Ինքնաստուգման արդյունքներս
8․A քաղաքից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 8 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 60կմ, իսկ երկրորդը՝ 80 կմ։
60×8=480
8×80=640
640-480=160
9․ Գնացքը 2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1620կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա ճանապարհի վրա ծախսեց 10 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 2 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։
1620:18=90
90×10=900
10. 70% արծաթ պարունակող արծաթի և ոսկու համաձուլվածքում արծաթը 16կգ-ով ավելի է քան ոսկին։ Քանի՞ գրամ ոսկի է պարումակում համաձուլվածքը:
12
Рубрика: Մաթեմատիկա 6-րդ դասարան
Դաս 23
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1)Տրված են –5, –11, +18, –9, +6 թվերը։ Գտե՛ք՝
ա) այդ թվերի գումարին հակադիր թիվը,
–5 + (–11) + (+18) + (–9) + (+6)=-1 հակադիր +1
բ) այդ թվերին հակադիր թվերի գումարը։
+5 + (+11) + (-18) + (+9) + (-6)=+1
2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2), B (+5), C (–8), D (–1), E (+2) կետերը։

3) Գնացքը 3 ժամում անցավ 250 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 40 %-ը, երկրորդ ժամում՝ մնացածի 40 %-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։
50×40:100=100
250-100=150
150×40:100=60
150-60=90
4)Կառքի առջևի անիվը 96 պտույտ է կատարում, երբ հետևի անիվը կատարում է 64 պտույտ: Որքա՞ն է հետևի անիվի շրջագծի երկարությունը, եթե առջևի անիվինը 2 մ է:
96×2=192
192:64=3
Լրացուցիչ (տանը)
5)Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝
ա) –11-ի
-11, -20, -23, -12
բ) 0-ի
0, -1, -6, -3
գ) +2-ի
2, 1, 0, -1
դ) –1-ի
-1, -2, -3, -8
6)Ավտոբուսի արագությունը մեքենայի արագության 5/7-ն է։ Ինչքա՞ն է մեքենայի արագությունը, եթե ավտոբուսի արագությունը նրանից փոքր է 30 կմ/ժ-ով։
7-5=2 մաս
2 մաս=30կմ/ժ
30:2=15կմ/ժ
15×7=105կմ/ժ
7)Ճի՞շտ է արդյոք, որ եթե «a + |a| = 0» գրառման մեջ a-ի փոխարեն գրենք որևէ բացասական թիվ, կստացվի հավասարություն: Իսկ եթե գրենք զրո կամ դրակա՞ն թիվ:
Եթե բացասական դնենք ու զրո դնենք կստացվի հավասարություն:
-1+|-1|=0
0+|0|=0
8)Գնել են երկու տեսակի կոնֆետներ` վճարելով ընդամենը 6500 դրամ: Առաջին տեսակի կոնֆետից, որի 1 կիլոգրամն արժե 2200 դրամ, գնել են 2 կգ: Մնացած գումարով գնել են երկրորդ տեսակի կոնֆետներ` 1 կիլոգրամը 700 դրամով: Երկրորդ տեսակի քանի՞ կիլոգրամ կոնֆետ են գնել:
2200×2=4400
6500-4400=2100
2100:700=3
Դաս 22
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Հաշվե՛ք.
ա) (–7) · (+16)=-116
բ) (+16) · (–4)=-64
գ) (–1) · (+1)=-1
դ) (+20) · (–19)=-38
ե) (–4) · (+5)=-20
զ) (+23) · (–6)=-138
2) Հաշվե՛ք.
ա) +38 ։ (–19)=-2
դ) –420 ։ (–15)=-28
է) 0 ։ (–14)=0
բ) –600 ։ (–150)=-4
ե) –531 ։ (+3)=-177
ը) –121 ։ (–11)=-11
3) Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.
ա) –3 · -7 = 21
բ) 6 · -6 = –36
գ) –10 · 10 = 0
դ) –9 · -9 + 1 = –80
ե) –15 · -3 = 45
զ) 3 · 7 = 21
Լրացուցիչ (տանը)
4) Հաշվե՛ք.
ա) 8 ։ (–2) – 14 ։ (–7) + (–12) ։ 4=-4-(-2)+(-3)=-5
բ) –18 ։ (–9) + 16 ։ (–8) – 24 ։ (–6)=2+(-2)-(-4)=4
գ) (33 ։ (–3) – 40 ։ (–8)) ։ (–3)=(-11-(-5)):(-3)=2
դ) (–55 ։ 11 + 48 ։ (–16)) ։ (–4)=(-5-3):(-4)=2
ե) –66 ։ (72 ։ (–9) + 105 ։ (–35))=-66: (-8+(-3))=-66:(-11)=6
զ) –84 ։ (–56 ։ (–7) + 54 ։ (–9))=-84: (8+(-6))=-84:2=-42
5) a-ի և b-ի ի՞նչ արժեքների դեպքում կստացվի հավասարություն.
ա) a : b = 0
a=0, b=յուր. թիվ
բ) a : b = 1
a=b
գ) a : b = a
a= յուր. թիվ, b=1
դ) a : b = –a
a= յուր. թիվ, b=-1
ե) (–a) : b = –1
a=b
զ) a : (–b) = –1
a=b
6) Հայտնի են բաժանման հետևյալ հատկությունները.
(a + b) : c = a : c + b : c, (a · b) : c = (a : c) · b:
7) Ստուգե՛ք, որ այս հարաբերակցությունները ճիշտ են հետևյալ ամբողջ թվերի համար.
ա) a = 20, b = 10, c = –5,
(20 + 10) : (-5) = 30 : (-5) = -6
(20 + 10) : (-5) = 20 : (-5) + 10 : (-5) = -4 + -2 = -6
(20 · 10) : (-5) = 200 : (-5) = -40
(20 · 10) : (-5) = (20 : (-5)) · 10 = -4 · 10 = -40
բ) a = –18, b = –9, c = 3:
(-18 + -9) : 3 = -18 : 3 + -9 : 3 = -6 + -3 = +9 = 9
(-18 · (-9)) : 3 = (-18 : 3) · 9 = -6 · 9 = -(6 · 9) = -54
Դաս 21
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Հաշվե՛ք
ա) |– 6| + |-4|=6+4=10
բ) |– 50| + |+ 4|=50+4=54
գ) |– 18| · |– 21|=18×21=378
դ) |21| – |-6|=21-6=15
2) Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.
ա) (–5) · (–21) > 0
բ) (–8) · (+6) < 0
գ) (+15) · (–4) < 0
դ) (+3) · (+9) >(+8) · (–7)
ե) (–14) · (–12) > (–10) · (-4)
զ) (+2) · (–1) < (–6) · (–31)
3) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) (35 – 17) – 20=-2
բ) (–43 – 14) – 32=-87
գ) (–74 + 27) – 15=-62
դ) (29 – 64) + 23=-12
ե) (–30 – 21) + 56=15
Լրացուցիչ (տանը)
4) Հաշվե՛ք
ա) (79 – 45) – 60=-26
բ) (–33 –21) + 11=-33
գ) (–18 + 6) – 30=-42
դ) (16 – 33) – 54=-71
5) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) (79 – 45) – 60=-26, գ) (–18 + 6) – 30=-6,
բ) (–33 –21) + 11=-23, դ) (16 – 33) – 54=-71:
6) Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.
ա) ( +5 ) · ( +3 ) + ( +5 ) · ( –2 )=15-10=5
բ) ( –2 ) · ( +4 ) + ( –2 ) · ( –3 )=-8+6=-2
գ) ( –7 ) · ( –4 ) + ( –7 ) · ( +3 )=28-21=7
դ) ( –6 ) · ( –5 ) + ( –6 ) · ( +4 )=30-24=6
Դաս 18, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ արտահայտություն.
ա) ( –4 ) · ( +5 ) < 0
դ) ( –2 ) · ( –3 ) · ( +4 ) > 5
բ) ( –9 ) · ( +1 ) > ( +8 ) + 0
ե) ( –9 ) · ( –7 ) = ( +7 ) · ( +9 )
2) Հաշվե՛ք.
ա) 2 · | –11 + 4 | – | +5 – 8 |=-31
դ) | 8 – 4 + 2 | · | 7 – 7 |=35
բ) 10 · | –2 + 1 | + 6 · | – 4 – 9 |=-34
ե) | 9 – 5 + 4 | ։ | –16 + 14 |=-4
գ) | 3 – 4 – 1 | · | 2 + 7 – 12 |=-8
զ) | 25 + 6 – 1 | ։ | –17 + 4 + 8|=-6
Լրացուցիչ (տանը)
4) Ճի՞շտ է արդյոք, որ երկու բացասական թվերից ավելի մեծ է այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի փոքր է։
Այո
5) Քանի՞ մետր է միատեսակ գործվածքի երկու կտորներից յուրաքանչյուրի երկարությունը, եթե առաջին կտորը, որում երկրորդից 16 մ–ով ավելի գործվածք կա, արժե 168000 դրամ, իսկ երկրորդը՝ 120000 դրամ։
168000-120000=48000
16մ=48000
1մ=48000:16
1մ=3000մ
168000:3000=56մ
Դաս 17, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1.Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգեք գումարման տեղափոխական օրենքի ճշտությունը ա) -9,-1 ճիշտ
բ) -3, +7 սխալ (+7-3)
գ) +8,-10 սխալ (-10+8)
դ) -21, +12 ճիշտ
ե)-13,+14 սխալ (+14-13)
զ)+8,0 ճիշտ
է)0,-7 սխալ (-7+0)
2.Գրի արեք արտահայտությունը և հաշվեք նրա արժեքը:
ա) -3-ի և -4-ի թվերի գումարին գումարեք 11-ի հակադիր թիվը=-18
բ) -7-ի հակադիր թվին գումարել 8 և -18 թվերի գումարը=-3
գ) 8 և -5 թվերի գումարի հակադիր թվին գումարել -17 թիվը=-14
3.Հաշվեք առավել հարմար եղանակով:
ա) +7-(-3)+7+(-8)+(-2)
-3+-8+-2=-13
+7+7=14
14+-13=1
բ) +2-44-(-22)+75-(-20)
-44+-22+-20=-86
+2+75=77
-86+77=-9
գ) -11+(-9)-3+(-4)+24
-11+-9+-4=-27
-27+24=-3
դ) +8+(-18)-(-35)-13+45
-18+-35+-13=-66
+8+45=53
-66+53=-13
Լրացուցիչ (տանը)
5) Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք գումարման զուգորդական օրենքի ճշտությունը.
ա) –7, +2, +10-+2+10-7=5
գ) –10, –6, –3=-10+-3+-6=-1
ե) –20, 0, +19=-20+19+0=-39
բ) 0, +4, –11=+4-11+0=-7
դ) –16, +8, –14=-16+-14+8=-22
զ) +15, +20, –25=15+20+-25=10
6) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը` նախ գումարելով բոլոր դրական թվերը, ապա` բոլոր բացասական թվերը.
ա) –7 + 4 + (–2) + (–3) + 10 + (–14)=-12
բ) 10 + (–8) + 6 + (–9) + (–15) + 20=4
7) Հանումը փոխարինե՛ք հանելիին հակադիր թվի գումարումով և հաշ վե՛ք՝ առանձին գումարելով դրական գումարելիները, առանձին՝ բացասականները.
ա) 55 – 6 + 7 – 4 – 19=33
գ) –81 + 96 – 34 + 52 – 17=16
բ) –72 + 8 – 11 + 18 – 25=-108
դ) –19 + 24 – 50 + 31 – 62=-76
Դաս 15, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Հաշվե՛ք.
ա) (–8) · (+16)=-128
բ) (+17) · (–4)=-68
գ) (–1) · (+1)=-1
դ) (+20) · (–18)=-360
ե) (–7) · (+5)=-35
զ) (+21) · (–6)=-126
է) (–1) · (+7)=-7
ը) (+15) · (–60)=-900
2) Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.
ա) (–5) · (–7) > 0
բ) (+3) · (+9) < (+8) · (–7)
գ) (–8) · (+6) > 0
դ) (–14) · (–12) > (–10) · (+2)
ե) (+16) · (–5) > 0
զ) (+20) · (–1) > (–6) · (–3)
3) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի հավասարություն.
ա) -10 ։ 3 = –7
բ) 4 ։ (–8) = –6
գ) (–24) ։ (–20) = 4
դ) 7 ։ (–5) = 2
ե) (–18) ։ 15 = –3
զ) (–21) ։ (–16) = –5
4) Հետևյալ թվերը ներկայացրե՛ք երկու արտադրիչների արտադրյալի տեսքով, որոնցից գոնե մեկը բացասական թիվ է.
–40 -2×20
+32 -2×16
0 -1×0
–12 -2×6
+9 3×3
Լրացուցիչ (տանը)
5) Կատարե՛ք ամբողջ թվերի բազմապատկում.
ա) (–4) · (–5)=20
գ) (+32) · (–6)=-192
ե) (+1) · (+23)=23
է) (–19) · (+7)=-133
բ) (–8) · 0=0
դ) 0 · (–1)=0
զ) (+14) · (–25)=-350
ը) (–10) · (+12)=120
6) Համեմատե՛ք թվերը.
ա) (–5) · 0 < 4
գ) –100 > 100 · (–3) · 0
բ) (7 · 0) · (–9) < –2
դ) 8 > 37 · (0 · 20)
7) Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ համեմատում.
ա) (–4) · (–5) > 0
դ) 2 · 3 > (–4) · (–2)
բ) (–8) · 5 < 0
ե) 2 · (–20) = (–10) · 4
գ) 7 · (–3) < (–2) · (–1)
զ) (–12) · (–2) < 5 · (–1)
Դաս 14, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Գտե՛ք գումարը.
ա) (–11) + (–2) + 6 + 5 + (–7)= -9
բ) 22 + (–14) + (–30) + (–15) + 19= -18
գ) 8 + 14 + (–21) + (–36) + (–1)= -36
դ) (–33) + 25 + (–40) + (–25) + 80= 22
2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք այն բոլոր կետերը, որոնց համապատասխանող թվերի բացարձակ արժեքները`
ա) փոքր են 1-ից-0
գ) մեծ են 0-ից և փոքր են 6-ից -1, -2, -3, -4, -5
բ) փոքր են 5-ից -4, -3, -2, -1, 0
դ) մեծ են 8-ից և փոքր են 12-ից -9, -10, -11
3) Գնել են պարտերի և օթյակի 12-ական տոմսեր։ Բոլոր տոմսերի համար վճարել են 36000 դրամ։ Ի՞նչ արժե պարտերի տոմսը, եթե այն օթյակի տոմսից 1000 դրամով թանկ է։
36000-12000=24000 դրամ
24000:2=12000 դրամ
12000:12=1000 դրամ օթյակ
1000×2=2000 սրամ պարտեր
4) Ճի՞շտ է, որ երկու հավասար ամբողջ թվերի բացարձակ ար- ժեքները նույնպես հավասար են։
Այո, ճիշտ է։
Դաս 13, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1)Հաշվել
ա) 6 – 7=-1
բ) –30 – 44=-14
գ) 12 – 9=3
դ) 18 – 23=-5
ե) –11 – 9=20
զ) 8 – 2=6
է) –16 – 7=-23
ը) 0 –16=16
2) Կատարե՛ք հանում.
ա) 34–(–7)=27
բ) 101 – (–8)=92
գ) 29 – (–11)=18
դ) –70 – (–14)=56
ե) –48–(–25)=23
զ) –17 – (–34)=17
է) –52 – (–2)=50
ը) 82 – (–3)=79
3) Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.
ա) 8 – 3 > 3 – 8, գ) –25 – (–3) > –3 – (–25),
բ) (–7) – 4 < 4 – (–7), դ) 6 – (–2) > (–2) – 6։
4) Օդի ջերմությունը իջավ 70C-ով և դարձավ –30C։ Որքա՞ն էր օդի ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։
7-3=4
Լրացուցիչ (տանը)
1.Գտնել 18—ի բաժանարարների քանակը։
1)4
2)5
3)6
4)7
2.Մեքենան 1 ժամ 40 րոպեումանցավ 144կմ։ Այդ ընթացքում մեքենան
յուրաքանչուր վայրկյանում քանի՞ մետր էրանցնում։
1)20
2)24
3)25
4) այլ պատասխան
Դաս 11, նախագիծ 3
Առաջադրանքեր (դասարանում)
1) Կատարե՛ք գումարում.
ա) (+7) + (+2)=+(7+2)=+9=9
գ) (+10) + (+15)=+(10+15)=+25=25
ե) (–17) + (–12)=-(17+12)=-29
բ) (–18) + (–3)=-(18+3)=-21
դ) (–21) + (–4)=-(21+4)=-25
զ) (–29) + (–41)=-(29+41)=-70
2) Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.
ա) –10, +7 և –3=-(13-7)=-6
գ) +7, +3 և –4=-(10-4)=6
ե) +23, –40 և +6=-(29-40)=-11
բ) –18, +11 և –10=-(28-10)=18
դ) +18, –27 և –5=-(18-32)=-14
զ) –29, +40 և +30=-(70-29)=41
3) Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. և վախճանվել է մ. թ. 25 թ։ Քանի՞ տարի է ապրել այդ հույնը։
-48+25=-23=23
4) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի հավասարություն.
ա) -9 + 8 = –1
բ) –3 + -3 = –6
գ) –8 + -2 = –10
դ) -18 + 7 = –11
ե) -8 + 2 = –10
զ) -29 + 20 = 9
է) 5 + -2 = 3
ը) 25 + -5 = 20
թ) –5 + -6 = –11
Լրացուցիչ (տանը)
5) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.
ա) –3, –9 և –5 =-17
բ) –1, –20 և –8=-29
գ) –11, –7 և –12=-30
դ) –6, –9 և –10=-25
ե) –21, –3 և –18=-42
զ) –4, –15 և –25=-44
6) Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի տեսքով.
ա) –30=(-15)+(-15)
բ) –25=(-10)+(-15)
գ) –62=(-31)+(-31)
դ) –50=(-30)+(-20)
ե) –38=(-13)+(-25)
7) Կատարե՛ք գումարում.
ա) (+3) + (–4)=-1
բ) (–11) + (+5)=-6
գ) (–10) + (+3)=-7
դ) (+15) + (–6)=9
ե) (–8) + (+7)=-1
զ) (+31) + (–10)=21
է) (–18) + (+7)=-11
ը) (–21) + (+8)=-13
թ) (+19) + (–12)=-7
8) Էլեկտրագնացքը, կայարանից դուրս գալով, նախ մի ուղղությամբ անցել է 35 կմ, ապա հակառակ ուղղությամբ` 63 կմ։ Կայարանից ի՞նչ հեռավորության վրա է գտնվում էլեկտրագնացքը։
63-35=28