Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլեկտրական շղթաներում:
Հաջորդական միացում և զուգահեռ միացում
2. Ի՞նչ է նշանակում «հաշվարկել էլեկտրական շղթան»:
նշանակում է պարզել շղթայում առկա տարրերի (սպառիչների) միացման ձևը, տեսակը և որոշել հիմնական պարամետրերը՝ ընդհանուր դիմադրությունը, լարումը և հոսանքի ուժը։
3. Ինչպե՞ս են հաշվում լարումը հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասում:
Ընդհանուր լարումը հավասար է բոլոր սպառիչների լարումների գումարին․ Uհ=U1+U2՝ որտեղ U1-ը առաջին սպառիչին միացված լարումն է, U2-ը՝ երկրորդին։
4. Ինչպե՞ս են որոշում հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի դիմադրությունը։
Ընդհանուր դիմադրությունը հավասար է սպառիչների գումարին՝ Rհ=n*R1
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Բերեք էլեկտրական շղթայի օրինակ, որտեղ երևում է սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:
Տանը լամպերը միացված են զուգահեռ, ոչ թե հաջորդական։ Եթե մեկ լամպը այրվի կամ անջատենք, մյուսները շարունակում են աշխատել
2. Ի՞նչ առնչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասում:
Չճյուղավորված մասում հոսանքը հավասար է ճյուղերով անցնող հոսանքների գումարին՝ I=I1+I2+I3+…
3. Ո՞ր էլեկտրական մեծությունն է նույնը իրար զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար:
Լարումը՝ U, հավասար է զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար։
4. Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը:
Երկու դիմադրությունների դեպքում՝ Rզ=R1*R2/R1+R2
Ընդհանուր տեսքով՝ 1/Rզ=1/R1+1/R2+1/R3+…
5. Ապացուցե՛ք, որ զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը փոքր է յուրաքանչյուր սպառիչի դիմադրությունից:
Խնդիրներ (լրացուցիչ աշխատանք)
Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ է: Շղթայի տեղամասը բաղկացած է միմյանց հաջորդաբար միացված 2 միատեսակ լամպերից և ռեոստատից: Որոշեք լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը, եթե ռեոստատի դիմադրությունը՝ 2 Օմ է:
(84-2)/2=41
R=41+41+2=84
R=41 Օմ
2.5 Վ լարման համար հաշվարկված քանի՞ միատեսակ լամպ է անհրաժեշտ հաջորդաբար միացնել, որպեսզի ստացված տոնածառի ծաղկաշղթան հնարավոր լինի միացնել 120 Վ լարման ցանցին:
I=2.5
120/2.5=48 լամպ
35 Օմ և 7 Օմ դիմադրություն ունեցող 2 ռեզիստորներ միացված են հաջորդաբար: Նրանցից որի՞ ծայրերում է լարումը փոքր և քանի՞ անգամ:
Որոշեք նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի դիմադրությունը, եթե միմյանց միացված ռեզիստորների դիմադրությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ R1 = 6 Օմ, իսկ R2 = 6 Օմ:
R=2*6=12
Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 60 Օմ է:
୨ৎ Արփի Փիրումյան 𝜗ৎ 