Կամակոր  թագավորը

    Լինում է, չի լինում ̀ մի  կամակոր  թագավոր  է  լինում:Մի  օր  նա  կանչում է  իր  երկրի  բոլոր   դերձակներին  և  հրամայում, թե  ինձ  համար  մի  այնպիսի  վերմակ  կարեք, որ  հասակիս  համեմատ  լինի ̀ ոչ  երկար, ոչ  կարճ: Ոչ մի դերձակ  չի  կարողանում  թագավորի  հրամանը  կատարել, բոլորի  գլուխներն  էլ  կտրել  է  տալիս:

Օրերից  մի  օր  թագավորի  մոտ  մի  դերձակ  է  գալիս:

— Թագավորն  ապրած  կենա, -ասում  է  նա, —  ես  քո  ուզած  վերմակը  կկարեմ: Ոչ  երկար  կլինի, ոչ կարճ:

 — Լավ, — ասում է թագավորը, — բայց  տես,  եթե  մի  փոքր  երկար  եղավ  կամ  կարճ, իմացած  լինես ̀ գլուխդ  կտրելու  եմ:

 -Համաձայն   եմ, թագավորն  ապրած  կենա, թե  չկարողացա ̀  գլուխս  կտրի:

Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ  էլ  մի  քիչ  կարճ  է  անում: Տանում  է,  դնում     թագավորի  առաջ: Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  է  պահած  լինում:

  -Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը ̀  գլուխ  տալով, — քո  ուզած  վերմակը  կարել  եմ: Տես ̀  կհավանե՞ս:

  -Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս, —  ասում  է  թագավորն  ու  պառկում  թախտին, վերմակը  քաշում  վրան: Վերմակը  հազիվ  ծնկներին  է  հասնում, ոտքերը  բաց  են  մնում:

Դերձակն  իսկույն  փեշի  տակից  հանում  է ճիպոտը  և  խփում  թագավորի  ոտքերին:

  -Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը, — ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի:

Թագավորն  ամիջապես  ոտքերն  իրեն է  քաշում,  թաքցնում  վերմակի  տակ:

Կամակոր  թագավորն  այլևս  ոչինչ  չի  կարողանում  ասել: Նույնիսկ  մեծ –մեծ   նվերներ  է տալիս  ու  ճանապարհ  դնում  հնագետ  դերձակին:

Առաջադրանքներ

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

դերձակ

թախտ

կարճ 

մարդ

2.Ի՞նչ  է  նշանակում  դերձակ  բառը.

Դերձակ բառը նշանակում է կարուձև անող արհեստավոր։

3.Ո՞ր   դարձվածքի   իմաստն  է  սխալ  բացատրված.

    ա/ գլուխը  դատարկ   —  հիմար, անխելք, տգետ

     բ/ թև առնել  —  ոգևորվել, ոգեշնչվել

     գ/ կողը  հաստ – համառ, կամակոր, ինքնասածի

     դ/ ձեռք մեկնել —  ձեռքով անել, հեռանալ

4.Տրված  բառերից  ո՞րն  է  ածանցավոր.

      ա/ օրերից

      բ/  գլուխ                             թագավոր

      գ/ թագավոր

       դ/ ոչինչ

5.Ի՞նչ  խոսքի  մաս  են  տեքստում ընդգծված  բառերը:

երկիր                          գոյական

   երկար                          ածական

   դերձակ                        գոյական

   ասում է                         բայ

դերձակ գոյական

6.Տեքստում  ընդգծված  նախադասաությունից  դու՛րս  գրիր   երկու  լրացում:

   անիմաջապես          

   վերմակի տակ

7.Տեքստից  դու՛րս  գրիր  մեկական  պատմողական  և  հարցական   նախադասություն:

Պատմողական — Դերձակն  իսկույն  փեշի  տակից  հանում  է ճիպոտը  և  խփում  թագավորի  ոտքերին:

Հարցական — Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս, —  ասում  է  թագավորն  ու  պառկում  թախտին, վերմակը  քաշում  վրան:

8.Կետադրի՛ր  հետևյալ  նախադասությունը.

    Դերձակը  հասկացավ, որ  թագավորը  հիմար է:

9.Օգտագործելով  տրված  բառերը ̀ լրացրու՛  առած-ասացվածքները.

    ա/ Ծաղիկը  ծաղկին  նայելով  է  բացվում:

     բ/Թթու  է, թան չի, ամեն մարդու բան չի:

     գ/Մեջք – մեջքի  որ  տանք, սարեր շուռ  կտանք:

      դ/Արջից  վախեցողը  անտառ  չի գնա:

   / սարեր,չի  գնա, մարդու, ծաղկին/

10.Ի՞նչն  է  ստիպում  թագավորին նման հրաման  արձակել:

Հհիմարությունը, մեծամտությունը։

11.Ի՞նչ  հնարամտության  է  դիմում  դերձակը:

Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ կարճ  է  անում: Տանում  է,  դնում     թագավորի  առաջ: Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  էր  պաել։

12.Ժողովրդական  ո՞ր  ասացվածքն  է  օգտագործված  տեքստում:

Ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի։

13.Ուրիշ ո՞ր հեքիաթի  հերոսին  ես  նմանեցնում  թագավորին:

Ես նմանեցնում եմ «Չաղ-չաղ թագավոր» հեքիաթի թագավորին։

14.Կամակոր  թագավորին  պատժելու  մի  հնարք  էլ  մտածիր  դու:

Թող նա ինքն դերձակ դարնա, և հասկանա, թե ինչ դժվար է կարել մարդուն ոչ կարճ ոչ երկար վերմակ։

15.Ի՞նչպես  ինքդ  կվերնագրեիր  տեքստը:

Ես կվերնագրեի հեքիաթը «Թագավորն ու դերձակը»։

Կետադրեք նախադասությունները

1. Բժշկուհին ասաց, — պետք է ամեն օր խմեք նշանակված դեղերը։
2. Այստեղ բոլորդ իջեք, բացականչեց վարորդը։
3. Կես ժամից հայտարարեց օդաչուն, ինքնաթիռը վայրէջք է կատարելու։
4. Բոլորդ գնացեք տուն, խիստ հրամայեց ոստիկանը։
5. Կարմիր գույնով ներկեք ծաղիկները, ասաց ուսուցչուհին։

Ուրիշի ուղղակի խոսքի համար գրեք հեղինակի խոսք և կետադրեք

1. — Արագ հեռացեք այստեղից, — ասաց հայրը։
2. Աշակերտն ասաց, — թողեք ես կավարտեմ այդ աշխատանքը։
3. — Բոլոր խնձորները այգուց հավաքիր․ — ասաց այգեպանը, — լցրու զամբյուղը։
4. — Պատուհանները բացեք, գարուն է եկել, — ասաց դասատուն։

Նախադասությունները կետադրեք, եթե դրա անհրաժեշտությունը կա

1. Նրանք հեռացան, քանի որ արդեն ավարտել էին աշխատանքը։
2. Նրանք խանութից գնեցին կարտոֆիլ, կաղամբ, գազար և կանաչիներ։
3. Առավոտյան ավարտեցին աշխատաքը և գնացին տուն։
4. Անահիտը, Կարինեն, Մարիամը, գնացին այգի որպեսզի ծաղիկ հավաքեն։

Ձմեռ էր, ես ծնողներիս հետ հանգստանում էի Լոնդոնում։ Պառկած էի հյուրանոցային համարի իմ սենյակում։ Հանկարծ պատուհանից ներս ընկավ կարմիր լույս։ Ես, իհարկե, մի քիչ վախեցա, բայց ավելի շատ՝ զարմացա։ Լույսն սկսեց առկայծել ծիածանի բոլոր գույներով և սկսեց ասես թռչկոտել։ Ես դուրս եկա սենյակից և գնացի նրա հետևից։ Նա ինձ դուրս հանեց սենյակից, ապա՝ շենքից։ Հաջորդ վայրկյանին ես հայտնվեցի գույնզգույն թագավորությունում։ Այնտեղ տեսա մի սառցե ամրոց, որի վրա ընկնում էին տարբեր գույների լույսեր։ Զգուշությամբ մտա այդ ամրոց և  հիացմունքից բերանս բաց մնաց։ Ամրոցի մեջ տեղում մի հսկա ու գեղեցիկ տոնածառ էր տեղադրված, որի վրա կային շատ գեղեցիկ խաղալիքներ, զարդեր, լույսեր։

Ամրոցի երկրորդ հարկի սենյակներից մեկի դուռը բացվեց և աստիճանների վրա հայտնվեց մի տատիկ։ Նա տեսավ ինձ և ուրախացած, ժպիտը դեմքին սկսեց իջնել։ Պարզվեց, որ բավականին երկար ժամանակ նրա ամրոց ոչ մեկ չէր այցելել։ Նա ինձ ուղեկցեց մի սենյակ, թեյ հյուրասիրեց և սկսեց պատմել ամրոցի մասին։ Պատմեց, որ այդ ամրոցը շատ հին էր, բազմաթիվ մարդիկ քանդակել են այն մի մեծ սառցե կտորից։ Նախկինում ամեն Նոր տարուն այստեղ հավաքվում էին երեխաներ տարբեր երկրներից, երգում, պարում, ուրախանում, տատիկին էին ուրախացնում։ Ցավոք, վերջին տարիներին երեխաները դադարել են հավատալ հեքիաթներին և հիմա շատ քիչ՝ մեկ-երկու երեխա էր գալիս ամրոց։ Ես նրանցից մեկն եմ եղել, և տատիկը այնչափ ուրախ էր, որ այդ Նոր տարին նրա ամրոցի տոնածառի լույսերը կրկին գրավել են և ջերմացրել երեխայի հոգին։

Մի քիչ հետո ես սկսեցի մրսել, որովհետև ամենուրեք սառույց էր։ Տատիկը ինձ տաք հագուստ բերեց, մենք մի քիչ էլ շարունակեցինք մեր զրույցը։ Հետո ես դուրս եկա ամրոցից, և այդ նույն լույսի ճառագայթն ինձ ուղեկցեց հետ՝ հյուրանոց։ Առավոտյան ես պատմեցի ծնողներիս այս պատմությունը, բայց նրանք չհավատացին և մտածեցին, որ ես պարզապես գեղեցիկ երազ եմ տեսել։     

Էքզյուպերի

Փոքրիկ իշխանը (հատված)

Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում: Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին: Երբեք նրանք չեն ասի. «Իսկ ինչպիսի՞ ձայն ունի նա: Ինչպիսի՞ խաղեր է սիրում խաղալ: Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ոչ»: Նրանք հարցնում են. «Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղ□այր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը»: Եվ դրանից հետո երևակայում են, թե ճանաչեցին մարդուն: Երբ մեծահասակներին ասում ես՝ «Ես տեսա վարդագույն աղյուսից մի տուն, որի պատուհանին խորդենի կար, իսկ կտուրին՝ աղավնիներ», նրանք երբեք չեն պատկերացնում այդ տունը: Նրանց պետք է ասել. «Ես տեսա մի տուն, որ արժե հար□ուր հազար ֆրանկ»: Եվ միայն այդ ժամանակ նրանք կբացականչեն. «Ինչպիսի՜ գեղեցկություն»: Ճիշտ այդպես, եթե նրանց ասես. «Ահա ձեզ ապացույցներ, որ, իրոք, Փոքրիկ իշխանը եղել է, որ նա շատ, շատ լավն էր, ծիծաղում էր և շատ էր ուզում գառնուկ ունենալ. իսկ ով ուզում է գառնուկ ունենալ, նա անպայման գոյություն է ունեցել»: Եթե այսպես ասես, նրանք միայն ուսերը կթոթվեն ու ձեզ կնայեն այնպես, ինչպես կնայեին մի անգետ մանկիկի: Բայց եթե նրանց ասես՝ «Նա թռել եկել էր մի մոլորակից, որը կոչվում է № 612», դա նրանց կհամոզի, և նրանք քեզ այլևս չեն ձանձրացնի հարցերով: Ի՜նչ կարող ես անել, այդպես են մեծահասակները: Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:

 Բայց մենք (հասկանալ), թե ինչ բան է կյանքը, և ինչ խոսք, ծիծաղում ենք համարների ու թվերի վրա: Ես այս պատմվա□քը սիրով մի կախարդական հեք□աթի նման կպատմեի: Ես կուզեի սկսել այսպես. «Կար-չկար մի գեղեցիկ իշխան կար: Նա ապրում էր մի մոլորակի վրա, որը իրենից մի քիչ էր մեծ, և նա սրտակից բարեկամ չուներ…»: Նրանք, ովքեր (ճանաչել) կյանքը, կզգային, որ սա զուտ ճշմարտություն է: Ես ամենևին էլ չեմ ուզում որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար: Իմ սիրտը ցավից ճմլվում է, երբ ես (հիշել) իմ փոքրիկ բարեկամին, և ինձ համար հեշտ չէ նրա մասին պատմելը: Արդեն վեց տարի է անցել այն օրից, ինչ նա և իր գառնուկը հեռացել են ինձանից: Ես նրա մասին ուզում եմ պատմել, որպեսզի չմոռանամ նրան: Շատ տխուր բան է, երբ բարեկամներին մոռանում են: Բոլորը չէ, որ բարեկամ ունեն: Եվ ես (վախենալ), թե կդառնամ մեծահասակների նման, իսկ նրանք թվերից բացի ոչնչով չեն հետաքրքրվում:

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
                        Եղբայր

                     Հարյուր

                     Պատմվածքը

                     Հեքիաթի

2. Ի՞նչ է նշանակում  երևակայել բառը.

       ա/ պատկերացնել
       բ/ շինել
       գ/ պատրաստել
        դ/ կառուցել

 3. Գրի՛ր տրված  բառերի հոմանիշները.
       ա/ գեղեցիկ               սիրուն
       բ/ շատ                      մեծաքանակ
       գ/կախարդական    մոգական
       դ/ մեծ                     հսկա

4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

      ա/ սիրտ – պարզ

       բ/ բարեկամ — բարդ

      գ/ գեղեցկություն – պարզ

       դ/ անգետ — ածանցավոր

5. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

      ա/ խաղեր

       բ/ պատուհաններ

       գ/ թվեր

       դ/ իշխան

6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.

      ա/ գեղեցիկ — ածական

      բ/ տխուր — գոյական

      գ/ գառնուկ — գոյական

      դ/ մոլորակ – գոյական

 7. Փակագծերում  նշված բայերը համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին:

       Հասկանում ենք                   

Ճանաչում են                   

       Հիշում եմ                    

       Վախենում եմ   
                
8. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

     Իշխանիկը ապրում էր մի փոքրիկ մոլորակի վրա:

      ենթակա — Իշխանիկը

      ստորոգյալ — ապրում էր

9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին:

Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղբայր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը։

10. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրու՛:

Ես ամենևին էլ չեմ ուզում, որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար:

11. Ի՞նչ են շատ սիրում մեծահասակները:

Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում:

12. Ի՞նչ էին հարցնում մեծահասակները նոր բարեկամի մասին:

Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղ□այր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը։

 13. Ինչո՞ւ Փոքրիկ իշխանի մասին պատմելը հեշտ չէր.

       ա/ հեղինակը մանրամասները չէր հիշում

        բ/արդեն վեց տարի էր անցել, ինչ նա և գառնուկը հեռացել էին

       գ/ բարեկամներին շուտ էին մոռանում

       դ/ հեղինակի սիրտը ճմլվում էր

14. Ինչո՞ւ էր հեղինակը վախենում մեծահասակների նման դառնալուց.

      ա/ ճիշտ հարցեր էին տալիս

       բ/ ծիծաղում էին համարների և թվերի վրա

      գ/ մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում

      դ/ մեծահասակները շատ բարեկամներ ունեին

15. Դու՛րս գրիր  այն հատվածը, որտեղ գրված է, որ երեխաները պետք է հասկանան  և  ներեն մեծերին:

Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:

Մայրիկիս հետ ընթերցում եմ Վարդան Այգեկցու առակները

Վերջերս ընթերցեցի Ջեք Լոնդոնի «Սպիտակ Ժանիքը» վիպակը,  որի գլխավոր հերոսը Սպիտակ ժանիք անունով գայլանման շունն է, նրա մեջ գայլի արյուն է լինում։ Գիրքը պատմում է այդ շան դաժան և ծանր մանկության մասին, երբ նա ստիպված է եղել սովին ու ցրտին դիմանալ։ Հետո շունը հայտնվել է տարբեր մարդկանց մոտ, ովքեր շատ վատ են նրան վերաբերել, տանջել, ծեծել, ստիպել, որ շնամարտերի մասնակցի, նույնիսկ հասցրել մահվան դուռը։ Բայց մի մարդ նրան փրկել և տարել է իր կալվածքը։ Այստեղ նրան նույնպես մի փորձություն էր սպասվում։ Բայց Սպիտակ Ժանիքը այնքան հավատարիմ է լինում նոր տիրոջը, որ վտանգելով իր կյանքը՝ փրկում է տիրոջը և իր ընտանիքը։ Գրքում ներկայացված են շան և մարդու միջև հաստատված կապը, հավատարմությունը․ դաժանությունը, որ մարդը կարող է ունենալ կենդանու նկատմամբ։ Գիրքն ընթերցելիս՝ շատ էի խղճում այդ շանը ու զարմանում՝ ինչպե՞ս կարելի է այդպես վարվել կենդանիների հետ։
Գիրքը մի փոքր բարդ է, բայց շատ հետաքրքիր է, այդ պատճառով խորհուրդ կտամ ընկերներիս այն կարդալ։

1. Գտեք նախադասությունների կոչականները և կետադրեք:

-Ես քեզ երբեք չեմ ների, Մարկո՛ս, քո այդ վատ արարքը չեմ մոռանա:

–Աղջիկնե՛ր, մի քանի վայրկյանից ավարտում եմ աշատանքս և կգամ ձեզ հետ:

– Դուք ամեն ինչ մոռացության եք տվել, անամոթնե՛ր:

– Միայնակ զբոսնում ես, փոքրի՛կ, միթե չես վախենում ավազակներից:

–Սրիկանե՛ր, այդ ամենի համար դուք դեռ պատասխան եք տալու:

2. Ուրիշի ուղղակի խոսք կետադրեք:

Գորտերը հպարտ հայտատարեցին․
-Մեր ճահիճից լավ տեղ աշխարհում չկա:

Տղան ծնողներին ասաց․
-Ես գնալու եմ հեռու երկիր և վերադառնալու եմ 10 տարուց:

Ուսուցիչը զգուշացրեց սովորողներին․
-Եթե դուք շարունակեն ձեզ անկարգ պահել, խիստ նկատողություն կստանաք:

Ոստիկանը կանգնեցրեց վարորդին և տեղեկացրեց․
-Դուք գերեզանցել եք մեքենայի արագույթունը, որի համար պետք է տուգանվեք:

3. Հեղինակի խոսքը դրեք ուրիշի ուղղակի խոսքի սկզբում, մեջտեղում, վերջում և կետադրեք:

 Նապաստակները սարսափած ասացին․
-Մոտերքում գայլ է հայտնվել, շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում:
– Մոտերքում գայլ է հայտնվել,-ասացին սարսափած նապաստակները,- շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում։
– Մոտերքում գայլ է հայտնվել, շտափեք ձեզ ձակուկներին թաքցնել բներում,-Ասացին սարսափած նապաստակները։

Թռչունները երգում էին․
-Շուտով գալու է գարունը, այլևս սառը ձյան տակ հացի փշուրներ չենք փնտրելու:
-Շուտով գալու է գարունը,-երգելով ասացին թռչյունները,-ստիպված չենք լինի սառը ձյան տակ հացի փշուրներ փնտրելու։
-Շուտով գալու է գարունը ստիպված չենք լինի սառը ձյան տակ հացի փշուրներ փնտրելու,- երգելով ասացին թռչյունները։ Քույրը եղբորն ասաց․
-Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ, դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ:
-Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ,-ասաց քույրիկը,-դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ:
-Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ,- դասերդ ասաց քույրիկը։

Սկսել եմ ընթերցել հայ գրող Մկրտիչ Արմենի «Գույնզգույն թագավորությունը» վիպակը։ Այդ գիրքն ինձ նվիրել է մայրիկս։ Այն ավելի շատ նման է հեքիաթի, որովհետև պատմում է երևակայական մի երկրի՝ Սպիտակ Թագավորության մասին։ Իրադարձությունները տեղի են ունենում հենց այդ թագավորությունում, իսկ ավելի կոնկրետ՝ Կատպիս քաղաքում։ Թագավորությունը կոչվում է Սպիտակ, որովհետև ամբողջությամբ ծածկված է ձյան և սառույցի հաստ շերտով։ Այստեղ չկա ո՛չ ամառ, ո՛չ գարուն, ո՛չ էլ աշուն։ Ամբողջ տարի ձմեռ է, ու գրեթե ամեն օր ձյուն է գալիս։ Ոչ բույս կա, ոչ թռչուն, միայն ձկներ ու սպիտակ արջեր։

Կատպիսի մեծահասակ բնակիչները գնում են ձուկ և սպիտակ արջ որսալու։ Հետո այդ ձուկը նրանք պահեստավորում են և երկար ժամանակ ուտում, իսկ սպիտակ արջերի միսն ուտելուց հետո հանում են դրանց մորթին և դրանից հագուստ ու վերմակներ կարում, իրենց պատերին են ամրացնում, որ տաք լինի։ Սպիտակ Թագավորության օրացույցը սովորական չէ։ Օրերն այստեղ հաշվում են ձկնագլուխներով։ Ամեն օր ձկան գլուխներով լցված փոսից մի այլ փոս են տեղափոխում մեկ ձկնագլուխ։ Մեծահասակները օրերի այս հաշիվը պահելու գաղտնիքը չեն ասում երեխաներին, որովհետև մի անգամ դժբախտ դեպք է եղել։ Վերջին ձկնագլխի օրը մի քանի երեխա, որոնք մի քիչ տարիքով մեծ են եղել մյուսներից, որոշել էին գնալ տեսնել, ինչ կա Կատպիսից այն կողմ։ Բայց նրանք մոլորվել էին ու սառել, և այլևս հնարավոր չի եղել նրանց կյանքի բերել։

Իլե Տրապնան այդ քաղաքի բնակիչներից է լինում։ Նա իմանում է օրերի հաշիվը պահելու գաղտնիքը և պատմում է իր ընկերուհուն՝ Նուրիսին։ Նրանք միասին որոշում են գնալ և գտնել Սպիտակ Թագավորությունց դուրս եղած երջանկությունը։ Բայց մինչ այդ որոշում եմ մտնել քաղաքաի ամենածեր ու իմաստուն կնոջ՝ Խարունա տատիկի մոտ, որովհետև գիտեին, որ այնտեղ էլի երեխաներ կլինեն, որ կուզեն միանալ իրենց։

1. Կետադրեք տեքստը

Նրա հայրենիքը եղել  է բարձրաբերձ, անառիկ Սասունը: Այդ խուլ, հեռավոր ու հիասքանչ երկրի մոռացված անկյունը, որտեղ ձորերը  դառնում են անդունդներ: Տաք դաշտերում վտակների ափերին աճում են վայրի խաղողը, տանձ, և մարդը երբեք չի տեսնում դրանց բերքը, որովհետև արջերն ավելի շուտ են գտնում դրանք: Այստեղ աճում է նաև վայրի հոնը, թուզը, որը քաղցր է ու անուշահամ: Իսկ բարձրերում, որտեղ ցրված էին աղքատ տնակները, ցանում էին կորեկ ու վաղահաս ցորեն:

2. Երբ է և, ու շաղկապներից առաջ դրվում ստորակետ:

3. Գտեք նախադասության ենթական:

Աշնանը, բերքահավաքի ժամանակ, մարդիկ արտերը եզրին խարույկ էին վառում:

Գիշերները արջերը  կարող են տրորել կորեկը:

Ընկույզի մեծությամբ կարկուտը ջարդել է այդ մարդու տանիքը:

Բոլորի համար անսպասելի պայթեց պատերազմը:

 Վերցնելով կնոջն ու աղջկան, Հազրոն հասավ ինչ-որ հարթավայր: 

4. Գտեք նախադասությունների շաղկապները, ընդգծեք, դրանցից առաջ դրեք ստորակետ:

Մարդիկ փախչում, էին որովհետև լսել էին պատերազմի լուրը:

Հեռուներից եկել էին երկու կին, ովեքր իրենց հետ բերել էին տարբեր զարմանալի առարկաներ:

Նրանք մոռացել էին ընկերոջ մասին, բայց ընկերը նրանց ներեց:

Քամին պոկում էր ծառի վերջին տերևները, և աշունը դանդաղ զիջում էր իր տեղը ձմռանը:

Նրանք ավարտեցին իրենց աշխատանքը, հավաքեցին գործիքները, և լուռ հեռացան:

Մենք չենք անհանգստացնի քեզ, քանի որ դու ամենից լավ աշխատողն ես:

Հազար մեկ թվականի աշնանամուտին Անի քաղաքը ցնծության մեջ էր։ Տրադատ ճարտարապետն ավարտել էր Անիի Մայր տաճարի կառուցումը։ Գագիկ արքայի հրավերով եկել էին Հայոց աշխարհի բոլոր իշխաններն ու հոգևորակաները, որպեսզի մասնակից լինեն տաճարի օծմանը։ Հոյակերտ, վայելչատես տաճարը կանգնել էր իր բարձրաբերձ կամարներով ու զարդարուն խորանով։ Տաճարի գլուխը ձուլվել էր ամպերին։ Լուսարձակ ջահերի թրթռացող լույսը նման էր երաժշտական ելևէջի։ Նրբահյուս քանդակների ու զարդանախշ սյուների վրա ծավալվող լույսը մի սրբազան խորհրդավորություն էր ստեղծում շուրջը։ Այդ պահին գմբեթն ասես լողում էր երկնքում, քանի որ շատ թեթև ու օդեղեն էր թվում։

Առաջադրանքներ

1. Տեքստի միջից գտնել թվական և գրել, թե թվականի 4 տեսակներից որ խմբի մեջ է դա մտնում:
   Թվական — հազար մեկ
   Խումբ — քանակական
   
2. Տեքստում գտնել 3 բարդ բառ և առանձնացնել արմատները:
   Զարդանախշ — զարդ+ա+նախշ
   Լուսարձակ — լույս+արձակ
   Նրբահյուս — նուրբ+ա+հյուս
   
3. Տեքստից դուրս գրել երկու անձնանիշ և երկու իրանիշ գոյական, գրել, թե ինչ հոլովով են դրանք դրված:
   Անձ — ճարտարապետն
   Հոլով — հայցական
   
   Իր — տաճար
   Հոլով — ուղղական
   
4. Տեքստից դուրս գրել մեկ նախադասություն, որում թվարկում կա:
   Հոյակերտ, վաելչատես տաճարը կանգնել էր իր բարձրաբերձ կամարներով ու զարդարուն խորանով։