Русский 9

Рассказ А.П. Чехова. «Смерть чиновника»

Домашнее задание: Написать 5 предложений на тему «Нужно ли всегда извиняться?»
Я думаю, что извиняться нужно не всегда, а только тогда, когда ты действительно виноват. Если человек просит прощения просто из-за вежливости, его слова могут звучать неискренне. Но умение извиняться важно, потому что оно помогает сохранить дружбу и уважение. Иногда гордость мешает сказать «прости», хотя именно этого ждёт другой человек. Поэтому извиняться стоит вовремя и честно, когда понимаешь, что причинил кому-то боль.

4-րդ դասարանցիների գիտելիքների ստուգում 2021․ Մայրենի լեզու

Եռանկյան մակերեսի բանաձևեր

1) Գտեք 5 սմ, 7 սմ, 10 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:
p=5+7+10/2=11
S=√11(11-5)(11-7)(11-10)=√11*6*4*1
S=√264
2) Գտեք 13 դմ, 9 դմ, 6 դմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:

p=13+9+6/2=14
S=√14(14-13)(14-9)(14-6)=√14*1*5*8
S=√560
3) Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 32 դմ է, իսկ հիմքը և սրունքը հարաբերում են, ինչպես 6:5: Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը:

6+5+5=16
32=16x, x=2
6*2=12
5*2=10
S=√16(16-10)(16-10)(16-12)=√16*10*10*12
S=√19200
4) Եռանկյան կողմերը հարաբերում են, ինչպես 21:10:17, իսկ մակերեսը 84 սմ է: Գտեք եռանկյան կողմերը:

21+10+17=48x
84=48x, x=1.75
a=21*1.75=36.75
b=10*1.75=17.5
c=17*1.75=29.75
5) Եռանկյան կողմերը 10 դմ, 17 դմ, 21 դմ են: Գտե՛ք այդ եռանկյան մեծ կողմին տարած բարձրությունը:

p=10+17+21/2=24
S=√24(24-10)(24-17)(24-21)=√24*10*17*21
S=√85680=292.7
h=585.4*21=27.8
6) Գտե՛ք 9 սմ, 12 սմ, 15 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը և արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

p=9+12+15/2=18
S=√18(18-9)(18-12)(18-15)=√18*9*6*3
S=√2916=54
R=1620/216=7.7
7) Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա կողմերի երկարությունները հարաբերում են, ինչպես 7:15:20, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը 10 սմ է։

Հանրահաշիվ 9

Թվային հաջորդականություն

Առաջադրանքներ․
1) Գտե՛ք օրինաչափությունը և հաջորդականության հաջորդ անդամը.
ա) 1, 11, 111, 1111, 11111
բ) 1,-2, 3, 4, 5, -6, 7
գ) 1, 0, 1, 0, 1, 0, 1, 0
դ) 1, 2, 3, 1, 2, 3, 1, 2
ե) 1, 2, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 13
զ) 1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4

2) Գրե՛ք բանաձևով տրված հաջորդականության առաջին 5 անդամը.
ա) an = 2n + 1

a1=2+1=3
a2=4+1=5
a3=6+1=7
a4=8+1=9
a5=10+1=11
բ) an = 7(n — 2)
a1=7(1-2)=-7
a2=7(2-2)=0
a3=7(3-2)=7
a4=7(4-2)=14
a5=7(5-2)=21
գ) an = — 4n + 2

a1=-4+2=-2
a2=-8+2=-6
a3=-12+2=-10
a4=-16+2=-14
a5=-20+2=-18
դ) an = 1.5n + 2

a1=0.5*1.5+2=2.75
a2=1*1.5+2=2.5
a3=1.5*1.5+2=4.25
a4=2*1.5+2=5
a5=2.5*1.5+2=5.75
ե) an = 3n

a1=3
a2=9
a3=27
a4=81
a5=243
զ) an = 6 * 2n — 1

a1=6
a2=6*2=12
a3=6*4=24
a4=6*8=48
a5=6*16=96

3) Հաշվե՛ք n-րդ անդամի բանաձևով տրված հաջորդականության երրորդ և չորրորդ անդամները.
ա) an = (n — 3)5

a3=(3-3)5=0
a4=(4-3)5=1
բ) bn = (n + 1)n — 4

b3=(3-1)3-4=0.25
b4=(4+1)4-4=1
գ) en = (- 1)n * n

e3=(-1)3*3=-3
e4=(-1)4*4=4

4) Տրված է հաջորդականության n-րդ անդամի բանաձևը.
ա) an = 3n — 1 Գտեք a1, a2, a, a100 -ը։

a1=1-1=0
a2=6-1=5
a5=15-1=14
a100=300-1=299
բ) an = 3 + 2(n — 1) Գտեք a1, a2, a12 , a30 -ը։

a1=3+2(1-1)=0
a2=3+2(2-1)=5
a12=3+2(12-1)=55
a30=3+2(30-1)=145

5) Գտեք ընդհանուր անդամի բանաձևով տրված հաջորդականության առաջին վեց անդամների գումարը.
ա) an = 3n + 2

a1=3+2=5
a2=6+2=8
a3=9+2=11
a4=12+2=14
a5=15+2=17
a6=18+2=20
5+8+11+14+17+20=75
բ) an = (- 1)n * n

a1=(-1)*1=-1
a2=(-1)2*2=2
a3=(-1)3*3=-3
a4=(-1)4*4=4
a5=(-1)5*5=-5
a6=(-1)6*6=6
-1+2+(-3)+4+(-5)+6=3

Իրավունք 9

Մարդու և քաղաքացու տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները․

Առաջադրանք
1․ Նշե՛ք սեփականության իրավունքի երեք իրավազորությունները։ Պարզաբանե՛ք դրանք մեկ-երկու օրինակով։

1. Տիրապետում — է գույքը ունենալ և պահել քո մոտ։ Օրինակ՝ բնակարանը քո անունով է գրանցված և դու այնտեղ ապրում ես, հեռախոսը քոնն է և գտնվում է քեզ մոտ։
2. Օգտագործում — գույքից ստանալ օգտակար արդյունք կամ կիրառել այն։ Օրինակ՝ համակարգչով դասեր անել կամ աշխատել։
3. Տնօրինում — գույքը վաճառել, նվիրել, փոխանակել կամ վարձակալության տալ։
Օրինակ՝ տունը վաճառելը, բնակարանը վարձով տալը։
2․ Որքանո՞վ է այսօր մեր երկրում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մարդկանց հնարավորություն տալիս ունենալու մասնագիտություն և զբաղմունք։

ՀՀ Սահմանադրությամբ յուրաքանչյուր մարդ ունի աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունք։ Մարդը կարող է ինքնուրույն որոշել, թե ինչ մասնագիտություն ընտրել, որտեղ աշխատել և արդյոք ընդհանրապես աշխատել։
3․ Եթե ընտանիքներին օգնելու նպատակով անչափահասները վաղ տարիքից ուսմանը զուգահեռ աշխատում են, արդյոք գործատուները պահպանու՞մ են անչափահաս երեխաների համար նախատեսված աշխատանքային իրավունքները։ Բերե՛ք ձեզ հայտնի օրինակներ /բլոգային աշխատանք/․

Օրենքով անչափահասների համար կան հատուկ պահանջներ, բայց միշտ չէ, որ գործատուները պահպանում են այս կանոնները։ Օրինակ՝ աշխատավարձը տալիս են առանց պայմանագրի, երեխան աշխատում է ծանր ֆիզիկական աշխատանքով կամ բացակայում են հանգստյան օրերը։

Русский 9

Числительные

1. Вставить пропущенные буквы.
1)Тройник, миллиард
двойняшки, дважды
несколько, шестеро
девятьсот пятьдесят восемь
трехсотсорокамиллиардный        
пятиэтажный, четверка    
трижды, двойственный      
удвоить, полуторное   

2) Расположите предложения так, чтобы получился текст. Числительные запишите словами. 
1. Они наблюдали на звездном небе движение 5 планет, которые вместе с Солнцем и Луной составляли 7 небесных светил.
2. Так возникла (семи) дневная неделя, которая перешла ко многим другим народам и дошла до нас.
3. Примерно 4 тысячи лет тому назад у древних народов, находившихся на территории современного Ирака, были уже первые астрономические познания.
4. Древние ученые заметили, что лунный месяц равен 28 суткам, и разделили его на 4 равные части с тем, чтобы каждый из 7 дней посвящать одному из 7 божеств.

3. Примерно четыре тысячи лет тому назад у древних народов, находившихся на территории современного Ирака, были уже первые астрономические познания.
1. Они наблюдали на звездном небе движение пяти планет, которые вместе с Солнцем и Луной составляли семь небесных светил.
4. Древние ученые заметили, что лунный месяц равен двадцати восьми суткам, и разделили его на четыре равные части с тем, чтобы каждый из семи дней посвящать одному из семи божеств.
2. Так возникла семидневная неделя, которая перешла ко многим другим народам и дошла до нас.

Հանրահաշիվ 9

Երկքառակուսային հավասարում

Լուծեք հավասարումները․

1)

ա) x2=y, y2-32+2=0
D=9-8=1
y1=3+1/2=2
y2=3-1/2=1
x1=±√2
x2=±√1

բ) x2=y, y2-10y+9=0
D=100-36=64
y1=10+8/2=9
y2=10-8/2=1
x1=±3
x2=±√1

գ) x2=y, y2-5y+4=0
D=25-16=9
y1=5+9/2=7
y2=5-9/2=-2
x1=±√7
x2=չկա

դ) x2=y, y2-26y+25=0
D=676-100=576
y1=26+24/2=25
y2=26-24/2=1
x1=±5
x2=±√1

ե) x2=y, y2-20y+64=0
D=400-256=144
y1=20+12/2=16
y2=20-12/2=4
x1=±4
x2=±2

զ) x2=y, y2+20y+64=0
D=400-256=144
y1=-20+12/2=-4
y2=-20-12/2=-16
Լուծում չունի

2)

ա) a2=x, x2+2x-8=0
D=4-1*4*(-8)=36
x1=-2+6/2=2, x2=-2-6/2=-4

բ) y2=x, x2+9x=400
D=81+1600=1681
x1=-9+41/2=16, x2=-9-41/2=-25

գ) k2=x, x2=12x+64
D=144-1*4*64=-112
Արմատ չկա

դ) m2=x, x2=21x+100
D = 441-400=41
x1=21+√41/2=13.7
x2=21-√41/2=7.2

ե) n2=x, x2-2x+1=0
D=4-4=0
x=2/2=1

զ) x2=y, 9y2-242+16=0
D=576-9*4*16=0
x=24/18=1.3

է) c2=x, 6x2-35=11x
D=121-6*4*(-35)=719
Լուծում չկա

ը) p2=x, 10x2-21=x
10x2-x-21=0
D=2-4*10*(-21)=842
x1=1+√842/20=1.5
x2=1-√842/20=-1.4

3) Գտեք 7 հայտարարով այն ամենափոքր կոտորակը, որ մեծ է 1/3-ից, բայց փոքր է 2/3-ից։
2/3>x/7>1/3
x=3
2/3>3/7>1/3
4) Գտեք 100 — 1/9 թվից 9 անգամ մեծ թիվը։

100-(1/9)=99.888889
99.888889*9=899
5) [1;2] միջակայքում 9 հայտարարով քանի՞ անկրճատելի կոտորակ կա։

1/9, 2/9, 4/9, 5/9, 7/9, 8/9

Քիմիա 9

Թթվածնի ենթախումբ

Առաջադրանք 1.
1. Թթվածնի ենթախմբի տարրերը կոչվում են խալկոգեններ։
2. Թթվածնի ենթախմբի ընդհանուր վալենտ էլեկտրոնների թիվը՝ 6։
3. Թթվածինը բնության մեջ հանդիպում է հիմնականում գազային վիճակում։
4. Թթվածնի քիմիական նշանն է O։

Առաջադրանք 2.
Ընտրիր ճիշտ պատասխանը
Ո՞ր տարրերն են պատկանում թթվածնի ենթախմբին ասա անունները

ա) O, S, Se, Te

Թթվածին, ծծումբ, սելեն, տելուր, պոլոնիում
բ) N, P, As

գ) F, Cl, Br

դ) C, Si, Ge

Առաջադրանք 3. Ճիշտ է, թե սխալ
Նշիր՝ Ճիշտ է (Ճ) թե Սխալ (Ս).
1. Թթվածինը գազ է սենյակային ջերմաստիճանում։ — Ճիշտ
2. Թթվածնի ենթախմբի բոլոր տարրերը մետաղներ են։ — Սխալ
3. Թթվածինը մասնակցում է այրման ռեակցիաներին։ — Ճիշտ
4. Ծծումբը թթվածնի ենթախմբի տարր է։ — Ճիշտ

Առաջադրանք 4. Գրիր ռեակցիայի հավասարումը
1. Մագնեզիումի այրումը թթվածնում
Mg + O2 → MgO
2. Ծծմբի այրումը թթվածնում (գրիր հավասարեցված ռեակցիաները)

S + O2 → SO2

Առաջադրանք 5. Լրացրու աղյուսակը.
Հատկություն։ Թթվածին (O)։ Ծծումբ (S)
Ֆիզիկական վիճակ։ Գազային։ Փոշի
Գույն։ Այնգույն։ Դեղին
Քիմիական ակտիվություն։
Թթվածինը ավելի ակտիվ է

1. Հաշվի՛ր 2 մոլ H₂O նյութի զանգվածը
n=2, M (H2O)=18
m (H2O)=2*18=36գ
2. Որքա՞ն մոլ է պարունակում 48 գ O₂ գազը

m=48գ, M (O2)=32
n=48/32=1.5 մոլ
3. Որքա՞ն մոլ է կազմում 11.2 լ O₂ գազը (ն.պ.)

m=11.2լ, M (O2)=32
n=11.2/22.4=0.5 մոլ
4. Որքա՞ն ծավալ է զբաղեցնում 16 գ O₂ գազը (ն.պ.)

m=16գ, M (O2)=32
n=16/32=0.5մոլ
Գազի Vm=22.4
V=0.5*22.4=11.2լ

Բարդ
1. Թթվածնի ենթախմբի տարրերի ոչմետաղական հատկությունները թուլանում, իսկ մետաղական հատկություններն ուժեղանում են: Ինչպես դա կբացատրեք:
Պարբերական աղյուսակում ձածից աջ տարրերի մետաղական հատկությունները թուլանում են, իսկ ոչմետաղական հատկությունները ուժեղանում։
2. Ներկայացրեք O, S և Se տարրերի լրիվ էլեկտրոնային բանաձևերը և էլեկտրոնաբջջային սխեմաները: Ինչո՞ւ են VI խմբի գլխավոր ենթախմբերի տարրերը կոչվում p–տարրեր:

O=1s22s22p4
S=1s22s22p63s23p4
Se=1s22s22p63s23p64s23d10f2
3. Թթվածինը չի փոխազդում՝ ստորև բերված ոչմետաղական հետևյալ պարզ նյութի հետ.

1. ալմաստ
2. գրաֆիտ
3. ֆոսֆոր
4. քլոր
4. Ամբողջացրե՛ք ստորև բերված հավասարումը դնելով քիմիական միացության բանաձևը. 2*+ 5O2 = 4CO₂ + 2H₂O

2C2H2+5O2 = 4CO2+2H2O
5. Ի՞նչ ծավալով թթվածին է ստացվել 19,75 գ կալիումի պերմանգանատի տաքացումից, եթե վերջինս քայքայվել է 80 %-ով։

Աշխարհագրություն 9

Երևան-Գյումրի-Վանաձոր-Վաղարշապատ-Հրազդան-Կապան

1. Բնութագրե ՛ք Երևանի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները:
Երևանը գտնվում է Արարատյան դաշտի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ Հրազդան գետի հովտում։ Քաղաքը շրջապատված է լեռներով, ունի բարձրադիր դիրք (մոտ 900–1300 մ)։ Կլիման չոր մայրցամաքային է՝ տաք ամառներով և համեմատաբար ցուրտ ձմեռներով։ Երևանին բնորոշ են լեռնահովտային քաﬕներ: Մթնոլորտային տեղուﬓերի քանակը շուրջ 300
մմ է, որոնք հիﬓականում թափվում են գարնանը և աշնանը: Բնական ռեսուրսներից կարևոր են շինարարական նյութերը (տուֆ, բազալտ), ջրային ռեսուրսները (Հրազդան գետ, ստորերկրյա ջրեր)։
2. Բացատրե ՛ք Երևանի բնակչության թվի արագ աճի պատճառները: Արտահայտե՛ք տեսակետ արագ աճի պատճառների և դրա հետևանքների վերաբերյալ:

Երևանը խոշոր արդյունաբերական կենտրոն է, երկրի մայրաքաղաքն է՝ վարչական, տնտեսական և մշակութային կենտրոն, ունի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների առկայություն, հարմար տրանսպորտաաշխարհագրական դիրք։ Բնակչության աճի պատճառ են նաև բարենպաստ պայմանները և ներքին միգրացիան՝ գյուղերից և փոքր քաղաքներից եկած մարդիկ։ Բնակչության աճը նպաստում է տնտեսական ակտիվությանը,սակայն աճում է նաև բնակչության խտությունը, բնակարանային պահանջարկը և առաջանում է տարածքային անհավասար զարգացում ՀՀ-ում։
3. ՀՀ քաղաքներն ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժամանն իրենց մասնակցության աստիճանի:

Արդյունաբերական քաղաքներ — Վանաձոր, Կապան, Ալավերդի
Տրանսպորտային հանգույց-քաղաքներ — Երևան, Գյումրի
Գյուղատնտեսական մշակման կենտրոններ — Արտաշատ, Արմավիր
Բազմաֆունկցիոնալ քաղաքներ — Երևան, Գյումրի
Առողջարանային և զբոսաշրջային քաղաքներ — Ջերմուկ, Դիլիջան
4. Գյումրու զարգացման տարբեր փուլերում ի՞նչ գործոններ են նպաստել կամ խանգարել նրա տնտեսական վերելքին:

Գյումրու զարգացմանը նպաստել են աշխարհագրական բարենպաստ դիրքը, տրանսպորտային հանգույց լինելը, արդյունաբերության զարգացումը խորհրդային շրջանում։ Իսկ խանգարել են 1988 թ․ երկրաշարժը, ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո տնտեսական ճգնաժամը և աշխատատեղերի կրճատումն և արտագաղթը։
5. Տվե ՛ք Վանաձոր քաղաքի աշխարհագրական բնութագիրը:

Վանաձորը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Փամբակի գետի հովտում։ Քաղաքը շրջապատված է լեռներով, ունի մեղմ լեռնային կլիմա։ Քաղաքով են անցնում Թբիլիսի–Գյումրի երկաթուղին, ինչպես նաև ﬕ քանի ավտոխճուղիներ:
6. Հայաստանի քաղաքների շարքում ո՞րն է Վաղարշապատի հատուկ դերը։

Վաղարշապաւմ բացառիկ է նրա հոգևոր-մշակութային նշանակությունը: Այդ առումով Վաղարշապատը համահայկական կենտրոն է: Այստեղ է գտնվում Հայ առաքելական եկեղեցու գլխավոր կենտրոնը՝ Մայր Աթոռ, Ս. Էջﬕածինը, Մայր տաճարը, ինչ պես նաև Աﬔնայն հայոց կաթողիկոսի աթոռանիստը:
7. Գնահատե ՛ք Կապան քաղաքի զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:
Կապանի զարգացումը մեծապես պայմանավորված է հանքարդյունաբերությամբ, սակայն լեռնային պայմանները որոշ դժվարություններ են ստեղծում ենթակառուցվածքների զարգացման համար։ Բնական նախադրյալներից են Կապանի ջրային ռեսուրսները, լեռնային ռելիեֆը և օգտակար հանածոները (պղինձ, մոլիբդեն)։ Իսկ տնտեսական նախադրյալներից են տրանսպորտային կապերը Իրանի հետ, հանքարդյունաբերության զարգացումը և աշխատուժի ձևավորում։

Քիմիա 9

Հալոգենների և դրանց միացությունների կիրառությունն ու կենսաբանական դերը

1. Ի՞նչ նպատակով է քլորը օգտագործվում խմելու ջրի մեջ:
Խմելու ու կենցաղային նպատակների համար նախատեսված ջուրը մինչև ջրատար խողովակների ցանց մղելը հիվանդաբեր միկրոօրգանիզմներից ախտահանվում է իր մեջ աննշան քանակի քլոր լուծելով՝ քլորելով։
2. Որտե՞ղ են կիրառվում ֆտորի միացությունները։

Մեծ կիրառություն ունի ֆտորօրգանական միացություն տետրաֆտորէթիլենը, որը հայտնի է տեֆլոն անունով։ Այս պլաստիկը քիմիապես շատ իներտ է և բացառիկ օրգանական միացություն է, որ չի քայքայվում նույնիսկ 400-450 °C ջերմաստիճաններում:
Օգտագործվում է թավաները կամ կաթսաները ներսից պատելու համար, արդուկների պատրաստման, իսկ ավելի մեծ չափով` մեքենաշինության մեջ։
3. Ինչո՞ւ է սննդի մեջ ավելացվում յոդ (յոդացված աղ)։

Մարդու օրգանիզմում յոդը շատ անհրաժեշտ է, հատկապես վահանաձև գեղձի կողմից արտադրվող հորմոնի արտադրության համար: Դրա բացակայությունը հանգեցնում է բազեդովյան ծանր «խպիպ» հիվանդության աջացմանը: Սա առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում լեռնային երկրների, մասնավորապես Հայաստանի բնակչության համար, որոնք օգտագործում են աղբյուրների ջրեր, և որոնցում յոդի պակասությունն առանձնապես զգալի է։ Դրա համար էլ գրծարաններում կերակրի աղին ավելացնում են քիչ քանակությամբ KI, իսկ աղի տուփերի վրաանում հատուկ նշում «յոդացված աղ»։
4. Ո՞ր հալոգենի միացություններն են օգտագործվում լուսանկարչության մեջ։

Լուսանկարչության մեջ օգտագործվում են արծաթի բրոմիդը (AgBr) և արծաթի քլորիդը (AgCl)։
5. Ինչ նյութի արտադրության մեջ է օգտագործվում քլորը (նշել մեկ օրինակ)։

Քանի որ քլորը ունի սպիտակեցնող հատկություն, նրան օգտագործում են թղթի և կտորի արտադրության համար: 
6. Ինչո՞ւ քլորը, լինելով թունավոր գազ, լայնորեն կիրառվում է կենցաղում։

Փոքր քանակներով քլորը շատ արդյունավետ մանրէասպան նյութ է, և ճիշտ օգտագործման դեպքում՝ անվտանգ։
7. Ինչո՞ւ չի կարելի օգտագործել ֆտոր պարունակող նյութեր մեծ քանակով։

Ֆտորը թունավոր է և այդ պատճառով մարդու օրգանիզմում ֆտորի քանակությունը շատ քիչ է։ Ֆտորի մեծ քանակը կարող է վնասել ատամներին, ոսկորներին ու օրգանիզմին։
8. Ինչո՞ւ է հալոգենների կիրառությունը կարևոր ինչպես արդյունաբերության, այնպես էլ բժշկության մեջ։

Հալոգենները և դրանց միացությունները ունեն չափազանց մեծ կենսաբանական նշանակություն և լայն կիրառություններ կենցաղում, բժշկության մեջ, տեխնիկայում և արդյունաբերության բազմաթիվ ճյուղերում:


Հանրահաշիվ 9

ՆՇԱՆԱԿՈՒՄՈՎ ԼՈՒԾՎՈՂ, ԵՐԿՔԱՌԱԿՈՒՍԱՅԻՆ ՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄՆԵ

Առաջադրանքներ․
1) Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) (x + 2)+ 5(x + 2) — 3 = 0

x+2=y
y2+5y-3=0
բ) (x — 4)— 3(x — 4) + 1 = 0

x-4=y
y2-3y+1=0
գ) 2(x — 3)— (x — 3) + 5 = 0

x-3=y
2y2-y+5=0
դ) 2(x + 7)— 4(x + 7) — 1 = 0

x+7=y
2y2-4y-1=0

2) Փոփոխականի փոխարինմամբ լուծե՛ք հավասարումը.
ա) (x — 4)2 + 6(x — 4) + 5 = 0

x-4=y
y2+6y+5=0, D=36-20=16
x1=-6+4/2=-1
x2=-6-4/2=-5
բ) (x + 1)2 — 7(x + 1) — 18 = 0

x+1=y
y2-7y-18=0, D=49+72=121
x1=7+11/2=9
x2=7-11/2=-2
գ) (x — 1)2 + 8(x — 1) + 12 = 0

y2+8y+12=0, D=64-48=16
x1=-8+4/2=-2
x2=-8-4/2=-6
դ) (4z + 3)2 — (4z + 3) — 2 = 0

y2-y-2=0, D=1+8=9
x1=1+3/2=2
x2=1-3/2=-1

3) Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) a4 + 5a2 — 7 = 0

a2=y
y2+5y-7=0
բ) 4x4 + 9x2 — 1 = 0

x2=y
4y2+9y-1=0
գ) 5x4 + 9x2— 12 = 0

x2=y
5y2+9y-12=0
դ) -2b4 + 7b2 + 1 = 0

b2=y
-y2+7y+1=0