэты. Их стихи были очень красивымиобразнымиэмоциональными, часто о любвисмысле жизнитайнах души, написаны по-новому, не как раньше. Это как в музыке: если Пушкин и Лермонтов — это классика, как Бетховен, то Серебряный век — это уже что-то ближе к джазу или романтической балладе — больше чувств, свободы, экспериментов.

Имена поэтов и поэтесс Серебряного века известны сегодня не меньше, чем имена поп-звёзд.
Анна Ахматова
Николай Гумилёв
Александр Блок
Максимилиан Волошин
Марина Цветаева
Борис Пастернак
Осип Мандельштам

Анна Ахматова

Сжала руки под темной вуалью…
Сжала руки под темной вуалью…
«Отчего ты сегодня бледна?»
— Оттого, что я терпкой печалью
Напоила его допьяна.

Как забуду? Он вышел, шатаясь,
Искривился мучительно рот…
Я сбежала, перил не касаясь,
Я бежала за ним до ворот.

Задыхаясь, я крикнула: «Шутка
Все, что было. Уйдешь, я умру».
Улыбнулся спокойно и жутко
И сказал мне: «Не стой на ветру».
1911 г.

Я научилась просто, мудро жить…
Я научилась просто, мудро жить,
Смотреть на небо и молиться Богу,
И долго перед вечером бродить,
Чтоб утомить ненужную тревогу.

Когда шуршат в овраге лопухи
И никнет гроздь рябины желто-красной,
Слагаю я веселые стихи
О жизни тленной, тленной и прекрасной.

Я возвращаюсь. Лижет мне ладонь
Пушистый кот, мурлыкает умильней,
И яркий загорается огонь
На башенке озерной лесопильни.

Лишь изредка прорезывает тишь
Крик аиста, слетевшего на крышу.
И если в дверь мою ты постучишь,
Мне кажется, я даже не услышу.

А ты думал — я тоже такая
А ты думал — я тоже такая,
Что можно забыть меня,
И что брошусь, моля и рыдая,
Под копыта гнедого коня.

Или стану просить у знахарок
В наговорной воде корешок
И пришлю тебе странный подарок —
Мой заветный душистый платок.

Будь же проклят. Ни стоном, ни взглядом
Окаянной души не коснусь,
Но клянусь тебе ангельским садом,
Чудотворной иконой клянусь,
И ночей наших пламенным чадом —
Я к тебе никогда не вернусь.