Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։Ծիծեռնակը բույն էր շինել մեր սրահի օճորքում։ Ամեն տարի աշնանը գնում էր, գարնանը ետ գալի, ու նրա բունը միշտ կպած էր մեր սրահի օճորքին։ Եվ ի՜նչ քաղցր էր, երբ առավոտները նա ծլվլում էր: Եվ ահա նորից գարնան հետ վերադարձել էր իր բունը։ Ձու էր ածել, ճուտ էր հանել ու ամբողջ օրը ուրախ ճչալով թռչում, կերակուր էր բերում իր ճուտերին։ Էն իրիկունն էլ, որ ասում եմ, եկավ, կերակուր բերեց ճուտերի համար։ Ճուտերը ծվծվալով բնից դուրս հանեցին դեղին կտուցները։ Էդ ժամանակ, ինչպես եղավ, նրանցից մեկը, գուցե ամենից անզգուշը կամ ամենից սովածը, շտապեց,դուրս ձգվեց բնից ու ընկավ ներքև։ Մայրը ճչաց ու ցած թռավ ճուտի ետևից։ Բայց հենց էդ վայրկյանին, որտեղից որ է, դուրս պրծավ մեր կատուն, վեր թռցրեց փոքրիկ ճուտը։ Վեր թռանք ամենքս, իսկ ծիծեռնակը սուր ծղրտալով ընկավ կատվի ետևից՝ նրա շուրջը թրթռալով կտցահարելով, բայց չեղավ։ Կատուն փախավ մտավ ամբարի տակը։ Եվ այս ամենն այնպես արագ կատարվեց, որ անկարելի էր մի բան անել։ Ծիծեռնակը դեռ ծղրտալով պտտում էր ամբարի շուրջը, իսկ մենք՝ երեխաներս, մի-մի փայտ առած պտտում էինք ամբարի տակը, մինչև կատուն դուրս եկավ ու փախավ դեպի մարագը, դունչը լիզելով։ Ծիծեռնակը դատարկ կատվին որ տեսավ,թռավ, իջավ դիմացի ծառի ճյուղին։ Այնտեղ լուռ նստեց։ Մին էլ տեսանք՝ հանկարծ ցած ընկավ քարի նման։ Վազեցինք, տեսանք՝ մեռած, ընկած է ծառի տակին։ Մի գարնան իրիկուն էր, որ այս դեպքը պատահեց։ Շատ տարիներ են անցել, բայց ես չեմ մոռանում այն գարնան իրիկունը, երբ ես առաջին անգամ իմացա, որ ծիծեռնակի մայրն էլ մայր է, ու սիրտն էլ սիրտ է, ինչպես մերը։

Առաջադրանքներ․

1. Գտիր  7-ի  կրկնապատիկը։ 7×2=14
2. Գտիր  6-ի  եռապատիկը։ 6×3=18
3. Գտիր   8-ի  քառապատիկը։ 8×4=32
4. Գտիր  10-ի  հնգապատիկը։  10×5=50
5. Գտիր  4-ի  տասնապատիկը։  4×10=40
6. Թվարկիր  2-ի  պատիկ մի  քանի թիվ,  որոնք փոքր են 20-ից։ 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18
7. Թվարկիր   3-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 3-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 3, 6, 9, 12, …
8. Գրեք  6-ի  պատիկ մի քանի թիվ, որոնք փոքր են 54-ից։ 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48
9. Գրեք  8-ի  պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 8-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 8, 16, 24, 32, …
10. Թվարկիր 7-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 30-ից։ 37, 44, 51, 58, …
11. Թվարկիր  9-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 9-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 9, 18, 27, 36, …
12. Թվարկիր 10-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք փոքր են 70-ից։ 10, 20, 30, 40, 50, 60
13. Թվարկիր  12-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 24-ից։ 36, 48, 62, 64, …
14. Գրեք  13-ի  պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 13-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։ 13, 26, 39, 52, …
15. Ո՞րն է ամենափոքր երկնիշ թվի վեցապատիկը։ 100×6=600
16. Ո՞րն է ամենամեծ  միանիշ թվի կրկնապատիկը։ 9×2=18
17. Ո՞րն է ամենափոքր  եռանիշ թվի տասնապատիկը։ 100×10=1000
18. Ո՞րն է ամենափոքր  քառանիշ թվի քառապատիկը 1000×4=4000

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,
Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,
Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,
Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:
Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը
Աշնան քամուն են ծափահարում:
Քամին է այս ծով գանձերի տերը,
Այս ոսկու տերը՝ մեծահարուստ:

• Հարցեր և առաջադրանքներ
• Ինչպե՞ս ես հասկանում հետևյալ պատկերը. «Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը Աշնան քամուն են ծափահարում»:
  Աշանան քամին փչում է և ջրվեժի ջուրը տարածվում է տարբեր կողմերով, առուն խշխշում է, ծառի ճյուղերը օրորվում են, իսկ ծտերը դողում են։
  
• Ո՞ր պատկերն է քեզ ավելի շատ դուր գալիս: Պատասխանդ հիմնավորի՛ր:
  
  Ինձ դուր է գալիս այս հատվածը, որովհետև այստեղ նկարագրվում է գեղեցիկ ոսկեզոծված աշուն։
  
  Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,
  Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:
  
• Ինչո՞վ է աչքի ընկնում բանաստեղծությունը՝ գույնո՞վ, ձայնո՞վ, թե՞ շարժումով: Դո՛ւրս գրիր այն տողերը, որտեղ «գույն» կա:
  
  Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,
  Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:
  
• Պատմի՛ր բանաստեղծությունը:
  Բանաստեղծության մեջ նկարագրվում է, ինչպես է ամեն ինչը ոսկեգույն դարձել, ինչպես է աշունը դեղինով ներկել տերևներն ու ճյուղերը։ Ոսկեգույնն այնքան շատ է, որ թվում է, թե ամեն տեղ դեղին բոցեր են, հրդեհ ու ծուխ է ելնում։ Աշնան քամին, մեծահարուստի պես, տիրում է ջրվեժին, առվին, գետերին ու ողջ բնությանը։
  
• Նկարի՛ր բանաստեղծությունը, ձայնագրի՛ր և ֆիլմ պատրաստի՛ր:
  https://www.youtube.com/watch?v=9wqUtNLgZ_o&feature=youtu.be

1. Տվյալ արմատներով կազմեք ՊԱՐԶ ԱԾԱՆՑԱՎՈՐ բառեր:

 Գիր-գրավոր, տուն-տնային, երգ-երգիչ, գլուխ-անգլուխ, միս-մսեղեն:

2.  Առանձնացրեք այն բառը կամ բառերը, որոնք Ա հոդակապ չունեն:

Մեծամիտ, դիմախաղ, մարդամոտ, գինեգործ, այգեպան, մորեղբայր, որդեկորույս:
գինե-գործ, այգե-պան, մոր-եղբայր, որդե-կորույս

3. Սյունյակներով գրեք պարզ, բարդ, և բարդ ածանցավոր բառերը:

Երկգլխանի, մարդաբոյ, հոգեմաշ, անմարդաբնակ, կարիճ, շնագայլ, անմարդաբնակ, դասացուցակ, տետր, նրբատաշ, ստեղնաշար, դասագրքային, եկեղեցի:

      Պարզ                        Բարդ                        Բարդած անցավոր
      կարիճ                    մարդաբոյ                       Երկգլխանի
      տետր                     հոգեմաշ                     անմարդաբնակ
     եկեղեցի                  շնագայլ                      դասագրքային
                                   դասացուցակ     
                                     նրբատաշ
                                  ստեղնաշար

4.Միացրու համապատասխան արմատները և նոր բարդ բառեր կազմիր:

Շուն Մռայլ Արդար Մայր Դաս Ծաղիկ Ջուր

Մատյան Ձուկ Միտք Ամբար Քաղաք Զարդ Դեմք

 1.Շուն+ձուկ=շնաձուկ
2.Մռայլ+դեմք=մռայլադեմք
3.Արդար+միտք=արդարամիտք
4.Մայր+քաղաք=մայրաքաղաք
5.Դաս+մատյան=դասամատկան
6.Ծաղիկ+զարդ=ծաղկազարդ
7.Ջուր+ամբար=ջրամբար

1. Как звали племянницу князя Киевского?

Забава

Любава

Милослава

2. В кого влюбилась Забава?

Пастуха Алексия

Конюха Петра

Гонца Елисея

3. Как звали хана, с которого Добрыне приказали собрать дань?

Релей

Бекет

Батый

4. Кем приходился Змей Горыныч для Добрыни Никитича?

Напарником

Друг
Однноклассник

5. К кому Колыван отвёл Забаву?

К Кащею

Другом

К Тугарину Змею

К Бабе-Яге

6. С помощью чего Колыван одолел Горыныча?

Меча-кладенца

Избушки на курьих ножках

Иглы

7. На какой горе прятался Колыван?

Кудыкина гора

Волшебная гора

Гора страданий

8. Как звали жену Добрыни Никитича?

Марья Ивановна

Настасья Филипповна

Дарья Петровна

9. Какую премию выхватил хан Бекет?

Оскар

Ника

Золотой Глобус

10. Что уничтожили герои мультфильма после того, как Калыван сбежал?

Долговые расписки

Проклятое золото

Доспехи

Դեռևս հնագույն ժամանակներից աշխարհի տարբեր անկյուններում մարդիկ սիրել են այս գեղեցիկ ծաղիկը։ Իրենց ստեղծագործություններում վարդը հիշատակել են նկարիչներն ու բանաստեղծները, իսկ բժիշկներրը վարդի տերևներն ու թերթիկներն օգտագործել են տարբեր դեղեր պատրաստելու համար։ Խոնարհումը վարդին, հավանաբար, առաջացել է Հին Հունաստանում, որտեղ այն համարվում է սուրբ ու իր բույրով պարուրում էր սիրո և գեղեցկության աստվածուհի Աֆրոդիտեի տաճարը։ Վարդը մեծ հարգանք էր վայելում նաև հռոմեացիների մոտ, ովքեր նոր հողեր գրավելով, տարածում էին իրենց հավատալիքներն ու ավանդույթները այլ ազգերի մեջ։ Այդպես վարդը հայտնի դարձավ նաև եվրոպական մյուս երկրներում։ Այդ հին ժամանակներից սկսած ծաղիկների մշակմամբ զբաղվողները բազմաթիվ տեսակների ու գույների վարդեր են ստացել։ Մեր օրերում ևս, ինչպես և շատ տարիներ առաջ, այս ծաղիկը համարվում է լավագույն նվերը կանանց համար ցանկացած տոնի առիթով։

Հյուրասենյակ երկարություն 620 սմ, լայնություն 350 սմ։ Մակերես 620×350=217.000
Խոհանոց երկարություն 570 սմ, լայնութուն 220 սմ։ Մակերես 570×220 125.400

Տարբերություն։ 217.000-125.400=91.600

• Ինչպե՞ս երեք 5-ով ստանալ 5։ 5+5-5
• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 30։ 6.6-6
• Ինչպե՞ս երեք 3-ով ստանալ 30։ 33-3
• Ինչպե՞ս հինգ հատ  2-ով ստանալ 28։ 22+2+2+2=28
• Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 9:9+99=100
• Ինչպե՞ս երեք հատ 5–ի  միջոցով  ստանալ  4։ 5-5:5=4
• Ինչպե՞ս չորս 5 –ի  միջոցով  ստանալ 16։ 55:5+5=16
• Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 9:9+99=100
• Ինչպե՞ս հինգ  5-ով ստանալ 31։ 5.5+5+5:5=31
• Ինչպե՞ս հինգ  2–ի  միջոցով  ստանալ 15։ 22:2+2+2=15
• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 6։ 6-6+6=6
• Ինչպե՞ս չորս 7–ի  միջոցով  ստանալ 18: 77:7+7=18
• Ինչպե՞ս հինգ 8 –ի  միջոցով  ստանալ 119։ 888:8+8
• Ինչպե՞ս չորս 4 –ի  միջոցով  ստանալ 10։ (44-4)-4=10

Կարող եք օգտվեք հռոմեկան թվերի աղյուսակից․

Օրինակ՝ VI−IV=IX

                  VI+IV=X

X+I=X

IV-II=VII

VIII-II=XI

VIII=VI−I

XI+IV=VI

VII+III=V

XII=VII−VI

Vl−lV=lX

3. 2 ձկնորս 2 րոպեում ուտում են 3 ձուկ։ Քանի՞ րոպեում 4 ձկնորսը կուտեն 12 ձուկ։
   Պատասխան՝ 4 րոպեում
   
4. 2 հոգով պուրակի ծառատունկը կատարում են 5 ժամում։ Քանի՞ ժամում այդպիսի ծառատունկը կկատարեն 5 հոգին։
   Պատասխան՝ 1 ժամում։
   
5. 5 տարի առաջ քույրն ու եղբայրը միասին 8 տարեկան էին։ Քանի՞ տարեկան կլինեն նրանք միասին 5 տարի հետո։
   Պատասխան՝ 18 տարեկան։
   
6. 4 տարի հետո քույրն ու եղբայրը միասին կլինեն 21 տարեկան։ Քանի՞ տարեկան  էին նրանք միասին 5 տարի առաջ։
   Պատասխան՝ 16 տարեկան։

Իմ սիրած BTS խմբի երգերից շատ եմ հավանում Dynamite երգը։ Այնտեղ յոթ ընկերներ պատմում են իրենց երիտասարդ ուրախ ու անհոգ կյանքի մասին։ Ընկերները միասին են ապրում, միասին ճամփորդում են, հետաքրքիր ու տեսարժան վայրեր այցելում, ծանոթանում նոր մարդկանց հետ։ Կարծում եմ, այս երգով նրանք ուզում են ասել, որ կյանքը միշտ լուսավոր է լինելու, եթե երիտասարդությունը լուսավոր է։
Ուզում եմ ավելացնել, որ ինքս էլ շատ սիրում ճանապարհորդել: Ուզում եմ, որ աշխարհում լինի խաղաղություն, չլինեն պատերազմներ ու համաճարակներ, որ սահմանները լինեն բաց և մարդիկ կարողանան վերջապես դուրս գալ իրենց տներից, հյուր գնալ, ճամփորդել։

Բաժանում երկնիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով։ Մաս 2։

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Օրինակ՝ 147։3=49  

Սյունակաձև՝

—	1	4	7	3
	1	2		4	9
	—	2	7
		2	7
			0

.	4	9
		3
1	4	7

Ստուգում՝

Նույն քայլաշարով էլ կատարվում է բազմանիշ թիվը երկնիշ թվի վրա բաժանումը.

Օրինակ՝ 14280։14=1020

Սյունակաձև՝                           

—	1	4	2	8	0	1	4
	1	4				1	0	2	0
		—	2	8
			2	8
				0

Ստուգում՝

	.	1	0	2	0
				1	4
	+	4	0	8	0
	1	0	2	0
	1	4	2	8	0

Առաջադրանքներ

• Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)  4375։35

	4	3	7	5	3	5				Ստ․			x	1	2	5
	3	5			1	2	5								3	5
		8	7											6	2	5
													3	7	5
			7	0									4	3	7	5
			1	7	5
			1	7	5
						0

2)   8468։58

8	4	6	8	5	8				Ստ․		x		1	4	6
5	8			1	4	6								5	8
2	6	6										1	1	6	8
2	3	2										7	3	0
		3	4	8								8	4	6	8
		3	4	8

3)   1872։13

	1	8	7	2	1	3					Ստ․		x	1	4	4
	1	3			1	4	4								1	3
		5	7											4	3	2
		5	2
			5	2
			5	2
				0

4)  1632։16

	1	6	3	2	1	6				Ստ․		x	1	0	2
	1	6			1	0	2							1	6
		0-	3	2									6	1	2
			3	2								1	0	2
				0

5)  76250։25

	7	6	2	5	0	2	5			Ստ․		x	3	0	5	0
	7	5				3	0	5	0						2	5
		1	2	5								1	5	2	5	0
		1	2	5								6	1	0	0
												7	6	2	5	0

6)  38480։37

	3	8	4	8	0	3	7				Ստ․		x	1	0	4	0
	3	7				1	0	4	0							3	7
		1	4	8										7	2	8	0
													3	1	2	0
													3	8	4	8	0

7)   43500։29

	4	3	5	0	0	2	9			Ստ․		x		1	5	0	0
	2	9				1	5	0	0							2	9
	1	4	5										1	3	5	0	0
	1	4	5										3	0	0	0
													4	3	5	0	0

8)   454500։45

	4	5	4	5	0	0	4	5				Ստ․		x	1	0	1	0	0
	4	5					1	0	1	0	0							4	5
			4	5											5	0	5	0	0
			4	5										4	0	4	0	0
														4	5	4	5	0	0

9)  6480։36

	6	4	8	0	3	6					Ստ․		x		1	8	0
	3	6			1	8	0									3	6
	2	8	8											1	0	8	6
	2	8	8											5	4	0
														6	4	8	0

10)   8910։22

	8	9	1	0	2	2					Ստ․	x	4	0	5
	8	8			4	0	5							2	2
		1	1	0									8	1	0
		1	1	0								8	1	0
												8	9	1	0