Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Կոորդինատների սկզբից ի՞նչ հեռավորության վրա են գտնվում A(+5), B (–9), C (+2), D (–20) կետերը։
A=5 միավոր դեպի աջ
B=9 միավոր դեպի ձախ
C=2 միավոր դեպի աջ
D=20 միավոր դեպի ձախ
2) Գտե՛ք հետեւյալ թվերի բացարձակ արժեքները.
– 10, + 1, – 3, + 12, + 18, 0, – 19, – 100։
|-10|=10
|+1|=1
|-3|=3
|+12|=12
|+18|=18
|0|=0
|-19|=19
|-100|=100
3)Հաշվե՛ք |*| : 5 + 11 արտահայտության արժեքները` աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով հետեւյալ թվերը.
0, – 15, – 45, 10, – 30։
1) |0| : 5 + 11 = 0 : 5 + 11 = 0 + 11 = 11
2) |-15| : 5 + 11 = 15 : 5 + 11 = 3 + 11 = 14
3) |-45| : 5 + 11 = 45 : 5 + 11 = 9 + 11 = 20
4) |10| : 5 + 11 = 10 : 5 + 11 = 2 + 11 = 13
5) |-30| : 5 + 11 = 30 : 5 + 11 = 6 + 11 = 17
4) Հաշվե՛ք
ա) |–6| + |4| = 6 + 4 = 10
բ) |–50| + |–4| = 50 + 4 = 54
գ) |–18| x |–21| = 18 x 21 = 378
դ) |21| – |6| = 21 — 6 = 15
ե) |31| + |27| = 31 + 27 = 58
զ) |44| : |– 4| = 44 : 4 = 11
է) |–3| – |–1| = 3 — 1 = 2
ը) |15| x |–12| = 15 x 12 = 180
թ) |–210| : |–15| = 210 : 15 = 14
Առաջադրանքներ (տանը)
5) Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի, ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։
9
6) Երկու թվերից ընտրե՛ք այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելիմեծ է.
ա) –7 և 11
11
բ) –6 և –5
-6
գ) –31 և –50
-50
դ) 9 և 8
9
ե) 0 և –3
-3
զ) 17 և 0
17
7) Համեմատե՛ք թվերը.
ա) –8 և 7
-8 < 7
բ) –9 և –11
-9 > -11
գ) 3 և –13
3 > -13
դ) 0 և –4
0 > -4
ե) –7 և –17
-7 < -17
զ) 1 և –8
1 < -8
8) Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների աճման կարգով.
– 18, 0, 29, 3, – 4, – 17, – 5, 39։
0, 3, 4, 5, 17, 18, 29, 39
9) Թվերը դասավորե՛ք նվազման կարգով.
50, – 37, 88, 29, – 67, – 33, – 18։
88, 50, 29, -18, -33, -37, -67
10) 41, – 43, – 49, 42, – 47, – 44, – 50 թվերի մեջ գտե՛ք ամենափոքր բացարձակ արժեքն ունեցողը։
-50
Месяц: Ноябрь 2022
Համո Սահյան«Անտառում»
Համո Սահյան
«Անտառում»
Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում.
Օրոր էր ասում աշունն անտառին.
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։
Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն
Եվ խոնավ-խոնավ բուրմունքներ կային….
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան,
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքե՜ր մարդկային։
Եղյամն էր սնկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։
Եղնիկի հորթը, մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։
Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։
Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…
Անտառում խորին խորհուրդներ կային
Եվ արձագանքներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում։
Վերը նշված բանաստեղծությունը՝ կարդա՛ լ, կատարե՛ լ բառային աշխատանք և սովորե՛ լ բերանացի։ Չափածո բանաստեղծությունը շարադրել արձակ ստեղծագործության տեքստի տեսքով։
Հարցեր և առաջադրանքներ
1.Դուրս գրե՛ք անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրե՛ ք։
Ես անծանոթ բառեր չունեմ։
2.Ընտրե՛ք ձեզ դուր եկած փոքրիկ հատվածը պատմվածքում և դուրս գրեք գոյականները։
Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…
Անտառապահ, տնակ, խարույկ, ծուխ, եղևնի, սոճի
3.Բնութագրե՛լ ՝ Արամին կերպարը,
Ստախոս, բարի
4.ա) մեղադրիր, բ) արդարացրու ,գ) բնութագրիր՝ Մուրադին,
Մեղադրել-Քո պատճառով նկարը փչացավ
Արդարացնել-Ես հավանեցի, որ նա դեմ գնաց Արամի տարբերակին և մտածեց, որ ավելի լավ է հիմա ազնվանաք քան հետո
Բնութագրել-Ազնիվ, տգետ
Դաս 8, նախագիծ 3
Առաջադրանքներ (դասարանում)
1) Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2 է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի
1%-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։
9, 144
2) Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։
60
3)Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։
450կգ
4)Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 1/4 մասը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։
25%
Առաջադրանքներ (տանը)
5)Որքա՞ն է 536-ի 100 %ը։
536%
6) Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։
550;
7)Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։
800, 20%
8)Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.
ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը.
10%
բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները.
1%
գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։
20%
Урок 15
Классная работа
Упр.1 Какие гласные нужно выбрать, если известно спряжение глагола? Запишите слова.
Режешь (I спр.), отвечаешь (I спр.), манишь (II спр.).
Вертите (II спр.), крутите (II спр.), думаете (I спр.).
Терпят (II спр.), клеят (II спр.), борются (I спр.).
Упражнение 2.
Спишите пословицы. Вставьте пропущенные буквы и объясните их написание.
1) За двумя зайцами погонишься — ни одного не поймаешь.
2) Много будешь знать — скоро состаришься.
3) Правда глаза колит.
4) Конь вырвится — догонишь, слова сказанного не воротишь.
5) Руки не протянишь, так и с полки не достанишь.
6) Дождь вымочит, а солнышко высушит.
Домашнее задание
Упражнение 1.
Вставьте пропущенные буквы и измените по лицам глаголы спорить,ездить ,плакать.
Чистить, молвить, портить, мылиться, опостылить, значить, спорить, обезлюдить, обезумить, таить, править, верить, кашлить, плакать, ездить, каиться, заметить, надеиться, зависить, обидить.
Спорю, Спорим
Споришь, Спорите
Спорит, Спорят
Езжу, Едем
Едешь, Ездите
Ездит, Ездят
Плачу, Плачим
Плачешь, Плачете
Плачет, Плачат
Упражнение 2.
Вставьте пропущенные буквы.
(Он) подыщит работу, (он) дополнит ответ, дышится легко, засеешь поле, обклеешь обоями, вытрешь насухо, колышатся знамена, народ борется, снег тает, все зависит от обстоятельств, бродишь по аллеям, он ненавидит ложь, сказанного не воротишь, ты все можешь, солнце греет, ты слышишь все шорохи, хочется выиграть.
Իմ սիրելի գրողը, Խաչատուր Աբովյան
Խաչատուր Ավետիքի Աբովյանը ծնվել է Երևանի մոտ գտնվող Քանաքեռ գյուղում 1809 թվականին։ Զավակն է եղել նահապետական նշանավոր մի ընտանիքից։ Նրա պապի՝ Աբովի հռչակը երկար է ապրել համագյուղացիների մեջ, իսկ նրա առատաձեռնության մասին հպարտությամբ է խոսել ինքը՝ Խաչատուր Աբովյանը։ Գրողի օրոք, սակայն, Աբովենց տան նախկին հարստության հետքն անգամ մնացած չի եղել։ Նախնիները հարկադրաբար գաղթել են ներկայիս Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի քարվաճառյան հատվածից՝ Խութից[6]։ Աբովյանը մինչև տասը տարեկանն ապրել է գյուղում, որից հետո ծնողները նրան 1819 թվականին տանում են էջմիածին և հանձնում իրենց ընտանիքի բարեկամ Եփրեմ Ա Ձորագեղցուն։ 1819-1822 թվականներին հաճախել է Էջմիածնի վանական դպրոցը։ Էջմիածնում Անտոն եպիսկոպոսի մոտ սովորելուց հետո գնում է Թիֆլիս՝ ուսումը շարունակելու հայտնի հայկաբան Պողոս վարդապետի մոտ։ 1824 թվին մտնում է Ներսիսյան դպրոց, որտեղ ուսանել է հայկաբանություն, ճարտասանություն, ռուսերեն, պարսկերեն։ Ստեփանոս Նազարյանի և մի քանի ուրիշների հետ եղել է այդ նորաբաց դպրոցի առաջին շրջանավարտներից մեկը։ 1826 թվականի հուլիսին բռնկված ռուս-պարսկական պատերազմն Աբովյանին խանգարել է իրագործել Եվրոպայում կամ Ռուսաստանում ուսումը շարունակելու իղձը։ Երեք տարի Ներսիսյան դպրոցում հայտնի բանաստեղծ Հարություն Ալամդարյանի (դպրոցի տեսուչը) շնչի տակ սովորելուց հետո՝ 1826 թվականին, վերադառնում է հայրենիք։ Նույն թվականին նա անցնում է Էջմիածին։ Կես տարի (1827-1828 թվականների միջև) դասավանդել է Սանահինի վանական դպրոցում։
Դաս 7, նախագիծ 3
Առաջադրանքեր (դասարանում)
1) Գրե՛ք հակադիր թիվը.
ա) –8…+8
բ) –11… +11
գ) +3…-3,
դ) +18…
ե) –200…+200+18,
զ) +137…-137,
է) –32…+32,
ը) –41…+41։
2) Դրակա՞ն, թե՞ բացասական է թիվը, եթե նրա հակադիր թիվը՝
ա) դրական է — բացասական,
բ) բացասական է – դրական,
գ) հավասար է զրոյի – ոչ նա, ոչ նա:
3) Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.
ա) (-35) = 35,
բ) (-81) = 81,
գ) (+44) = –44,
դ) (+125) = –125։
4) Կոորդինատային ուղղի վրա գտե՛ք հակադիր կետերի բոլոր զույգերը։

A – H
B – F
C – E
Լրացուցիչ (տանը)
5) Ճի՞շտ է արդյոք, որ այն ամբողջ թիվը, որը հավասար չէ զրոյի՝
ա) չի կարող հավասար լինել իրեն հակադիր թվին.
բ) կարող է ունենալ նույն նշանը, ինչ որ նրան հակադիր թիվը.
գ) բացասական է, եթե նրան հակադիր թիվը դրական է։
6) Հետեւյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.
ա) – (–63) = 63
բ) – (+45) = –45
գ) 38 = – (+38)
դ) –52 = – (–52)
ե) 16 = + (–16)
զ) –27 = – (+27)
7) Տրված են A (–11), B (+17) կետերը։ Գրե՛ք՝
ա) C կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է A կետին,
C(+11)
բ) D կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է B կետին։
D(-17)
Մայրենի
1․ Դարձվածքների բառարանից օգտվելով գտի՛ր տրված դարձվածքների բացատրությունը։
Գլուխ տալ — անգործության մատնվել
Մատը մատին չտալ — ծուլանալ,
Գլուխը կորցնել — ուրախությունից շփոթմունքի մեջ ընկնել
Թիկունքին կանգնել — մարդու կողքին կանգնել, կամ օգնել
Լեզու թափել — խոսքերով համոզել
Աչքը ջուր կտրել — երկար սպասել
2․ Գտի՛ր տրված արևմտահայերեն բառերի հոմանիշները։
Յարմար — Ձեռնտու
համակ — ամբողջ
ճարտար — ճարպիկ
հիանալի — հրաշալի
ձախաւեր — անճարակ
3․ Նշվածներից ո՞ր ածանցն է միանալով աշուն արմատին, նոր բառ կազմում։
Ային, ական, ություն, ավոր, եղեն, ավետ, անոց, ավոր։
Աշնանային
4.Եթե բառերը ճիշտ առանձնացնես և կետադրես, թաքնված առածները կկարդաս։
Ձմեռվա փուշը ,ամառվա նուշն է։
Արգելվածպտուղը միշտ քաղցր է լինում։
Հագուստի նորն է լավ ,ընկերոջ հինը։
Ես աղա ,դու աղա ,բա մեր աղունն ով աղա։
Սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսների մայրենիի ամփոփում
Սեպտեմեր
Իմ առօրյան և նախասիրությունները — սեպտեմբերի 6
김 지소/Կիմ Ջիսու — սեպտեմբերի 13
«Մեր Հայրենիքը» — սեպտեմբերի 14
Ինչպես նորոգել աշխարհը — սեպտեմբերի 19
Հարգիր քո եղբորը — սեպտեմբերի 22
Հնչյունաբանություն — սեպտեմբերի 26
Կոմիտաս Վարդապետ — սեպտեմբերի 28
Հոկտեմբեր
Գ-Կ-Ք-ի ուղղագրությունը — հոկտեմբերի 3
Դ-Տ-Թ-ի ուղղագրությունը — հոկտեմբերի 4
Ձ-Ծ-Ց-ի ուղղագրությունը և ուղղախոսությունը — հոկտեմբերի 10
<<Եռյակ>> — հոկտոմբերի 10
Աֆորիզմներ — հոկտեմբերի 10
Իմ ընտանիքը — հոկտեմբերի 10
Ըստ ինձ իմ թերի և թույլ կողմերը — հոկտեմբերի 11
Իմ սիրելի կենդանին — հոկտեմբերի 11
Իմ Երևան — հոկտեմբերի 12
«Թմկաբերդի առումը» վերլուծել — հոկտեմբերի 15
Ծույլի հանգստյան օրը — հոկտեմեբրի 20
Անդաստան — նոյեմբերի 1
Դաս 6, նախագիծ 3
Կրկնենք անցածը
Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Որո՞նք են ամենամեծ և ամենափոքր երկնիշ բացասական ամբողջ թվերը։
Բացասական — Ամենամեծ՝ -99, ամենափոքր՝ -10
Ամբողջ — Ամենամեծ՝ 99, ամենափոքր՝ 10
2) Գրե՛ք ստորև բերված նախադասությունները՝ օգտագործելով + և – նշանները.
ա) Գիշերը օդի ջերմաստիճանը եղել է զրոյից 80 ցածր, իսկ ցերեկը՝ զրոյից 20 բարձր։
Գիշերը՝ -8, ցերեկը՝ +20
բ) Մակընթացության ժամանակ ջրի մակարդակը եղել է 0 նշագծից 315մ-ով բարձր, իսկ տեղատվության ժամանակ՝ 2110մ-ով ցածր։
Մակընթացության ժամանակ՝ +315, տեղատվության ժամանակ՝ -2110
գ) Մեխիկո քաղաքը գտնվում է ծովի մակերեւույթից 2240 մ բարձրության վրա, իսկ Աստրախան քաղաքը՝ ծովի մակերեւույթից 25մ ցածր։
Մեխիկո՝ +2240մ, Աստրախան՝ -25մ
3) Մեքենայի բաքի 1/4-ը լցնելու համար պահանջվում է 50 վայրկյան: Բաքի ո՞ր մասը կլցվի 1 րոպեում:
1/4 — 50 վարկյան
x — 1 րոպե
x=1×1/4:50=1/200
4) Ոսկերիչը 30 ոսկե մատանի պատրաստելու պատվեր ստացավ։ Պահանջված ժամկետում նա հասցրեց պատրաստել միայն 24 մատանի։ Քանի՞ տոկոսով կատարեց ոսկերիչը պատվերը։ Քանի՞ տոկոսով նա թերակատարեց պատվերը։
30 — 100%
24 — x
x=24×100:30=80%
100%-80%=20%
80% կատարեց, 20% թերակատարեց
Լրացուցիչ(տանը)
5) Գոյություն ունե՞ն արդյոք ամենափոքր բացասական եւ ամենամեծ դրական թվեր։
Ոչ, գոյություն չունեն:
6) Ասե՛ք այն երեք հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից՝
ա) ամենափոքրը –7-ն է
—5, —6, —7
բ) ամենամեծը –5-ն է
—5, —6, —7
7) Քանի՞ տոկոսով կփոքրանա քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը փոքրացնենք 20 %-ով։
Այն կփոքրանա 20%-ով։
8) Թիվը փոքրացրել են 20 %-ով։ Քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնել ստացված թիվը, որպեսզի նորից ստացվի տրված թիվը։
25%-ով։
Դաս 6
1. Փորձե՛ք ներկայացնել Սարդուրի 1-ինի պատմական կերպարը: Ներկայացրե՛ք նաև Տուշպա-Վան մայրաքաղաքի հիմնադրումը /բանավոր, Հայոց պատմություն, 6-րդ դասարան, էջ 45-47 /
Սարդուրի 1-ը ծնվել է Վանի թագավորության մ.թ.ա. մոտ 834-828 թվականներին։ Դիմակայել է Ասորեստանի կողոպտչական արշավանքներին: Ամրապնդել է թագավորությունը։ Սարդուրի 1-ը միավորել է Վանա լճի ավազանի երկրները և հիմնադրել արքունի նոր բերդաքաղաք Տուշպան (Տոսպավան), որն այնուհետև դարձել է Ուրարտու թագավորության ռազմական գլխավոր հենակայանը հարավում՝ ընդդեմ Ասորեստանի։
2. Ի՞նչ անուններով է հայտնի Վանի թագավորությունը։
Աստվածաշնչում այդ թագավորությունը հայտնի է Արարատ անվամբ, իսկ ասորոստանցիները այն կոչում են Ուրարտու։ Իր արքաների ասուրերեն արձանագրություններում երկիր կոչվում է մեկ այս ավանդական անվամբ՝ Նաիրի։ Իսկ տեղական լեզվով սեպագրերում այս կոչվում է Բիայնիլի, որը կապված է Վան անվան հետ։ Դա է պատճառը որ գիտության մեջ այդ պետությունը հաճախ կոչում են Վանի թագավորություն։
3. Պետական ի՞նչ կառուցվածք ուներ Արատտա երկիրը։
Վիպերգերի համաձայն՝ Արատտայում ղեկավարում էին գերագույն քուրմ՝ «էն» տիտղոսը ունեցող կառավարիչները։ Գործում էր նաև ավագների ժողով։
4. Ե՞րբ են առաջին անգամ հիշատակվում «Արմենիա» անվան նախաձևերը։
Արմենիայի մասին հիշաակվում է դեռևս XXIV-XXIII դարերում, իսկ մ.թ.ա. 6–րդ դարում Դարեհ I Մեծ պարսկական թագավորի հրամանով ստեղծված արձանագրության մեջ հիշատակվում է Ուրարտու նախաձևը։
5. Բացատրե՛ք հետևյալ անուններն ու հասկացությունները /գրավոր/
ա/ Արմանի — Արատտա երկրի հին անվանում
բ/ Արմի — Արատտա երկրի հին անվանում
գ/ Հայասա — Հայկական թագավորության անուն
դ/ Նաիրի երկիր — Հայաստանի հին անվանում
ե/ Հայկազունիների Արարատյան թագավորություն /Ուրարտու / — Հայկական թագավորության անվանում
զ/ Արամ /Արամու / — Վանի թագավորության հիմնադիր