Առաջադրանքներ․

Լուծեք հավասարումների համակարգը․
1)

y-4=0
y=4
x=8-3
x=-5

2)

x-5=0
x=5
20+y-2=0
y=2-20
y=-18

3)

4)

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Լուծեք հավասարումների համակարգը․

1)

2y+2=0
y=0-2
y=-2
x=-6+3
x=3

2)

-y+1=0
y=1
x=2-3
x=-1

3)

1. Պատմի՛ր կատարած փորձի մասին (թթվածնի ստացում):
Լաբորատորիայում թթվածինը ստանում են թթվածին պարունակող բարդ նյութերի քայքայումից. Կալիումի պերմանգանատը (KMnO₄) տաքացնելիս քայքայվում է՝ անգույն գազի (թթվածնի) անջատմամբ. Ճշտելու  նպատակով, թե  ի՞նչ  գազեր  են  առաջացել, առկայծող մարխը մոտեցնենք քիչ ծավալով գազին ու փորձանոթը բացենք: Մարխը  բռնկվում է: Դա վկայում է, որ տվյալ գազը թթվածինն  է:
2. Սովորի՛ր պատմել Էջ 67 — 70 Թթվածին
3. Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:
օրինակ՝ C + O2 → CO2 
ՕԱ
C- 0
O2 — 0
CO2 =  C+4 / O-2
Mr (CO2)= 12+16+16=44
ՕԱ (O2)
O2= -2/+1
Mr (O2)=16+16=32
Քիմ․ Ֆիզ․ հատկություններ — չունի հոտ, համ, գույն, ագրեգատային վիճակը՝ գազ, լոիծվում է ջրում, բայց քիչ քանակով։ Փոխազդում է մետաղների և ոչ մետաղների հետ և առաջացնում է համապատասխան օքսիդ։


Դասարանական
1. Որոշել CO2 Mr -ը
Mr (CO2)=12+16+16=44
2. Գրել Si տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում:
Si e=14, P⁺=28, n=14
Դիրքը ՊՀ-ում՝ 3-րդ պարբերության, 3-րդ շարքի, 4-րդ խմբում
3. Գրե՛ք թթվածնի ֆիզ-քիմ հատկությունները:
Չունի հոտ, համ, գույն, ագրեգատային վիճակը՝ գազ, լուծվում է ջրում, բայց քիչ քանակով։ Փոխազդում է մետաղների և ոչ մետաղների հետ և առաջացնում է համապատասխան օքսիդ։
Տարրերի օքսիդացման աստիճանները
O2= +2/-1
Տարրերի զանգվածային բաժինները
ω (C)=1*12/44*100=27,27
ω (O2)=2*16/44*100=72,72
Նշել կապի տեսակը
Կովալենտային

Սանգվինիկ՝Այս տիպին են պատկանում այն մարդիկ, ովքեր օժտված են բարձր ակտիվությամբ և ռեակտիվությամբ, ընդ որում այդ երկու հատկությունները համաչափ են: Սանգվինիկն աչքի է ընկնում վառ արտահայտված դիմախաղով և ակտիվ շարժումներով: 
Խոլերիկ՝ Խոլերիկին բնորոշ են հաճախակի բարկությունն ու վիրավորանքը, որոնք տևական ու հաստատուն են լինում: Բռնկուն է, անհամբեր, վարքի ճկունությունը թույլ է: Խոլերիկը հավասարակշռված չէ, նրա տրամադրությունը կարող է շատ արագ փոփոխվել: 
Ֆլեգմատիկ՝ Արտաքնապես հանգիստ է և հավասարակշռված: Նրան դժվար է հավասարակշռությունից հանել, քանի որ բավականին զուսպ է: Դեմքի արտահայտությունները հարուտ չեն: Ֆլեգմատիկը շատ դժվար է անցնում նոր գործերի,  նա սիրում է կայունություն ամեն ինչում:
Մելանխոլիկ՝ Բնութագրվում է բարձր զգայունությամբ: Ցանկացած աննշան ճնշում կարող է վիրավորել նրա արժանապատվությունը: Վստահ չէ սեփական ուժերին, դժվար է հաղթահարում անջրպետները, սովորաբար նա անինքնավստահ է, ամաչկոտ, անհամարձակ: Ընդհանրապես համարվում է թույլ տիպ: Մելանխոլիկը ակտիվ չէ, շուտ է հոգնում, մանավանդ միօրինակ աշխատանքից:

Ես ինձ կարող եմ անվանել ֆլեգմատիկ մարդ։ Ես հավասարակշռված և հանգիստ մարդ եմ չնայած իրավիճակի։ Ես աշխատում եմ էմոցիաներս և մտքերս պահել իմ մեջ։ Սակայն բավականին շատ բան եմ զգում, շատ բաների մասին եմ խորապես մտածում և նույնպես ունեմ մտահոգություններ։ Մարդը չի կարող միայն մեկ խառնվածքին անդրադառնալ, ես չնայած ֆլեգմատիկ կողմիս ունեմ նաև մելանխոլիկ կողմ։ Մելանխոլիկ կողմս օգնում է ժամանակից առ ժամանակ խորանալ սեփական մտքերիս մեջ, իսկ ֆլեգմատիկ կողմս ստիպում է ինձ զուսպ, հավասարակշռված և հանգիստ պահել։

1. Նշել Գերմանիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները:
Գերմանիան գտնվում է Եվրոպայի կենտրոնում։ Աշխարհագրական դիրքի առավելությունները նրանում է , որ Գերմանիան ունի լիքը ջրային ավազաններ և հարևաններ երկրները Եվրամիության անդամներ են։
2. Նշել Գերմանիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները:
Գերմանիան զարգանում է ժողովրդի աշխատասեր լինելով, լավ աշխարհագրական դիրք ունենալով և զարգացած հարևան երկրներով։ Գերմանիան ունի լավ կլիմայական պայմաններ և դրա շնորհիվ ունի բուսաբուծություն, անասնապահություն։ Արտահանում է ածուխ։ Նախադրյալներից է նաև ծովային ավազանները։
3. Ի՞նչ դեր ունի Գերմանիան ժամանակակից աշխարհում:
Գերմանիան շատ մեծ դեր ունի ժամանակակից աշխարհում։ Գերմանիայում զարգացած է սպասարկան ոլորտը, ունի նավահանգիստներ, արտահանում է մեքենաներ, քիմիական արտադրություն, ածուխ։ Գերմանիան ամենածարգացած երկրներից մեկն է։
4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Գերմանիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները:
5. Գերմանիան քանի՞ երկրամաս ունի:
Գերմանիան կաղմված է 16 դաշտային երկրամասերից։
6. Թվարկի՛ր խոշոր գետերը:
Ռեյն, Էլբա, Վեզեռ, Դանուբ, Մայն։
7. Բնակչության մասին ի՞նչ գիտես:
Բնակչության թվով Գերմանիան Եվրոպայի ամենամեծ երկիրն է (Ռուսաստանը չհաշված): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում այն կրեց մարդկային զգալի կորուստներ, սակայն բնակչության թվաքանակը մինչպատերազմական ժամանակաշրջանի համեմատ չպակասեց, որովհետև Եվրոպայի մի շարք երկրներից Գերմանիայում վերաբնակեցվեցին մոտ 12 միլիոն գերմանացիներ: Գերմանիայի բնակչության ազգային կազմը միատարր է: Ընդունված է գերմանացիների ազգային բնավորության գիծ համարել կարգապահությունը, ճշտապահությունը, հաշվենկատությունը, օրինապահությունը և աշխատա սիրությունը:

Լրացուցիչ աշխատանք — պատասխանել հարցերին․

1․ Մակուղեղի գործառույթի ինչպիսի՞ խանգարուﬓեր գիտեք:
Մակուղեղը կամ հիպոֆիզը մարդու ներզատիչ գեղձ է, որը կարևոր դեր է խաղում հումորալ կարգավորման պրոցեսներում։ Այն բաղկացած է երեք բլթից. առաջնային, միջին և ետին: Նրա առաջնային բլթի արտադրած հորմոնը աճի հորմոնն է: Այդ պատճառով դրա գերֆունկցիան  արտահայտվում է աճման խանգարմամբ և մանկական տարիքում բերում է հսկայության (գիգանտիզմի), իսկ մեծահասակների մոտ՝ ակրոմեգալիայի զարգացման։ Վերջինիս դեպքում գերաճում են քիթը, շրթունքները, լեզուն, ձեռքերի դաստակները: 
2․ Ո՞րն է վահանագեղձի գործառույթը. նրա թերգործառույթի և գերգործառույթի
դեպքում ինչպիսի՞ խանգարուﬓեր են առաջանում։
Մանկական հասակում այդ գեղձի թերֆունկցիան ընկճում է նյութափոխանակությունը, առաջ է բերում գաճաճություն հիվանդությունը, որի արդյունքում, ի տարբերություն թզուկության, խախտվում է մարմնի համաչափությունը և զարգանում է թուլամտություն: Հասուն հասակում թերֆունկցիայի արդյունքում առաջանում է լորձայտուց հիվանդությունը, որի հետևանքով մարմինն այտուցվում է, դանդաղում է սրտի աշխատանքը, իջնում է մարմնի ջերմաստիճանը, մարդը դառնում է անտարբեր շրջապատի նկատմամբ: Գերֆունկցիայի արդյունքում առաջանում է բազեդովյան հիվանդություն, որի ախտանիշներն են գերգրգռված վիճակը, սրտի աշխատանքի արագացումը, ջերմաստիճանի բարձրացումը, մարմնի զանգվածի անկումը և դուրս պրծած աչքերը: Հայաստանում սննդի և ջրի մեջ դիտվում է յոդի պակաս, ինչը բերում է տեղային խպիպ հիվանդությանը (զոբ)
3․ Ինչպե՞ս են մակերիկաﬓերի և ենթաստամոքսային գեղձի հորմոններն ազդում ածխաջ րերի փոխանակության վրա:
Մարդու մակերիկամի կեղևային նյութը կամ կեղևը կազմված է Էպիթելային բջիջներից գոյացած երեք գոտիներից (խրձային, կծիկային, ցանցային) և արտադրում է ստերոիդային ավելի քան 40 միացություն՝ կորտիկոստերոիդներ, որոնք ազդում են  ածխաջրերի փոխանակության, ինչպես նաև սեռական ֆունկցիայի վրա։ Կեղևի ֆունկցիան կարգավորվում է հիպոֆիզի առաջային բլթում արտադրվող աղրենոկորտիկոտրոպ հորմոնով։ Միջուկային նյութը կազմված է հիմնականում էպիթելային բազմանկյուն խոշոր բջիջներից, որոնք գոյացնում են շարակցական հյուսվածքով և երակային մազանոթային ծոցերով միմյանցից սահմանազատված հանգույցներ։ Միջուկային նյութում արտադրվում են կատեխոլամիններ (ադրենալին, նորադրենալին), որոնք հաճախացնում մասնակցում ածխաջրային փոխանակության կարգավորմանը։

Прочитайте басню и ответьте на вопросы:
Случается нередко нам
И труд и мудрость видеть там,
Где стоит только догадаться
За дело просто взяться.

К кому-то принесли от мастера Ларец.
Отделкой, чистотой Ларец в глаза кидался;
Ну, всякий Ларчиком прекрасным любовался.
Вот входит в комнату механики мудрец.
Взглянув на Ларчик, он сказал: «Ларец с секретом,
Так; он и без замка;
А я берусь открыть; да, да, уверен в этом;
Не смейтесь так исподтишка!
Я отыщу секрет и Ларчик вам открою:
В механике и я чего-нибудь да стою».
Вот за Ларец принялся он:
Вертит его со всех сторон
И голову свою ломает;
То гвоздик, то другой, то скобку пожимает.
Тут, глядя на него, иной
Качает головой;
Те шепчутся, а те смеются меж собой.
В ушах лишь только отдается:
«Не тут, не так, не там!» Механик пуще рвется.
Потел, потел; но, наконец, устал,
От Ларчика отстал
И, как открыть его, никак не догадался:
А Ларчик просто открывался.

Вопросы:
1. Какую основную мысль хотел донести автор басни?
2. Почему механик был так уверен в своих силах?
3. Как реагировали окружающие на попытки механика открыть Ларец?
4. Что символизирует Ларец в контексте басни?
5. Какие качества механика проявляются в процессе его попыток открыть Ларец?

Задание 1. Дополните предложения.
Басня – это  короткий _______,  в котором действуют ______________, а подразумеваются ___________.
В баснях высмеиваются _____________ людей: __________________________________.
Басня содержит две части: ___________________ часть и _______.
Задание 2. Дайте определение словам.
Мудрость – 
Ларчик –
Механики мудрец –
Исподтишка (смеяться) –

Задание 3. Тест.
С какого наставления автора начинается басня?
1. Случается нередко нам и лёгкость, простоту увидеть там, где стоит только догадаться,за дело просто взяться
2. Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только догадаться, за дело просто взяться
3. Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только постараться, за дело умело взяться

2. Кому принесли чудесный ларчик?
Королю
Мудрой царице
В басне не называется конкретное лицо

3. Чем бросался в глаза ларец?
Отделкой, чистотой
Лёгкостью, простотой
Тяжестью, красотой убранства

4. Что сообщает автор о реакции людей на ларчик?
Не каждому он нравился
Им всякий любовался
Никому он не нравился

5. Кто взялся открыть ларец?
Механики мудрец
По ларцам спец
Ушлый хитрец

6. С какими чувствами мудрец взялся открывать ларчик?
С неуверенностью и опаской
С уверенностью
С чувством любопытства

7. Что сообщается о замке ларчика?
Что у ларчика большой замок
Что у ларчика замок с секретом
Что замка у ларчика нет

8. Что делал мудрец с ларчиком, чтобы открыть его?
То камешек отрывал, то голову чесал
То о землю, то о стол ударял
То скобку, то гвоздики пожимал

9. Чем закончилась попытка мудреца открыть ларчик?
Неудачей
Мудрец с лёгкостью открыл ларчик за пять минут
Мудрец очень долго пытался открыть ларчик, выбился из сил, но в итоге ему это удалось

10. Какая фраза из этой басни вошла в обиход русских людей и стала крылатой?
«А ларчик просто открывался»
«Ларчик вам открою: в Механике и я чего-нибудь да стою»
«А я берусь открыть; да, да, уверен в этом; Не смейтесь так исподтишка!»

Ամեն մարդ ունի պահանջմունքներ, առանց նրանց հնարավոր չի ապրել: Դա մեր առօրյա կյանքի պահանջմունքներն են, որոնք մեր օրգանիզմը ձգտում և պահանջում է: Դրանք են՝ ջուրը, սնունդը, ու քունը: Աշխարհում չկա մեկը, ով կարող է ապրել առանց այս պահանջմունքների: Տարբեր տարիքներում մարդիկ ունենում են տարբեր պահանջմունքներ: Օրինակ փոքրերի մոտ կան պահանջմունքներ խաղալիքների, ուշադրության, նոր զբաղմունքները և շրջապատի հետ ծանոթանալը: Պատանեկան հասակում պահանջմունքներն են էլեկտրոնային սարքերը, նոր վայրերի այցելությունը և ընկերների հետ շփումը: Իսկ չափահաս տարիքում պահանջմունքներն են՝ մասնագիտացված գիտելիքների ձեռք բերումը, լավ աշխատանքով ապահովումը, ընտանիքի ստեղծումը և առողջ ապրելակերպը: Պահանջմունքները բացի լավ կողմերից նաև ունեն վատ կողմեր: Պահանջմունքների վատ կողմերը դա կախվածություններն են: Կախվածությունները առաջանում են, երբ մարդ չարաշահում է իր պահանջմունքի քանակը և ուզում է ավելի շատ: Սակայն կան կախվածություններ որոնք շատ մարդկանց մոտ դարձել են պահանջմունքներ: Որպես օրինակ վերցնենք ծխելը: Ծխելը կախվածություն է, որը դարձել է շատ մարդկանց պահանջմունքը: Բայց այս վատ պահանջմունքներից կարելի է ազատվել առողջ ապրելակերպի միջոցով:
Մարդուն պետք է իրեն իմանալ ուրիշներին ներկայանալու համար, որպեսզի մարդիկ կարողանան ճիշտ կարծիք կազմել քո մասին: Նաև մարդուն իրեն իմանալը օգնում է սեփական կարծիք ունենալ և կարողանալ իր կարծիքը արտահայտել քննարկումների ժամանակ: Երբ լավ գիտես ինքդ քեզ, գիտես քո ուժեղ և թույլ կողմերը։