Հայրենագիտություն

Արամազդ

Արամազդը Հայկական դիցաբանության մեջ հայտնի է որպես գերագույն աստված՝ երկնքի ու երկրի արարիչը, բոլոր աստվածների հայրը։ Նա կոչվում էր «Մեծ և արի Արամազդ», որի գլխավոր սրբավայրը գտնվում էր Հին Հայաստանի պաշտամունքային կենտրոններից մեկում՝ Անի-Կամախում։ Այնտեղ էին գտնվում հայոց Արշակունի թագավորների տոհմական դամբարաններն ու գանձերը։ Համապատասխանում է հունական Զևս աստծուն։

Ըստ դիցաբանության՝ Արամազդն ունեցել է մի որդի՝ Միհր և երկու դիցուհի՝ Անահիտ ու Նանե անուններով։ Հեթանոսական մյուս աստվածների ծնողները չեն հիշատակվում և ենթադրվում է, որ նրանք էլ են Արամազդի զավակները։ Իսկ աստվածների մայրը կամ Արամազդի կինը ընդհանրապես չի հիշատակվում։

Արամազդը բնութագրվում էր «մեծ» և «արի» բառերով և համարվում էր «արարիչ երկնի և երկրի», «հայր դիցն ամենայնի», այսինքն՝ բոլոր աստվածների հայր, լիություն և պարարտություն պարգևող։ Արամազդին նվիրված տոնը կատարվում էր Ամանորին (Նավասարդ), երբ տեղի էին ունենում նավասարդյան խաղերը։ Այդ ժամանակ Արամազդին զոհաբերում էին սպիտակաթույր կենդանիներ (ցուլ, նոխազ, ձի, ջորի)։ Արամազդ կոչվել է հայոց հեթանոսական տոմարի ամիսների 15-րդ օրը։

Հայրենագիտություն

Տորք Անգեղ

Ըստ հայ մեծ պատմիչ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության»՝ Տորք Անգեղը Հայկ Նահապետի թոռ Պասքամի որդին է: Նա բարձրահասակ, կոպիտ կազմվածքով, դժնի հայացքով, վիթխարի ուժ ունեցող հսկա է։ Անգեղ անունը նա ստացել է իր տգեղության պատճառով։ Տորքը ձեռքով որձաքար ապառաժներ է ճեղքում, եղունգներով տաշում, դարձնում տախտակներ և դարձյալ եղունգներով դրանց վրա արծիվներ քանդակում։

Ըստ առասպելի՝ Տորք Անգեղը մի հովիվ էր, բայց ոչ հասարակ, այլ դյուցազնական: Առյուծները և վագրերը նրան տեսնելիս՝ մոտ էին գալիս՝ կարծելով, թե նա էլ է գազան, և նա է իրենց զորավոր արքան: Մի գարուն Տորքին թախիծ է պատում, որից նա ազատում չէր գտնում: Օրեր, գիշերներ թափառում էր նա՝ թախծոտ աչքերն արևին հառած: Աստղիկ դիցուհին վերևից տեսնելով նրան, իջնում է նրա մոտ և հարցնում տխրության պատճառը: Տորքը պատասխանում է, որ տխուր է, որովհետև միայնակ է, առանց սիրո. և ո՞վ կսիրի իր նման աժդահա ու տգեղ մեկին: Եվ սիրո դիցուհին նրան հայտնում է չքնաղ կույս Հայկանուշի մասին, որը միայն կարող է սիրել Տորքին: Տորքը գտնում է գեղեցկուհուն, փոխադարձ սեր գտնում նրանից և թախիծը փարատում:

Տորք Անգեղը չի գործածում ոչ թուր և ոչ նետ, այլ միայն իր տեսքով սարսափեցնեւմ է թշնամիներին ու չարագործներին: Բայց երբ նրանք երես են առնում, այն ժամանակ նա դիմում է ուժին:

Տորք Անգեղի արձանը Երևանում

Ղազարոս Աղայանն իր «Տորք Անգեղ» պոեմում գրում է․

․․․Տորքը չէր նման հասարակ մարդու,
Այլ մի աժդահա և շատ ահարկու,
Աչքերը կասես մի կապույտ ծով․
Ճաճանչավորված արևի լույսով․
Սև–սև ունքերը՝ մութ ամպի նման՝
Բարդ–բարդ կուտակված աչքերի վրան․
Քիթը կորնթարդ իբրև մի բլուր,
Ատամներն ուրագ, եղունգները թուր․
Կուրծքը կասենաս մի լանջ է լեռան,
Մեջքը սարաժայռ, կռները գերան,
Մի խոսքով՝ մի դև և ոչ թե հսկա,
Ոչ ոք տեսած չէր այսպես աժդահա․․․
Ահռելի էր նա և այնքան ուժեղ,
Որ հիսուն գոմեշ չունեին մեկտեղ․․․

Տորք Անգեղի արձանը տեղադրվել է Երևանի Նոր Նորքի 4-րդ զանգվածում, 1982 թվականին։ Արձանի հեղինակը քանդակագործ Կարլեն Նուրիջանյանն է։

русский

Как цветок друзей нашел

Жил на свете цветок. Օн был очень красивым, но ни кто из окружающих его других цветков не любил его. И в один день солнце дало ему свои лучи. После этого ему все завидовали, но всё ровно цветок не обижался. В один прекрасный день девочка взяла цветок и понесла домой. Оказывается, эта девочка очень любила цветы, и у неё в комнате было очень много цветов. Все цветы в ее доме были здоровые и дружелюбные. И он наконец-то приобрел добрых и хороших друзей.
А те завистливые и недружелюбные цветы завяли из-за своей злобы.

Հայրենագիտություն

Իմ գյուղը Նախիջևանիկ

Մեր պապական գյուղը՝ Նախիջևանիկը, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում: Նախիջևանիկ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է մոտ 250 մարդ, կա 60 տնտեսություն։ Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ: Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում է 90 աշակերտ։

Կան պատմամշակույթային հուշարձաններ՝ Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (19-րդ դար), հին գերեզմանոց թվագրվում է 9-13-րդ դարերում, Փիրումյանների գերեզմանոց (19-20-րդ դարեր), Մատուռ Նահատակ, որը թվագրվում է 13-րդ դարում, մատուռ Ղուլունց օջախ։

Այս գյուղը տվել է անվանի զորավարներ, որոնց թվում են նաև իմ նախապապերը՝ Դանիել և Պողոս Բեկ-Փիրումյանները, ովքեր ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Սարդարապատի ճակատամարտին։

Նախորդ ամռանը մենք այցելել ենք Արցախ, Նախիջևանիկ, գնացել ենք մեր պապական՝ Փիրումյանների տոհմական գերեզմանոց։ Գերեզմանների տապանաքարերի վրա զարդաքանդակներ են և ուշագրավ տեղեկություններ տոհմի մասին։

Նախիջևանիկ գյուղը հայտնի է իր նռան այգիներով։ Այստեղի նուռը ամենահամովն է։ Արցախյան առաջին ազատամարտի տարիներին այս գյուղը մի քանի անգամ հայտնվել է թշնամու վերասկողության տակ և ազատագրվել 1992 թ․ սեպտեմբերի 4-ին։


Նախիջևանիկի գյուղապետարանի վարչական շենք
Փիրումյանների գերեզմանոց
Նախիջևանիկ գյուղը
Նախիջևանիկ գյուղը
Ջդրդուզ կամ Հունոտի կիրճը
մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10․22․2020

Բաժանում միանիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Բաժանելի։բաժանարար=քանորդ

Օրինակ՝       147        ։      3           =   49  

Սյունակաձև՝

—1473 
 12 49
 —27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝


Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   24840:4

  24 8 4 0  4    Ստ․ x62 1 0     
  24     62 1 0      4     
   0-8         2 48 4 0     
    8                
    0-4                
     4               
     0               
                    
                    
                    

2)   3750:3

 3 7 5 0  3     Ստ․ x 12 5 0     
  3   1  2 50        3    
 0 —7           37 5 0     
   6                 
  1 5                 
  1 5                 
                    
                    
                    
                    

3)   7800։5

  78 0 0 5    Ստ․ x1560    
  5    1 5 6 0       5    
  28          7 8 0 0    
 2 5                 
   3 0                
   3 0                
                    
                    
                    
                    

4)  3360։20

  3 3 6 2   Ստ․ x168      
 2    168     20      
—13       3360      
  12                 
  — 16                
   16                
   0                
                    
                    
                    

5)   5680։40

  5684    Ստ․ x 142       
  4   1 4 2     40      
 — 16       5680       
  16                 
   0- 8                
    8                
    0                
                    
                    
                    

6)   7500:60

 — 7506    Ստ․ x 120       
  6   1 2 0      60      
  1 5       7500       
  12                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

7)   17500 ։70

  17 5 0  7   Ստ․   x2 5 0      
  14    2 5 0       70     
   3 5       17  50 0      
   35                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

8)   28770։70

  28 7 7 7      Ստ․  x 41 1 0    
  28    4 11  0       7 0   
   7          28 7 7 0    
   7 7                
                    
                    
                    
                    
                    
                    

9)  54660։60

  54 6 6 6    Ստ․  x 8 1 1      
  54    8 1 1      60      
   6       5 4  6 6 0     
    6                
     6               
     6               
                    
                    
                    
                    

10)   555000։50

  55 5 0 0 5       Ստ․ x1 1 1 0 0  
  5     1 1 10 0        5 
   5           5 5 5 0 0 0 
   5                 
    5                
    5                
                    
                    
                    
                    
Uncategorized

Կոմիտաս Կաքավիկ

Կոմիտասի ամենա գեղեցիկ ստեղծագործություններից է Կաքավիկ երգը։
Կոմիտասը նկարագրում է արևածագ, նոր օրվա ծնունդ։
Ես այս երգը լսելուց պակերացնում եմ բնության զարթոնքը, ինչպես է կաքավը բույն շինում ու զարդարում գեղեցիկ ծաղիկներով՝ նարգիզ-նունուֆարներով։ Տեսնում եմ արև, որը բարևում է ծաղիկներին, ջերմացնում և լույսով լցնում օրը։

Uncategorized

Մայրենի 10.20.2020

1.Բառերից անջատեք նախածանցները:

Վերհանել, դժբախտ, անհնար, չկամ, չգալ, դժգոհ, անհեռատես:

Վերհանել-հանել
դժբախտ-բախտ
անհնար-հնար
չկամ-կամեցող
չգալ-գալ
դժգոհ-գոհ
անհեռատես-հեռատես

2.Նախածանցներով ածանցավոր բառեր կազմեք:

Ան, չ, դժ, վեր, արտ:

Ան-անշնորհք, անաղմուկ
չ-չտես, չզգալ
դժ-դժգույն, դժբախտ, դժկամ
վեր-վերգետնյա
արտ-արտասովոր

3.Բառերը բաժանեք արմատների, ածանցների և տեղավորեք աղյուսակում:

Բարձրաձայն, լավամարդ, անհանգիստ, լեզվանի, մարդկային, հեռագրատուն, լուսարձակ, բառ, պատուհան, հոգի, նավ, գալուստ, սառը, դանակ, գազանանոց, հողագուդ, բուժքույր, բժշկուհի:

պարզածանցավորբարդԲարդ ածանցավոր
բառանհանգիստԲարձրաձայն 
պատուհանլեզվանիլավամարդ
հոգիմարդկայինհեռագրատուն,
նավգազանանոցլուսարձակ
գալուստբժշկուհիհողագունդ
սառը բուժքույր
 

4.Պարզ բառերին արմատներ ավելացրեք և ստացեք բարդ բառեր:

Շուն, գինի, բույս, հույս, տարի, օր:

Շուն-շնաձուկ
գինի-գինետուն
բույս-բուսակեր
հույս-հուսախաբ
տարի-տարեմուտ          
օր-կեսօր

մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 10.20.2020

Բաժանում միանիշ թվի վրա։ Բաժանման ստուգումը բազմապատկումով

Սիրելի սովորողներ նախ միասին վերհիշենք բամանիշ թիվը միանիշ թվի բաժանելու քայլաշարը՝

Օրինակ՝ 147։3=49  

Սյունակաձև՝

—1473 
 12 49
 —27  
  27  
   0  
.49 
  3 
147 
    

Ստուգում՝

Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   8560։8

 8560 8    Ստ․x1070    
 8  1070       8    
 0-56        8560    
  56                
   0                
                    
                    
                    
                    
                    

2)   7850։50

 —78050 5 0Ստ․ x157     
  5 157     50     
  28       7850     
  25                
 —35                
  35                
   0                
                    
                    
                    

3)   25750։5

 257505   Ստ․ x5150   
 25  5150      5   
  0-7        25750   
   5                
 —25                
  25                
   0                
                    
                    
                    

4)  73100։20

 7310020   Ստ․ x3655  
 6   3655      20  
—13          73100  
 12                 
  11                
  10                
  10                
   1                
                    
                    
                    

5)   480240։8

  4 8 0 2 4 0  8   Ստ. 60 0  3 0   
—4860030x8
    2 4       4 8  0 2 40  
   2 4                
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

6)   108036։6

  10 8 0 3 6 6     Ստ․ 10 8 0 6   
    6     18  0 6  x   6    
   48          1 08 0 3 6   
   4 8                
    36                
    36                
                    
                    
                    
                    

7)   2163։7

  21 6 3 7   Ստ․   309        
  21  3 0  9  x   7       
   63       21  6 3       
   63                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

8)   2170։7

  2 17 0 7    Ստ․   31 0       
  21    3 1 0   x  7       
   7        21  7 0      
   7                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

9)  54060։6

  54 0 6 0 6     Ստ․ 9 0 1 0     
  54     90  10   x   6     
   6         5 4 0 6 0    
  6                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    

10)   58500։5

  58 5 0 0 5      Ստ․11 7 0 0    
  5     1 1 7 00  x     5   
  — 8          58  5 0 0   
   5                 
   3 5                
   35                 
                    
                    
                    
                    

 11)  1472։2

 1 4 7 2  2    Ստ․  7 3 6      
  14    7 3 6   x   2      
   7        1  4 8 2      
   6                 
   1 2                
   12                 
                    
                    
                    
                    

12)   4590։9

 4 5 9 0 9     Ստ․  5  10      
  45    51  0   x   9      
   9        4 5 9 0      
   9                 
                    
                    
                    
                    
                    
                    

13)   19965։5

  19 9 6 5 5     Ստ․  39 9 3     
  1 5    3 9 9 3  x    5    
   4 9        19 9 6 5    
  4 5                 
    4 6               
    45                
     15               
     15               
                    
                    
մաթեմատիկա

1․Հաշվի՛ր 15 մմ, 14 մմ, 16 մմ և 17 մմ կողմերով քառանկյան
պարագիծը։
P=15+14+16+17=62մմ

2․Հաշվի՛ր 3 դմ, 5 դմ, 8 դմ և 9 դմ կողմերով քառանկյան
պարագիծը։
P=3+5+8+9=25

3․Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և
երկարության գումարը 16 է։
P=16×2=32մ

4․Քառակուսու պարագիծը 28 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու կողմը։
P=28:4=7սմ

5․Քառակուսու պարագիծը 24 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու
մակերեսը։
P=24։4=6սմ
S=6×6=36 ք․ սմ

6․Քառակուսու մակերեսը 81 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու
կողմը։
P=81:2=9

7․Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 18 սմ է։ Որքա՞ն է այդ
քառակուսու 1 կողմը։
P=18:3=6

8․Քառակուսու 3 կողմերի գումարը 21 սմ է։ Որքա՞ն է այդ
քառակուսու մակերեսը։
P=7×7=49 ք․ սմ

9․ Ուղղանկյան լայնությունը 5 սմ է, իսկ երկարությունը 4 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը։
5+4=9
P=2×5+2×9=10+18=28 սմ

10․ Հաշվի՛ր 15սմ և 11 սմ կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու
մակերեսը։
P=2×15+2×11=52 սմ
S=15×11=165 ք․ սմ